Hỏi: Trên mộ chí Trần Phước Định, một chiến sĩ tiên phong và rất nhiệt thành của phong trào Đông Du ở Nam Kỳ, có ghi: Trần Phước Định (1862-1922)

Trong khi Phan Bội Châu và Đặng Đoàn Bằng (sách “Việt Nam nghĩa liệt sử”) lại viết rằng ông mất vào ngày mồng 5 tháng 5 năm Tân Hợi (1911), lúc mới 45 tuổi. Vậy nên tin ở bia hay ở sách?

Huỳnh Thị Bảy
(Đường Trần Cao Vân, Vĩnh Long)

Khánh Tường: Chí sĩ Trần Phước Định, người gốc Tam Bình, Vĩnh Long. Sách Việt Nam nghĩa liệt sử được in ở Trung Quốc năm 1918 nhằm tôn vinh các liệt sĩ của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc đã hy sinh từ năm 1906 đến 1917. Vậy ông Trần Phước Định không thể mất sau năm 1917.

Về ngày, tháng và năm mất (5-5 Tân Hợi-1911) và mất trong trường hợp nào, tác giả Việt Nam nghĩa liệt sử đã ghi rất rõ ràng. Vả lại, vào thời điểm năm 1911, hai con của ông Trần Phước Định là Trần Văn An và Trần Văn Thơ (vốn là học sinh Đông Du từ năm 1907), có thể đã cung cấp tin tức chính xác cho tác giả nên chúng ta có thể tin ở sách hơn là ở bia (mới lập năm 1990).

Ông Trần Phước Định là người tích cực vận động Đông Du, đã gặp Phan Bội Châu tại Hương Cảng năm 1907 và năm sau đích thân sang tận Nhật Bản và được Phan Bội Châu, Cường Để cùng du học sinh đón tiếp long trọng nên những điều Phan Bội Châu ghi nhận về ông là khả tín.