Chế tài hành vi gian dối bằng “tiền âm phủ”

Hành vi của một tài xế taxi ở Hà Nội gian dối thối tiền cho du khách nước ngoài bằng “tiền âm phủ”, theo khía cạnh pháp lý được gọi chính xác như thế nào? Hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những chế tài như thế nào để xử lý hành vi này?

Pháp luật hình sự và pháp luật hành chính không giải thích thế nào là lừa dối, gian dối hay lừa đảo, nhưng theo các hành vi mà các hệ thống pháp luật liệt kê, quy định để xử lý, và theo các thông tin đã có, thì hành vi thối tiền bằng “tiền âm phủ” là “dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác”. Cả pháp luật hành chính và pháp luật hình sự của Việt Nam đều có chế tài xử phạt hành vi này. 

Theo quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, dấu hiệu để cấu thành tội phạm là “bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng”. Vậy, xét về giá trị tài sản bị chiếm đoạt, hành vi này chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi tài sản bị chiếm đoạt trị giá từ 2 triệu đồng trở lên. Trong vụ này, tài xế chỉ chiếm đoạt của 2 du khách chưa tới 500.000 đồng, vậy giá trị tài sản bị chiếm đoạt chưa đủ để cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, điều khoản trên của Bộ luật Hình sự cũng quy định thêm “hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm”: đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm; đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại. 

Còn nếu không thuộc các trường hợp phải chịu trách nhiệm hình sự nêu trên, thì theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 15 Nghị định 167/2013/NĐ-CP về xử phạt hành chính, chế tài áp dụng cho hành vi này chỉ là phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng.

Luật sư NGUYỄN ĐỨC HOÀNG (Văn phòng Luật sư Phan Law Vietnam)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Bớt đi bất an trên đường

Bớt đi bất an trên đường

Đã có những cái chết thương tâm do người đi xe máy sụp ổ gà trên đường. Biết bao nhiêu tuyến đường đưa vào sử dụng chỉ một thời gian ngắn đã xuống cấp trầm trọng, sụt lở, lõm sâu, hàng loạt ổ voi, ổ gà như cái bẫy trên đường. Lẽ nào người có trách nhiệm, cơ quan quản lý giao thông, đơn vị khai thác đường giao thông không biết hoặc không thể phát hiện và khắc phục. 

Bạn đọc viết

Thói quen xấu khi đi du lịch

Khi mạng xã hội và báo chí loan tin cơ quan chức năng của Nhật Bản đang truy tìm người viết chữ “A.Hào” cùng những hình vẽ trên phiến đá thuộc di tích lịch sử quốc gia nước này, nhiều người nhận ra ngay, việc viết, vẽ ở các điểm du lịch vốn là căn bệnh kinh niên của nhiều người Việt Nam. 

Cơ quan trả lời

Dựng hàng rào ngăn dân lấn đất

Để chống người dân lấn chiếm đất đai, từ năm 2017 Trung ương Đoàn và Học viện đã có văn bản chỉ đạo Phân viện cần phải có giải pháp chống lấn chiếm. Phân viện đã chuẩn bị nguồn lực, làm việc với UBND quận 9 và lãnh đạo phường Tân Phú để thống nhất phương án làm hàng rào.

Từ thư bạn đọc

Khu dân cư Phương Đông không kết nối hạ tầng kỹ thuật

Sau 3 năm thực hiện, dự án khu dân cư Phương Đông (phường Tam Phú, quận Thủ Đức, TPHCM) vẫn chỉ là bãi đất trống đang san lấp dở dang. Việc thi công gặp nhiều khó khăn vì không kết nối hạ tầng kỹ thuật đô thị, việc đi lại, vận chuyển vật liệu, san lấp, chủ yếu phải dùng ghe thuyền.

Ý kiến

Rà soát lại các khâu hoàn thuế giá trị gia tăng

Thời gian gần đây, cơ quan chức năng liên tiếp phát hiện nhiều vụ kê khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) khống để chiếm đoạt tiền ngân sách. Điều đáng nói là hầu hết các vụ việc chiếm đoạt thuế GTGT thường với số tiền rất lớn, phạm tội có hệ thống, có tổ chức. Mới đây nhất là vụ một doanh nghiệp ở Bình Định bị khởi tố vì được hoàn thuế GTGT với số tiền hàng chục tỷ đồng nhưng sau đó chây ỳ, trốn thuế.