Canh chua cua đồng

SGGP
Ở Bến Tre, ngã tư huyện mới chạy thẳng vào trung tâm thành phố trên đại lộ mới, bên tay phải có một khu vực “chuyên trị” cháo cua đồng, món này đã trở thành đặc sản một thời của Bến Tre, giờ đã lan tỏa đi khắp nơi.

Con cua đồng dân dã của ruộng rẫy, thân phận hèn mọn giống như con cá kèo đã được văn hóa ẩm thực thời thượng đưa lên hàng “đặc sản” để vào nhà hàng và món “cháo cua đồng” trở nên nổi tiếng không riêng của Bến Tre khi nó được vinh danh.

Nồi cháo cua đồng bỏ thêm rau mồng tơi, về sau thêm hột vịt lộn đã là điểm đến không chỉ của người dân sở tại mà còn là nơi dừng chân của khách vãng lai mỗi khi có dịp tới Bến Tre. Đó là khu ẩm thực đêm trên đại lộ mới vào thành phố, tới đây người ta sẽ choáng ngợp trước một khu phố “cháo cua đồng” với nhiều hàng quán san sát nhau, đêm nào cũng đông nghẹt người, giống như khu phố “lẩu cá kèo” đường Sư Thiện Chiếu, Bà Huyện Thanh Quan ở quận 3 Sài Gòn.

Nhưng món canh chua cua đồng tôi bảo đảm đến nay vẫn còn ít người biết. Canh chua cua đồng nguyên liệu chính là con cua đồng, nhưng “phụ gia” là gì? Không phải nấu bằng me vắt chín với những phụ liệu như giá, cà chua, thơm, cải nồi, đậu bắp, bạc hà… đâu nhé.

Canh chua cua đồng chính cống phải nấu bằng khế chua, chất chua của khế làm nồi nước chua, còn những miếng khế làm rau, một thứ “phụ liệu” thay thế cho tất cả những thứ “phụ liệu” của nồi canh chua như vừa nói ở trên. Ai nấu canh chua cua đồng mà thêm những thứ rau trái khác vào mà người dân ở quê gọi là “bổi” thì coi như “trật cùi chìa”, nồi canh chua cua đồng sẽ không giống ai, chỉ có nước mang vứt đi.

Cua đồng có nhiều vào đầu mùa mưa, mùa nắng chúng ở trong hang dọc theo hai bên bờ ruộng, trốn rất kỹ, khi mưa xuống mới ra khỏi hang. Nhưng bắt cua đồng không phải dễ, nhất là bắt được chừng một thùng nhựa nhỏ, đủ để nấu nồi canh chua và loại cua đồng nào nấu canh chua tuyệt hảo, ngọt nước, nhai cả que cua được mới là vấn đề.

Xin nói ngay, loại cua đồng trưởng thành, to gần bằng miệng chén ăn cơm, mai cua màu nâu sẫm, càng cua to cỡ ngón tay cái sẽ nấu canh chua không ngon, càng que rất cứng. Người ta cũng không sử dụng cua đồng to kềnh để giã ra nấu cháo cua đồng vì cua to thường là cua “ốp”, cua cái thì đã sinh sản rồi, không có gạch. Nên dứt khoát để nấu nồi canh chua cua đồng thật ngon phải bắt cua đồng choai choai, loại cua này thịt chắc, tròn mũm, càng que còn mềm, bỏ con cua vào miệng nhai rao ráo mới đầy đủ cảm giác ăn cua đồng.

Thời điểm lúa mới cấy xong trên ruộng, bụi lúa nhiều tép xanh dập dờn, nước trong ruộng lấp xấp ngang ống chân, chưa tới đầu gối. Lúc này mưa đã nhiều, cua đồng thế hệ F2 sinh sản vào đầu mùa mưa nay đã ở lứa cua “choai choai”, mai cua mới chuyển màu nâu nhạt, lớn cỡ tầm 2 ngón tay, đeo vừa trên những nhánh lúa non.

Đợi một ngày nắng gắt, canh ngay buổi trưa trời đứng bóng, lúc nước trong ruộng bị nắng đun nóng chân người, lũ cua “choai choai” lười biếng kiếm ăn quanh chân những bụi lúa sẽ bò lên, đeo bám trên những nhánh lúa để trốn nóng. Lúc đó ta xách cái thùng nhựa, lội xuống ruộng, đi quanh những bụi lúa mà “hốt”, chẳng mấy chốc mà đầy một thùng, xách nặng tay, vừa đủ nấu nồi canh chua, vừa đủ để làm thêm món cua đồng rang muối.

Cua đồng làm sạch, tách mai, móc gạch để riêng. Khế chua trong vườn nhà hái xuống, rửa sạch, gọt khía, xắt làm 4 hoặc làm 8 miếng tùy theo trái khế lớn nhỏ (lưu ý chọn khế chua vừa chín chứ đừng chín quá). Nấu nồi nước sôi, nêm chút muối, một muỗng nước mắm ngon, nước sôi già bỏ cua đồng đã làm sạch vào, thấy cua chuyển màu là cua đã chín, bỏ khế chua, bỏ gạch cua vào cùng lúc, quậy đều, nêm đường cho dịu rồi bỏ ớt chín xắt lát mỏng, ngò gai, rau om xắt nhuyễn, tắt lửa.

Ở quê không có khái niệm ăn cơm tối mà chỉ ăn cơm chiều lúc mặt trời đã xuống, nắng dịu bên ngoài. Bữa cơm gia đình dọn lên với món canh chua cua đồng nấu khế và cua đồng rang muối. Canh cua đồng chua chua, ngọt ngọt, cay cay, ngậy mùi gạch, khế chua nấu đã mềm làm rau, cua đồng thịt chắc, càng que đều mềm nhai vừa miệng. Món cua đồng rang muối mặn hợp vị với canh chua.

Bữa cơm dân dã trong chiều quê, ai mà ăn một lần rồi sẽ nhớ mãi. Tôi đã từng ăn bữa cơm như thế và nhớ mãi hương vị của nồi canh chua cua đồng nấu khế.

TỪ KẾ TƯỜNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ám ảnh “thế giới Kuman Thong”

Ám ảnh “thế giới Kuman Thong”

Sau sự việc cô gái 20 tuổi tử vong khi rơi từ trên lầu cao chung cư Gold View (phường 1, quận 4, TPHCM), mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin cho rằng cô bị Kuman Thong (một loại búp bê Thái Lan) ám, vì cô nuôi nhiều Kuman Thong trong nhà. 

Điện ảnh

Oscar 2019: Khó đoán đến phút chót

Càng sát ngày trao giải Oscar, những dự đoán xung quanh các hạng mục giải thưởng cũng như thông tin bên lề càng nóng hơn bao giờ hết. Liệu lễ trao giải điện ảnh danh giá nhất hành tinh sẽ có cú sốc nào?

Âm nhạc

Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời sẽ có buổi hòa nhạc ấn tượng cùng nghệ sĩ violon nổi tiếng Nhật Bản

Đêm 22-2, tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Dàn nhạc Giao hưởng Mặt trời (SSO) sẽ cùng với nữ nghệ sĩ độc tấu violon nổi tiếng Nhật Bản, Keiko Urushihara, đưa khán giả đến với những “bờ bến lạ” của thế giới âm nhạc hàn lâm, trong đêm hòa nhạc có tên gọi “Vũ điệu Mặt Trời”.

Mỹ thuật

Biennale mỹ thuật trẻ lần thứ V năm 2019

Biennale mỹ thuật trẻ lần thứ V năm 2019 - một sự kiện với quy mô toàn quốc sẽ diễn ra tại Bảo tàng Mỹ thuật TPHCM, số 97A Phó Đức Chính, quận 1, TPHCM vào ngày 20-4 tới đây.

Sân khấu

Hát bội chào xuân với Lễ khai hạ - Cầu an

Sáng 11-2, Ban quản lý Di tích lịch sử văn hóa Lăng Tả quân Lê Văn Duyệt đã tổ chức “Lễ khai hạ - Cầu an”. Đông đảo du khách thập phương đã đến viếng, dâng hương hoa và thưởng thức các nghi thức lễ cúng tế truyền thống.

Sách và cuộc sống

Ra mắt hai tuyển tập văn chương của nhiều thế hệ

Nhân kỷ niệm 30 năm ra đời, báo Nhân dân cuối tuần vừa giới thiệu đến bạn đọc hai tuyển tập văn chương gồm: 30 năm thơ và 30 năm truyện. Điều thú vị ở hai tuyển tập này chính là đã kết nối được cả quá khứ với hiện tại, thế hệ những nhà văn thời kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, rồi những người trẻ đang góp phần làm nên sắc diện của nền văn chương đương đại.