Chế tài hành vi gian dối bằng “tiền âm phủ”

Hành vi của một tài xế taxi ở Hà Nội gian dối thối tiền cho du khách nước ngoài bằng “tiền âm phủ”, theo khía cạnh pháp lý được gọi chính xác như thế nào? Hệ thống pháp luật Việt Nam đã có những chế tài như thế nào để xử lý hành vi này?

Pháp luật hình sự và pháp luật hành chính không giải thích thế nào là lừa dối, gian dối hay lừa đảo, nhưng theo các hành vi mà các hệ thống pháp luật liệt kê, quy định để xử lý, và theo các thông tin đã có, thì hành vi thối tiền bằng “tiền âm phủ” là “dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác”. Cả pháp luật hành chính và pháp luật hình sự của Việt Nam đều có chế tài xử phạt hành vi này. 

Theo quy định tại khoản 1 Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, dấu hiệu để cấu thành tội phạm là “bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng”. Vậy, xét về giá trị tài sản bị chiếm đoạt, hành vi này chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi tài sản bị chiếm đoạt trị giá từ 2 triệu đồng trở lên. Trong vụ này, tài xế chỉ chiếm đoạt của 2 du khách chưa tới 500.000 đồng, vậy giá trị tài sản bị chiếm đoạt chưa đủ để cấu thành tội phạm. Tuy nhiên, điều khoản trên của Bộ luật Hình sự cũng quy định thêm “hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm”: đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm; đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 168, 169, 170, 171, 172, 173, 175 và 290 của bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm; gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ; tài sản là kỷ vật, di vật, đồ thờ cúng có giá trị đặc biệt về mặt tinh thần đối với người bị hại. 

Còn nếu không thuộc các trường hợp phải chịu trách nhiệm hình sự nêu trên, thì theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 15 Nghị định 167/2013/NĐ-CP về xử phạt hành chính, chế tài áp dụng cho hành vi này chỉ là phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng.

Luật sư NGUYỄN ĐỨC HOÀNG (Văn phòng Luật sư Phan Law Vietnam)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Mất tình xóm giềng vì karaoke

Mất tình xóm giềng vì karaoke

Chỉ một chiếc loa dạng vali kéo vài trăm ngàn đồng kèm micro, một điện thoại di động kết nối bluetooth là có thể hát karaoke thoải mái ngay tại nhà và làm… điếc tai hàng xóm. Hiện nay, cư dân tại nhiều khu dân cư đang rất khốn khổ vì bị karaoke tại gia tra tấn.

Bạn đọc viết

Minh bạch trong đấu thầu dự án giao thông

Trong việc đầu tư thực hiện các dự án giao thông, có những kẽ hở, khoảng trống thủ tục hành chính pháp lý có thể bị lợi dụng, gây thất thoát tài sản và ngân sách nhà nước.

Cơ quan trả lời

Từ thư bạn đọc

Xây dựng khu dã ngoại trái quy hoạch

2 năm trở lại đây, cuộc sống của cư dân ấp 10 xã Tân Thạnh Đông (huyện Củ Chi, TPHCM) bị xáo trộn, bởi các công trình xây dựng không phép, trái quy hoạch mọc lên trên đất vườn, lan ra ruộng.

Ý kiến

Đừng tạo tiền lệ vi phạm xây dựng

Tình trạng xây dựng trái phép vẫn diễn ra phổ biến. Mỗi địa phương xử lý vi phạm khác nhau, thậm chí là trái ngược hoàn toàn, làm cho người dân hoài nghi có sự móc ngoặc, dung túng, bao che, dẫn đến giảm niềm tin vào bộ máy công quyền.