Đêm hôm trước, bữa ăn thịnh soạn cuối cùng đã được tổ chức. Tất cả nước giải khát Coca-Cola trong làng được mua (tổng cộng 70 két), ba con bò bị mổ và rau quả trong vườn được hái sạch. Vài tuần trước, vật dụng và tài sản của các thành viên giáo phái được bán tống bán tháo. Tất cả nhằm chuẩn bị cho một cuộc ra đi “thiêng liêng”: hơn 500 người thuộc giáo phái Phong trào phục hồi 10 điều răn của Chúa đã bị thiêu sống, trong đó có trẻ em…

Thiêu sống tập thể

Cảnh tượng sau vụ tự sát tập thể của giáo phái Phong trào phục hồi 10 điều răn của Chúa

Không có dấu hiệu gì cho thấy có cuộc tự sát tập thể sắp diễn ra vào ngày 17-3. Trên cánh đồng cách nhà thờ vài trăm mét, Pius Kabeireho đang cho gạch vào lò nung thì nghe tiếng cầu nguyện vẳng lại từ nhà thờ. Bỗng nhiên, khoảng sau 10g sáng, Kabeireho nghe nhiều tiếng nổ to, sau đó là tiếng thét trẻ em: “Mẹ ơi, cứu con!”… Hoảng sợ, Kabeireho chạy thẳng đến đồn cảnh sát. Khi anh trở lại, nhà thờ đang bốc cháy dữ dội. “Tôi thấy hàng trăm người cháy đen đang ép vào nhau, quỳ và chắp tay…” - Kabeireho kể.

Hàng trăm người trong nhà thờ đã bị nhốt kín và thiêu cháy, trong một vụ tự sát tập thể của giáo phái Phong trào phục hồi 10 điều răn của Chúa, tại làng Kanungu (Tây Nam Uganda). Chẳng còn manh mối nhiều từ hiện trường đám cháy. Chỉ thấy những mảnh chiếu, áo thụng, tập vở ghi đầy thông điệp của giáo phái. Các cuộc điều tra mới đây cho thấy đám cháy được “châm” bằng 6 quả bom nhỏ đặt vòng quanh.

Sau bi kịch trên, cảnh sát còn phát hiện thi thể 153 người khác (trong đó có 59 trẻ em) trong ba hố chôn tập thể nằm ngay dưới một căn nhà thuộc giáo phái, cách Kanungu 56km. Họ bị giết vào hai tuần trước. Như vụ “giáo chủ” Jim Jones tại Guyana đã làm chết 912 thành viên hồi năm 1978, vụ thảm sát ở Uganda cũng có nhiều bí ẩn chưa giải thích…

Tất cả bắt đầu từ cuộc gặp gỡ giữa Joseph Kibwetere và ba người đàn bà (Credonia Mwerinde, Ursula Komuhangi, Angela Mugisha) vào năm 1989. Những người đàn bà này nói với Kibwetere rằng hắn đã được phong thánh để mang nhiệm vụ truyền đạt ý Chúa, rằng Đức Mẹ Đồng Trinh đã dẫn dắt họ đến gặp hắn - một giáo viên Công giáo ngoan đạo. Giữa thập niên 1990, Kibwetere thành lập cứ địa, bằng tiền đóng góp của tín đồ, gom góp sau khi bán vật dụng và cả nhà cửa để gia nhập giáo phái.

Kibwetere lập một khu trại với nhà ở, văn phòng và trường học. Hắn chiêu mộ tín đồ từ những làng gần bên và tận thủ đô Kampala. Kibwetere tuyên bố rằng 31-12-1999 là ngày tận thế… Sinh năm 1932 tại làng Kanungu, Joseph Kibwetere (68 tuổi) từng là một giáo viên tiểu học ngoan đạo, được kính trọng trong làng. Thậm chí, Kibwetere còn lập riêng một trường Công giáo. Khi lập giáo phái Phong trào phục hồi 10 điều răn của Chúa, Kibwetere bị gia đình phản đối. Năm 1992, hắn cùng đám tín đồ cuốn gói đến nơi hẻo lánh xa làng. Kibwetere không bao giờ trở về, dù gia đình có lần nài nỉ.

Giáo chủ Kibwetere tung ra “hiến chương” Một thông điệp thời gian từ Thiên đường: sự chấm dứt của thời đại hiện tại, dài 163 trang. Tập sách nhảm nhí chứa nhiều nội dung dự báo về nạn đói và chiến tranh, về những dòng sông biến thành máu và thức ăn thành thuốc độc. Màn cũ mèm cho rằng mình từng gặp Chúa cũng được Kibwetere áp dụng. Nhờ vậy, giáo phái mê sảng của Kibwetere ngày càng đông, từ 1.000 lên 4.000 thành viên.

Trong khu trại tập trung của giáo phái, các thành viên là vợ chồng của nhau không được phép ăn ngủ chung và các cuộc chuyện trò trở nên hạn chế bởi hệ thống ngôn ngữ ký hiệu bị buộc sử dụng. Xin nói thêm, một trong ba người đàn bà đưa đường chỉ lối cho giáo chủ - Credonia Mwerinde (có tài liệu ghi là Keledonia Mwerinde) - từng là một ả điếm!

Niềm tin mù quáng và những giáo phái tầm phào

Ngoài giờ cầu nguyện, tín đồ phải làm việc 12 tiếng mỗi ngày trên các cánh đồng mía và chuối. Tín đồ phải bán nhà cửa và tài sản để nộp cho giáo phái. Quần áo họ là bộ đồng phục xanh lá với nón trắng. Mỗi tuần, tín đồ phải nhịn ăn hai ngày. Sau khi tiên đoán trật chìa rằng 31-12-1999 là ngày tận thế, minh chủ Kibwetere giở sổ tính lại thời điểm tận vong.

Giữa tháng 2-2000, Kibwetere bắt đầu ra lệnh: “Mua hoa, cọ rửa giáo đường và tuyển thêm thành viên cho một dịp trọng đại”. Hai tuần trước thảm họa thiêu tập thể, Kibwetere quyết định chính mình chứ không ai khác sẽ thực hiện hành động cứu rỗi. Cảnh sát cho biết Kibwetere dường như gặp một số phản ứng trong thời gian không lâu trước đó. Các xác chết trong ba hố chôn có thể chính là những tín đồ đã chán nản muốn rút lui và đòi lại tài sản.

Vụ này khiến cho vụ thảm sát được tiến hành sớm hơn dự kiến. Để lừa sự chú ý của dân làng, giáo phái đã phát thư mời đến khu trại dự buổi tiệc “tổ chức vào ngày 18-3” (một ngày sau vụ thảm sát)…

Đất nước Uganda từng có ít nhất hai giáo phái mê sảng. Tháng 9 năm ngoái, cảnh sát đã truy quét giáo phái Thông điệp thế giới-Lời cảnh báo cuối cùng tại thành phố Luwero. Cảnh sát cho biết họ tìm thấy 7 cô gái bị cưỡng bức, 3 bé trai bị giam và 18 hố chôn chưa xác định được tông tích nạn nhân. Uganda còn có nhiều giáo phái nữa như Phong trào Hồn thiêng, thoát thai từ thành phần phản loạn chống đối chính phủ, chuyên bắt cóc và đột kích, mang niềm tin mê muội rằng các loại dầu có thể giúp mình tránh được đạn!

Vụ thảm sát của giáo phái Phong trào phục hồi 10 điều răn của Chúa xảy ra đúng vào dịp giáo phái Chân lý tối thượng của Shoko Asahara (đang ngồi tù, chờ xử án) đưa ra lời xin lỗi về vụ tung hơi độc tại ga điện ngầm Tokyo cách đây 5 năm. Tại Trung Quốc, chính phủ nước này cũng đang truy quét những kẻ cuối cùng của giáo phái Pháp luân công. Tuy thế, các giáo phái tầm phào với tôn chỉ đầy mê sảng và niềm tin mù quáng đến mức khó hiểu vẫn còn hiện diện khắp nơi….

Bài 3: Thế giới “phù thủy”

Hoàng Minh

Bài liên quan:

- Bài 1: Huyền bí và nguyên sơ