Ngành công tố Đức đang điều tra những cáo buộc, rằng một tập đoàn đóng tàu Đức đã đút lót cho các quan chức Nam Phi để được trúng một quả thầu quốc phòng lớn. Những tài liệu nội bộ họ đang kiểm soát càng củng cố sự nghi ngờ về vụ tiêu cực này.
Khi các công tố viên đến thành phố cảng Hamburg hồi tháng 11-2006, họ chẳng cần phải hỏi đường vì quá rành khu cảng lớn của thành phố này. Hồi hè, họ đã đến trụ sở tập đoàn đóng tàu Blohm + Voss và trước đó nữa –tháng 12-1999, họ đã có trát khám xét liên quan một hợp đồng quốc phòng với Nam Phi.
Lúc đó Nam Phi đặt hàng 4 chiếc hộ tống hạm MEKO A200 với tập đoàn German Frigate Consortium (GFC), trị giá khoảng 350 triệu euro (tương đương 454 triệu USD). Trong bản khai cân đối thu chi của Xí nghiệp TRT (một thành viên của tập đoàn GFC) có khoản tiền 25 triệu USD thuộc “Phí tổn có ích” liên quan hợp đồng này. Theo thông tin của tờ báo Đức Spiegel, “Phí tổn có ích” là một “thuật ngữ của những khoản chi hối lộ ở nước ngoài” để không phải nộp thuế, một biện pháp đã bị xem là phi pháp hồi tháng 2-1999.
Bằng cách nào GFC trúng thầu? Ngày 27-7-1998, lãnh đạo GFC bay qua Nam Phi làm việc trong 3 ngày. Khi trở về nước, một quan chức của TRT viết trong văn bản ghi nhớ về cuộc nói chuyện kín với Shamin “Chippy” Shaik, gồm chi tiết quan chức cấp cao trong Bộ Quốc phòng Nam Phi này đòi “ăn” 3 triệu USD như một khoản “bảo đảm” cho GFC được trúng thầu. Ông ta còn giới thiệu “cò trung gian” của mình là Ian Pierce - một doanh nhân Nam Phi có cổ phần trong Công ty Futuristic Business Solutions (FBS), vốn bị nghi dính líu những cáo buộc tiêu cực tại Nam Phi từ nhiều năm qua.
Cùng năm ấy, GFC tiến hành gây quỹ rồi lập công ty “vỏ bọc” Merian Ltd tại London với “cò” Ian Pierce được phong làm “trưởng đại diện”. Khi năm tài chính của Chính phủ Nam Phi bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1-4-2000, hợp đồng cũng được thông qua, khoản tiền đầu tiên được chuyển đến GFC. Ngay lập tức 3 triệu USD được chuyển đến công ty “vỏ bọc” của Pierce.
FBS cũng có cổ phần trong đối tác Africa Defense Systems (ADS) của GFC và giám đốc ADS không ai khác hơn là Shabir Shaik, anh của “Chippy” Shaik. Shabir Shaik cũng từng là “cố vấn tài chính” của ông Jacob Zuma, người giữ chức phó Tổng thống Nam Phi cho đến năm 2005 và hiện là một trong những ứng cử viên sáng giá nhất của chức tổng thống (Nam Phi sẽ tổ chức bầu cử trong năm 2008).
Nguồn gốc của hợp đồng này bắt đầu từ năm 1993. Quân đội Nam Phi lúc đó không chỉ muốn mua tàu chiến, mà còn muốn có tàu ngầm, trực thăng, máy bay trong 5 hợp đồng riêng lẻ, nên rất nhiều nhà thầu quốc phòng trên thế giới nộp đơn tranh thầu. Riêng hợp đồng 4 chiếc MEKO có tên dự án Sitron. Đến tháng 9-1977, Nam Phi bắt đầu mở cuộc đấu thầu phức tạp cho một trong những hợp đồng quốc phòng lớn nhất châu Phi.
Đến năm 1999 thì bùng nổ những tố cáo tiêu cực. Ví dụ GFC bị tố “đã có sự giúp đỡ” nên mới trúng thầu. Sau này một cuộc điều tra liên ngành ở Nam Phi (gồm ủy ban phòng chống tham nhũng, ngành kế toán và công tố) kết luận GFC cùng hai công ty khác lẽ ra chẳng vượt qua được vòng một của cuộc đấu thầu, do không đáp ứng nhiều tiêu chuẩn.
Ngành công tố Đức nói cuộc điều tra này sẽ còn tiếp tục, do có nghi ngờ trốn thuế và hối lộ.
Anh Thao (theo Spiegel) | 
