Đến nhiều vùng cà phê như ở Đăk Hà (Kon Tum), Đăk Min, Ea Hleo…(Đăk Lăk), Chư Sê, Chư Pãh, Ia Grai (Gia Lai) những ngày này, chuyện được nghe nói đến nhiều nhất là giá cả cà phê lên, xuống và nạn trộm cắp cà phê.

“Dịch bệnh” lây lan khó dập tắt

LLTV tỉnh Kon Tum tuần tra bảo vệ cà phê cho đồng bào

Để có được cây cà phê “hoàn chỉnh”  ra hoa kết trái, phải mất 3 năm đầu tích cực chăm bón, tỉa cành, tạo dáng, tưới nước, diệt sâu…Trong khoảng thời gian đó, nhiều gia đình phải chấp nhận cảnh thiếu tiền, đau ốm, bệnh tật, nợ nần chồng chất. Thế nhưng niềm vui chưa trọn, ước mơ chưa thành, ngày đêm họ lại phải đối mặt với nạn dịch còn nguy hiểm loài sâu bọ đó là nạn trộm.

Trộm cà phê có rất nhiều dạng. Từ trẻ nhỏ chăn bò đến phụ nữ làm đồng, nhặt phế liệu, từ thanh niên mê rượu chè đến những người làm vườn thuê, cuốc mướn và thậm chí có cả những người giàu hám lợi làm liều...

Đa số các nương rẫy và vườn cà phê của các nông trường hay các gia đình thường có diện tích rộng, nằm trên những vùng xa khu dân cư nên kẻ trộm cà phê thường lợi dụng “địa hình, địa vật” để hoạt động, rất khó phát hiện.

Hình thức trộm cà phê khá phong phú và bài bản, chúng đi bên đường đưa tay vào bắt cành và tuốt vội rồi cho vào bị, thường thì  mỗi cây vài lạng quả và mỗi lần trộm từ 3 đến 7kg, dễ cơ động và nếu có bị bắt cũng dễ “xin tha”, hơn nữa cũng chỉ bị chính quyền giáo dục nhắc nhở, cảnh cáo, cùng lắm bị xử phạt hành chính từ 50 đến 200 ngàn đồng.

Tại một số địa bàn thuộc huyện Ia Grai, Chư Păh, Chư Prông (Gia Lai), Đăk Hà (Kon Tum), Hleo (Đăk Lăk), có dạo bọn trộm từ 3 đến 5 tên, chủ động thăm dò địa bàn, đường đi lối lại, nắm chắc “quy luật” rồi liều lĩnh đột nhập vào các vườn cà phê “được quả”.

Chúng ngang nhiên chặt những cành sai quả cho vào bao tải rồi mang đến những nơi khuất để tuốt quả, vừa nhanh vừa khó bị phát hiện. Đây là những bọn trộm liều lĩnh, rất khó xử lý bởi phần lớn họ là người nghèo, túng quẫn mới làm liều. Nhiều trường hợp đội bảo vệ và người canh phát hiện được, đuổi bắt thì bị bọn chúng dùng dao rựa đánh trả lại, chạy thoát thân.

Anh Trần Văn Hồng -  bảo vệ ở Nông trường cà phê Ia Sao cho biết: “Cứ đến mùa cà phê chín là bọn tôi rất khổ, ngày đêm đi tuần tra canh gác, có ngày đêm đi tới 30 – 40km, phát hiện các cháu nhỏ “lỡ tay”  hái thì giáo dục, nhắc nhở; gặp người lớn thì lần đầu nhắc nhở, lần thứ hai lập biên bản xử lý. Bắt nộp phạt thì họ khóc lóc, kêu nghèo khổ, không có tiền, đành răn đe rồi tha về”.

Tự quản canh gác cà phê!

Tại các nông trường cà phê và các “điểm nóng” trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên, nhiều người cho biết nạn trộm cà phê rất phức tạp. Chỉ lơ là một chút là có thể bị mất mấy bao cà phê khô trị giá cả triệu bạc.

Cách đây vài ngày, gia đình ông Ksor Nhinh ở Ia Châm, huyện Ia Grai chỉ trong một đêm đã bị trộm tuốt mất hơn một sào quả chín. Gia đình bà Lê Thị Nhâm tối về nhà ăn cơm, khoảng 30 phút quay lại đã thấy mất trên chục bao cà phê mới hái.

Còn chị Thoan ở Hòa Phú, Chư Păh, thu hoạch đến cuối rẫy thì ở đầu rẫy đã mất 7 bao (mỗi bao khoảng 40 đến 50kg), thành tiền cũng gần 3 triệu đồng.

Từ bức xúc của bà con, nhiều nông trường và một số địa phương đã tổ chức hợp đồng bảo vệ và thành lập các tổ tự quản từ 5 đến 7 người, có nhiệm vụ tuần tra bảo vệ khu vực có nương rẫy cà phê của bà con và của nông trường.

Ngoài ra, các nông trường còn sử dụng lực lượng tự vệ cơ quan, vừa tuần tra bảo vệ khu vực sản xuất vừa canh gác để giữ sự bình yên cho dân làng và an ninh trật tự xã hội.

Gặp chúng tôi sau giấc ngủ muộn, anh Ksor Nhích, chiến sĩ tự vệ, tâm sự: “Phần lớn anh em đều làm nông nên hiểu nỗi bức xúc của bà con.Tối thức đi tuần tra canh gác cà phê có mệt và buồn ngủ một chút nhưng không sao, quen rồi mà! Vả lại bảo vệ được tài sản của nông trường và của người dân khỏi bị mất cắp là anh em mừng rồi, chỉ hơn tháng nữa hết mùa thu hoạch, chúng tôi có thể yên tâm nghỉ ngơi”.

 Hoạt động của lực lượng tự vệ, tổ tự quản tuần tra diễn ra đều đặn và hiệu quả cũng một phần nhờ tình thương và sự sẻ chia của lãnh đạo các doanh nghiệp và bà con lao động trong thôn xóm.

Anh Hoàng Văn Thao, quê ở Bình Định lên trồng cà phê ở Ia Châm (Ia Grai) hơn 10 năm nay, tâm sự: “Người dân ở đây rất mừng khi địa phương thành lập đội tự quản. Nông trường cà phê Ia Châm đưa lực lượng tự vệ cơ quan vào hoạt động canh gác, vừa ngăn ngừa được nạn trộm, lại bảo vệ an ninh trật tự khu vực. Bà con mình yên tâm nhiều lắm, không ai hái cà phê non nữa, đêm giấc ngủ ngon khỏi giật mình vì lo sợ trộm…”.

Ái Hàn