Cuộc gặp gỡ với quy mô lớn của những nhạc sĩ, nhóm nhạc đương đại và thể nghiệm hàng đầu Việt Nam cùng những tên tuổi lớn của âm nhạc đương đại thế giới vừa diễn ra tại Hà Nội và TPHCM. Không ít bạn trẻ thích thú với bữa tiệc âm nhạc đầy màu sắc này dù các đêm diễn ở Hà Nội và TPHCM đều còn khá nhiều ghế trống.
Trình diễn tác phẩm “Trong khi thành phố ngủ”, với sự kết hợp của đàn tỳ bà, đàn bầu và âm thanh xử lý qua Laptop.
Hòa hợp và liên kết
“Hanoi New Music Meeting” (Gặp gỡ nhạc mới) ở Hà Nội và TPHCM đều gồm hai đêm: đêm mở đầu, trình diễn tác phẩm của nghệ sĩ, nhóm nhạc và đêm thứ hai, hòa nhạc ngẫu hứng.
Âm nhạc đương đại ở nhiều “nhánh” đều có dịp hội tụ ở đêm mở đầu, kể cả âm nhạc tiếng ồn (noise music) với tác phẩm của Nguyễn Hồng Giang, H.Pipa Murphy… Nhạc cụ truyền thống đã được kết hợp với các nhạc cụ hiện đại trong các tác phẩm hòa tấu của Nguyễn Thanh Thủy (đàn tranh) cùng Lotte Anker (saxophone), Ngô Trà My (đàn bầu) và Stefan Ostersjo (tỳ bà)...
Hay “AEm 15” của Vũ Nhật Tân và Nguyễn Mạnh Hùng, được tạo ra từ sự “pha trộn” nhạc cụ và dụng cụ điện tử. Có những tác phẩm được viết cho đàn tỳ bà và đàn bầu, băng ghi âm và nhạc điện tử sống (“Trong khi thành phố ngủ” của nghệ sĩ Stefan Ostersjo từng đoạt giải Grammy của Thụy Điển năm 1997).
Kim Ngọc thì lấy cảm hứng từ bộ tranh dân gian “Tố nữ” để xây dựng tác phẩm “Tứ bình”. Theo nhạc sĩ Nguyễn Thụy Kha, đó là cách tinh tế và khôn ngoan để “thầm thì những suy tư về hôm nay, mà ở đó có những sự thỏa hiệp đau buồn nơi thân phận thiếu nữ”...
Đêm nhạc hòa tấu càng minh chứng cho sự cộng hưởng nhuần nhuyễn và hiệu quả giữa các loại nhạc cụ, dụng cụ điện tử và các “nhánh” của âm nhạc đương đại, thậm chí là với nghệ thuật trình diễn.
Tiếng động phát ra từ một vật tròn bằng nhựa rơi từ không trung xuống sàn gỗ, từ một quả bóng xì hơi hay âm thanh của vòng tròn bằng gỗ quay trong không gian... đều trở thành một yếu tố làm nên sức hấp dẫn của bản hòa tấu, đặc biệt là phần vocal của Kim Ngọc...
Các nghệ sĩ đến từ Thụy Điển, Đan Mạch, Đức, Scotland, Canada và Việt Nam cùng hòa nhịp đưa người xem vào những cung bậc cảm xúc phong phú, mới mẻ của âm thanh nên nhận được những tràng pháo tay không ngớt.
Là người khởi xướng cuộc gặp gỡ này, nhạc sĩ Kim Ngọc bày tỏ mong muốn “Hanoi New Music Meeting” là cánh cửa mở ra khung cảnh sinh hoạt âm nhạc đương đại Việt Nam dành cho khán giả và bạn bè đồng nghiệp thế giới, từ đó thiết lập một mạng lưới nghề nghiệp toàn cầu cho các nhạc sĩ âm nhạc đương đại Việt Nam và xây dựng cơ chế hợp tác đầu tư lâu dài cho tác phẩm.
Tạo chỗ đứng cho âm nhạc đương đại
Nhạc đương đại ở Việt Nam đang tìm con đường tiếp cận với công chúng bằng nhiều hình thức khác nhau. Mặc dù khái niệm nhạc đương đại còn khá xa lạ với người nghe Việt Nam, nhưng một nhánh của nó là nhạc điện tử đã thu hút không ít bạn trẻ. Họ lên mạng nghe nhạc, tìm kiếm thông tin âm nhạc và vào các trang web hướng dẫn cách “chế biến” nhạc điện tử.
Việc tổ chức các sự kiện âm nhạc dành cho khán giả yêu nhạc điện tử cũng góp phần khuấy động thêm không khí rộn rã của thể loại này. Nhiều chương trình trở thành “sân chơi” cho các nhạc sĩ âm nhạc đương đại trong nước và thế giới.
Các đêm nhạc “Beatz - The united beat” được tổ chức nhiều lần tại Hà Nội, lần sau quy mô lớn hơn lần trước, phần nào cho thấy nhạc điện tử không phải là những âm thanh kích động, không đồng nghĩa với nhảy hay “lắc”. Nhiều trang web hay các diễn đàn trở thành nơi để các nhạc sĩ trẻ và những người yêu nhạc điện tử công bố những sáng tác hay trao đổi, thảo luận về nhạc điện tử…
“Tôi mong có nhiều “sân chơi” hơn nữa để nhạc điện tử ở Việt Nam ngày càng phát triển. Với chiếc máy tính, ai cũng có thể tìm đến với nhạc điện tử bằng những con đường khác nhau. Tôi tin chắc giới trẻ tìm thấy ở thể loại nhạc này sức sống thời đại và nhạc điện tử luôn hòa nhịp đập với con tim họ”, nhạc sĩ Trí Minh - người theo đuổi thể loại âm nhạc này nhiều năm nay - chia sẻ.
Trong các cuộc trình diễn, sắp đặt hay các loại hình nghệ thuật đương đại khác, âm nhạc đương đại tham gia như một thành phần tất yếu. Tín hiệu vui hơn cả là bộ môn Âm nhạc điện tử vừa được thành lập tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam (tiền thân là Nhạc viện Hà Nội), thu hút nhiều giảng viên là các nhạc sĩ đương đại hàng đầu của Việt Nam.
Nhạc sĩ Vũ Nhật Thăng, nguyên giảng viên khoa Lý luận âm nhạc của Nhạc viện Hà Nội khẳng định: “Nhạc điện tử có nhiều ưu thế nên chắc chắn công chúng của nó ngày càng nhiều. Nó sẽ thống trị công nghiệp thu âm của thế giới”.
“Hanoi New Music Meeting” là bước khởi đầu cho “Hanoi Music Festival” vào năm 2010 - cuộc “đụng độ” giữa âm nhạc đương đại Việt Nam và thế giới, với hy vọng xóa bỏ tình trạng “vô hình” của âm nhạc đương đại Việt Nam, xây dựng hệ thống nuôi dưỡng tác phẩm và năng lượng sáng tạo của tác giả thông qua các đơn đặt hàng, sản xuất và đồng sản xuất tác phẩm mới, các buổi hòa nhạc thường kỳ, những dự án studio âm nhạc điện tử cùng với những chương trình giáo dục âm nhạc đương đại dành cho thanh thiếu niên và sinh viên âm nhạc, bắt đầu được triển khai từ năm 2010.
Hoàng Thắng - Chi Mai
