Đã 30 năm, đêm nào cũng vậy, chị miệt mài “xóa mù” cho những trẻ em nghèo xóm vạn đò. Chừng ấy năm làm một giáo viên “dạy không công” như chị thì chẳng mấy ai làm được. Chị tên là Bạch Thị Ngọc Hạnh, giáo viên “xóa mù” cho trẻ em vạn đò.

Lớp học xóa mù bên bến sông xưa

Gia đình chị sống ở khu vực Bến Me, bên bờ sông Hương. Học xong lớp 10, gia đình nghèo nên

Chị Bạch Thị Ngọc Hạnh tại lớp xóa mù, khu tái định cư xóm vạn đò Kim Long

chị không thể tiếp tục học. Ở nhà, chị Hạnh tham gia với phường dạy xóa mù cho người lớn tuổi, tham gia hoạt động đoàn thanh niên, làm cán bộ phụ nữ ở xóm. Bến Me hồi đó là xóm lao động nghèo, toàn dân vạn đò sinh sống, chuyện học hành con cái chẳng ai để ý nên hầu như đều thất học. Chị nảy sinh ý định thành lập lớp xóa mù.

Vào các buổi tối, chị tổ chức các em vui chơi, tập hát... Nhưng do không biết chữ nên mỗi khi tập hát hay trò chơi rất khó, thế là chị bắt đầu tập đọc tập viết cho các em. Lớp học của chị bắt đầu như thế! Ban đầu, chỉ có một vài em tham gia nhưng rồi cả xóm kéo nhau đến học. Ngày ấy, ở xóm Bến Me có một hội trường của HTX Thuận Lộc bỏ trống, chị mượn để làm lớp học cho các cháu.

Khi lớp học mở ra, có người phản đối, không ít người cho rằng “cơm chưa đủ ăn, học hành làm gì”. Chị Hạnh tới từng nhà vận động năm lần bảy lượt họ mới cho con theo học. Lớp học hoạt động được mười năm thì HTX khôi phục sản xuất nên lấy lại hội trường. Cảm kích trước tấm lòng của chị, UBND phường Thuận Lộc cho mượn hội trường ủy ban phường để duy trì lớp học.

Nghiệt nỗi, phường Thuận Lộc lại cách xa xóm Bến Me nên không em nào có điều kiện đến lớp, lớp học tan rã. Thời gian đó chị phải lòng một chàng trai cùng xóm, cả hai xây dựng gia đình. Một năm sau khi đã hoàn thành căn nhà riêng do bố mẹ cho, chị lại quyết tâm khôi phục lớp học tại nhà. Ngày chị vào ở ngôi nhà mới cũng là ngày lũ trẻ cắp sách tới lớp học mới tại nhà chị.
 
Tấm lòng với trẻ em vạn đò

Đến năm 1995, khi thành phố Huế có chủ trương di dời xóm vạn đò ở Bến Me lên khu tái định cư Kim Long, cả cô trò cùng chuyển đi nhưng lớp học lại tiếp tục bị gián đoạn. Lúc này các gia đình lại đem con đến nhờ chị Hạnh kèm giúp. Thời gian đầu họ trả tiền thù lao nhưng rồi do khó khăn quá nên chẳng ai nộp. Tuy nhiên, chị vẫn tiếp tục dạy miễn phí, giúp các em biết đọc, biết viết.

Mãi đến năm 2000, dự án Plan tài trợ cho các lớp học tình thương thì lớp học của chị được chuyển ra học ban đêm tại trưởng tiểu học khu tái định cư Kim Long và được hỗ trợ kinh phí. Nay dự án kết thúc, chị Hạnh được Phòng Giáo dục-Đào tạo thành phố Huế hỗ trợ xăng, xe và dụng cụ học tập 400 ngàn đồng/tháng. Đêm nào cũng vậy, chị miệt mài “gieo chữ cho các em”.

Chị tâm sự: “Thấy tui dạy học từ thiện, cả nhà ai cũng ủng hộ. Đêm đêm được đứng trên bục, dạy chữ cho các em thấy lòng thanh thản, quên đi những mệt nhọc, lo toan trong cuộc sống hàng ngày”.

Có những đêm, dầu không đủ thắp, nhưng học trò đã tới đông đủ, chị phải chạy vạy mượn dầu để thắp đèn dạy cho các em. Có nhiều em sau khi hoàn thành lớp xóa mù của chị, đã xin vào học ở trường cấp 1 và chuyển lên học cấp 2. Những trường hợp không theo học nữa thì các em tự xin học nghề để kiếm sống, cũng có nhiều em xin học nghề may của chị, thế là chị tiếp tục làm “cô giáo” dạy nghề may.
 
Chị Hạnh bảo rằng, các em học lớp xóa mù thì khó thành công trên đường học vấn. Nhưng biết chữ, họ biết cách tính toán làm ăn. Nhiều người bây giờ đã có vợ, có chồng, có công ăn việc làm đàng hoàng, tìm gặp chị ngồi ôn lại kỷ niệm xưa, cả cô và trò ai cũng trào nước mắt - những giọt nước mắt của niềm vui sướng, của hạnh phúc nhỏ nhoi nhưng cao cả.

Cách đây khoảng 10 năm có học sinh Phan Văn Sành, gia đình có 4 anh em đều tham gia lớp học của chị. Sành là người siêng năng, nhanh nhẹn, học trội nhất trong lớp. Sau khi học xóa mù xong, chị Hạnh xin cho Sành vào học hòa nhập, nhưng Sành đã lớn tuổi, em theo học nghề may.

Hiện Sành đã là chủ một tiệm may làm ăn khấm khá, có cuộc sống ổn định. Cũng như Sành, hàng trăm trẻ em vạn đò nghèo không biết chữ được chị dìu dắt đã trở thành người có ích... Cho đến bây giờ lớp học tình thương ở khu tái định cư vạn đò Kim Long không thể thiếu chị.

PHAN LÊ