“Ẩn sĩ” bên mộ Hàn Mặc Tử

Về Quy Nhơn (Bình Định), tôi nghe người bạn bật mí: Bây giờ ở mộ Hàn Mặc Tử có một người rất lạ, yêu thơ Hàn như một tín đồ, và đặc biệt anh còn viết thơ Hàn bằng lửa trên giấy và gỗ tặng, bán cho khách. Chúng tôi đến nơi và thật sự bất ngờ về con người mà một thời được người đời chưa hiểu gán cho biệt danh “thi sĩ điên”.

Thi sĩ đa mang xứ Ghềnh

Dzũ Kha đọc thơ Hàn

Vừa lên đồi Ghềnh Ráng – nơi đặt mộ thi sĩ trứ danh Hàn Mặc Tử và nằm trong cụm danh thắng nổi tiếng: Ghềnh Ráng – Quy Hòa, tôi thấy một ngôi nhà gỗ xinh xắn (cách mộ Hàn Mặc Tử 30m) có bảng hiệu đề: “Lưu niệm thơ Hàn Mặc Tử – Bút lửa Dzũ Kha”.

Rồi một người đàn ông trung niên, dáng cao, mái tóc dài đầy chất phiêu bạt đang thuyết minh cho một đoàn khách du lịch nghe. Anh giới thiệu tên anh là Dzũ Kha, còn người dân nơi đây và bạn bè thì gọi anh là “Ẩn sĩ xứ Ghềnh”.

Lúc trước, khi chưa có “ngôi nhà thơ” này (vì chưa được phép xây dựng), người ta thấy Dzũ Kha cứ mỗi chiều đều lên đồi Ghềnh Ráng ngồi thơ thẩn một mình, rồi cười, rồi đọc, rồi ghi ghi chép chép cho đến khuya hay khi trăng lên mới về, nên người ta tưởng anh là “khùng” hay bị “tâm thần”, người thấy tội nghiệp thì gán cho anh cái tên nhẹ nhàng hơn: “Thi sĩ điên”.

“Vì tôi yêu thơ Hàn Mặc Tử và kính trọng ông thật sự, nên việc người đời nghĩ xấu về tôi, tôi không cần giải thích”, anh tâm sự. Nhưng rồi với niềm yêu thơ Hàn cháy bỏng trong tim, cả chục năm trời anh lặn lội đến nhiều nơi để tìm kiếm, gặp nhân chứng sống, sưu tầm những bút tích, giai thoại về nhà thơ tài ba Hàn Mặc Tử.

Thế rồi qua thời gian, người ta và cả chính quyền mới “cảm” được tấm lòng và con người của anh và cuối cùng, ước mong của anh là xây dựng “Nhà lưu niệm thơ Hàn Mặc Tử – Bút lửa Dzũ Kha” được toại nguyện.

Trong cuộc hành trình sưu tầm bút tích và những câu chuyện về Hàn Mặc Tử đã cho Dzũ Kha nhiều kỷ niệm. Như lần đầu tiếp cận với nữ sĩ Mộng Cầm (bà mới vừa mất đầu năm 2007, tại Phan Thiết) rất khó khăn, nhưng rồi quá trình đi lại, nữ sĩ đã cảm nhận được con người thật và công việc của Dzũ Kha nên đã cung cấp cho anh nhiều tư liệu quý giá.

Tên thật của Dzũ Kha là Trương Vũ Kha, sinh năm 1960 tại Phù Cát (Bình Định). Anh tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật TPHCM nhưng không hành nghề, mặc dù có nhiều nơi mời anh làm việc. Thế nhưng anh làm thơ để trả lời rằng: “Bạn lên phố thị xênh xang. Riêng ta ở lại đa mang xứ Ghềnh. Phồn hoa náo nhiệt lãng quên. Họa thi bút lửa sưởi bên mộ Hàn”. 

Lưu dấu thơ Hàn bằng lửa

Dzũ Kha không chỉ sưu tầm thơ, bút tích mà còn đọc thơ, viết thơ Hàn bằng lửa trên giấy, gỗ. “Người ta bút mực bút chì. Dzũ Kha bút lửa khắc ghi thơ Hàn” – câu thơ anh tự đặt và đọc cho mọi người nghe khi đến thăm anh.

Lâu nay, người ta viết chữ hay vẽ tranh bằng lửa trên gỗ chứ ít khi viết trên giấy vì rất khó (dễ cháy), thế nhưng Dzũ Kha lại làm được điều đó qua quá trình rèn luyện với bao lần thất bại. “Từ lúc bắt đầu viết bút lửa trên giấy cho đến khi viết được một bài thơ ngắn đầu tiên bán cho khách đến thăm mộ Hàn Mặc Tử, tôi phải tốn mất gần một năm trời”, anh cho hay. Tất cả thơ anh khắc đều là của Hàn Mặc Tử và anh cho rằng, đó là cách để lưu dấu và “truyền bá” thơ Hàn hay nhất.

Ngoài việc viết những vần thơ Hàn, anh còn vẽ nhiều bức tranh cũng bằng lửa trên gỗ về di tích – danh thắng Quy Hòa, mộ Hàn Mặc Tử, Ghềnh Ráng và nhiều cảnh đẹp ở quê hương Bình Định. Anh kể thêm, hồi mới lên đây ở, Ghềnh Ráng còn hiu quạnh lắm, ngày và đêm anh chỉ nghe tiếng thông reo, tiếng gió thổi, tiếng sóng biển vỗ rì rào.

Lúc buồn thì anh ra quét dọn mộ Hàn, trò chuyện với Hàn. Có những đêm trăng thanh – mùa trăng cũng là lúc người bị bệnh phong đau nhức nhất, anh lại làm thơ: “Đông về, thu lại, xuân sang. Cùng ai với ánh trăng vàng biển khơi. Thỏa lòng đuổi trót cuộc chơi. Chỉ mong tìm lấy một đời thương thôi”. “Hình như vì tôi gần gũi bên mộ Hàn Mặc Tử nên ông đã cho tôi những cảm xúc dạt dào để vẽ nên những bức tranh thấm đẫm chất thơ như vậy”, Dzũ Kha bộc bạch.

Kỹ thuật viết chữ trên giấy bằng bút lửa của Dzũ Kha hiện nay đạt đến độ điêu luyện không chỉ về kỹ thuật viết mà về mỹ thuật cao, vì vậy mà Đài Truyền hình Việt Nam và một số đài truyền hình khác đã đến làm phim về chân dung, công việc của anh. Rồi nhiều người yêu thơ Hàn Mặc Tử mỗi khi đến Quy Nhơn tìm đến anh để nghe anh đọc thơ, cùng đàm đạo thơ Hàn.

Nâng thêm giá trị cho di tích

Người ta thường nói rằng, một di tích hấp dẫn khách phương xa đôi khi không cần quá vĩ đại, quá đẹp, mà chỉ cần di tích đó có “cái hồn”, con người khéo léo biết “phả” vào đó những câu chuyện có thật hay những giai thoại hoặc nhân chứng sống. Nói không quá rằng Dzũ Kha đã góp phần làm được điều đó.

Anh không chỉ làm thơ mà còn đọc, ngâm thơ, bình thơ, thuyết minh, kể cho khách đến thăm nơi đây những câu chuyện sống động, bằng những hiện vật – bút tích đầy thuyết phục. Có rất nhiều người biết thơ, yêu và thuộc thơ Hàn, nhưng khi đến đây được nghe Dzũ Kha đọc, ngâm thì cảm thấy hay hơn, thú vị hơn và nhiều người tranh nhau mua những tập thơ, đĩa CD thơ của Hàn Mặc Tử do anh sưu tầm và xuất bản.

Nhiều người nói rằng, du khách đến tham quan Ghềnh Ráng, mộ Hàn Mặc Tử khi có Dzũ Kha thì cụm di tích này như có hồn hơn, nâng thêm giá trị về thơ và đời của Hàn Mặc Tử. Dzũ Kha cũng là một trong những người góp phần tôn vinh thêm thơ Hàn. Có thể nói vậy.

Châu Phong

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hiện trường mới nhất xe du lịch bị tấn công tại Quảng Bình hôm 20-9

Côn đồ lại tấn công hàng loạt xe du lịch tới Quảng Bình

Ngày 21-9 một loạt các tài xế lái xe du lịch cho hãng xe Hưng Long (Hà Nội) đã có đơn gửi cơ quan chức năng huyện Quảng Ninh và Quảng Trạch (tỉnh Quảng Bình) trình báo xe của họ bị côn đồ ném đá rất manh động, tấn công du khách đi tour.