Nhu cầu đi xe buýt của người dân rất cao. Ảnh: ĐỨC TRÍ

Cách nay 3-4 năm, TPHCM đã kỳ vọng rất nhiều đến 2 tuyến metro Bến Thành-Bến xe miền Tây và Bến Thành-Tham Lương do Tập đoàn Siemens (Đức) hỗ trợ thực hiện. Nhiều người đã nghĩ, đây sẽ là 2 tuyến metro đầu tiên của thành phố. Thế nhưng, do 2 tuyến này chưa tìm được nguồn đầu tư, tuyến metro Bến Thành-Suối Tiên, một tuyến từng được gọi là tuyến số 3 đã vượt lên trước, trở thành tuyến metro đầu tiên được xây dựng ở TPHCM.

Tuyến metro Bến Thành-Suối Tiên dài 19,7km chủ yếu nằm trong địa bàn TPHCM, chỉ có một đoạn nhỏ ở cuối tuyến nằm trên địa bàn tỉnh Bình Dương, được thực hiện bằng nguồn vốn vay của Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản.

Điểm đầu của tuyến là khu vực chợ Bến Thành và điểm cuối là khu vực Suối Tiên. Từ khu vực chợ Bến Thành, tuyến metro sẽ đi theo đường Lê Lợi qua bên hông Nhà hát TPHCM, trụ sở Công ty Điện lực TPHCM, theo đường Nguyễn Siêu qua Fafim đến khu vực Ba Son. Toàn bộ đoạn này dài 2,6km và chạy ngầm dưới đất.

Ra khỏi khu vực Ba Son, tuyến metro bắt đầu đi lên cao, chạy dọc theo rạch Văn Thánh, vượt qua đường Điện Biên Phủ và sông Sài Gòn, đi tiếp trên hành lang an toàn phía Bắc của xa lộ Hà Nội, vượt Rạch Chiếc và khi đến gần Suối Tiên, nó sẽ rẽ sang phía Nam hành lang an toàn của xa lộ Hà Nội để đi vào ga Suối Tiên. Đoạn đi trên cao dài 17,1km.

Theo Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế giao thông vận tải phía Nam, đơn vị làm công tác nghiên cứu bước đầu về việc giải phóng mặt bằng phục vụ cho dự án xây dựng tuyến metro Bến Thành-Suối Tiên, sẽ có khoảng 300 nhà dân phải giải tỏa toàn bộ hoặc một phần để lấy mặt bằng thực hiện công trình. Trong đó, quận 1 dự kiến sẽ giải tỏa 37 nhà, thu hồi 22.078m² đất; quận Bình Thạnh giải tỏa 149 nhà, thu hồi 43.456m² đất, quận 9 giải tỏa 21 nhà, thu hồi 227.285m² đất cùng toàn bộ đất đai nằm trong lộ giới xây dựng xa lộ Hà Nội mở rộng.

Tỉnh Bình Dương cũng sẽ phải giải tỏa 68 nhà, thu hồi 12.096m² đất. Một khối lượng giải tỏa không nhiều nếu so với nhiều dự án hạ tầng khác trong thành phố nhưng được đặc biệt quan tâm bởi lẽ nó là dự án xây dựng tuyến metro đầu tiên của thành phố.

Sự thành công của tuyến đầu tiên sẽ là tiền đề quan trọng để thành phố khởi động các tuyến tiếp theo. Không phải ngẫu nhiên, trong cuộc họp vừa qua bàn về việc triển khai dự án xây dựng tuyến metro Bến Thành-Suối Tiên, lãnh đạo thành phố đã cương quyết đốc thúc các quận - huyện, sở - ngành liên quan đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng-một trong những khâu có tính chất quyết định đến tiến độ dự án.

Song hành cùng 6 tuyến metro là 3 tuyến xe điện mặt đất với tổng chiều dài 37km. Phấn khởi là cả 3 tuyến đều đã tìm được nhà đầu tư. Tuyến thứ 1, chạy dọc theo đại lộ Đông-Tây đã được một tập đoàn của Pháp đầu tư.

Tuyến thứ 2, bắt đầu từ Ngã 6 Gò Vấp chạy dọc theo đường Quang Trung qua đường Tô Ký đến công viên phần mềm Quang Trung và tuyến thứ 3, từ Nam Sài Gòn đi theo đường Nguyễn Văn Linh qua Thủ Thiêm đã được nhà đầu tư Malaysia nghiên cứu.

Theo tính toán bước đầu của Ban quản lý đường sắt nội đô, chi phí đầu tư cho mỗi km metro sẽ lên đến khoảng 50 triệu USD. Một sự đầu tư khổng lồ trong bối cảnh thành phố còn gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, theo Chủ tịch UBND TPHCM Lê Hoàng Quân và Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Đua: Đây là việc phải làm bởi lẽ chỉ có vận tải công cộng khối lượng lớn mới giải quyết căn cơ tình trạng ùn tắc giao thông và tai nạn giao thông vốn đã và đang ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng sống của người dân thành phố cũng như hạn chế sức hấp dẫn của thành phố đối với các nhà đầu tư nước ngoài.