Tổng Biên tập Báo SGGP Trần Thế Tuyển giới thiệu với đoàn báo chí Nga các ấn phẩm của Báo SGGP. Ảnh: THÁI BẰNG

Những ngày cuối tháng tư, đoàn nhà báo Nga, trong đó có ông Aleksei S. Sunnerberg, Trưởng ban Chương trình tiếng Việt Đài tiếng nói nước Nga, được Bộ Thông tin và Truyền thông mời sang thăm Việt Nam. Phóng viên Báo Sài Gòn Giải Phóng đã có cuộc gặp và trò chuyện với ông vào dịp đặc biệt này.

- PV: Được biết ông đã từng tháp tùng các chuyên gia Liên Xô đào tạo lực lượng tên lửa phòng không cho Việt Nam, kỷ niệm nào ông nhớ nhất về đất nước và con người Việt Nam.

Ông ALEKSEI S. SUNNERBERG: Tôi sang Việt Nam lần đầu tiên năm 1967 với tư cách là phóng viên của Ban Tiếng Việt Đài Phát thanh Mátxcơva, ngày nay là Đài Tiếng nói nước Nga. Tôi đã sang Việt Nam 15 lần trong suốt 40 năm qua. Phải nói rằng một giai đoạn lịch sử của các bạn đã diễn ra trước mắt tôi, từ lúc nhân dân Việt Nam còn chiến đấu, hy sinh gian khổ, đất nước còn nghèo nàn lạc hậu, rồi đến thời kỳ đất nước các bạn được khôi phục hoàn toàn, người dân đã được ăn no mặc ấm, đất nước đang từng bước hiện đại hóa và hội nhập với thế giới.

Trong thời gian làm việc tại Việt Nam tôi đã được làm quen với nhiều vị lãnh đạo Việt Nam như Bác Tôn Đức Thắng, ông Nguyễn Văn Linh… Tôi nhớ nhất là kỷ niệm với ông Nguyễn Văn Linh khi tôi thực hiện cuộc phỏng vấn nhân dịp ông sang dự Olympic Mátxcơva năm 1980 (lúc đó ông là Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam). Trước khi gặp ông một ngày, vợ tôi sinh con trai, tôi vui mừng lắm và niềm vui đó còn thể hiện trên gương mặt tôi khi tôi đến phỏng vấn ông.

Ông Linh hỏi tôi: “Đồng chí có việc gì mà vui thế?” Tôi đã trả lời: “Vợ tôi mới sinh con trai đầu” .
Ông ồ lên và chúc mừng tôi rồi rót rượu cùng tôi uống mừng con trai tôi ra đời.

Đài Phát thanh Mátxơva phát sóng chương trình tiếng Việt đầu tiên vào năm 1951 với nội dung ủng hộ Việt Nam đấu tranh giành độc lập. Trong thời gian diễn ra cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam, Ban tiếng Việt Đài Phát thanh Mátxơva đã phát sóng 6 tiếng mỗi ngày, cả ban có 40 người, trong đó có 8 chuyên gia của Đài Tiếng nói Việt Nam làm phát thanh viên và biên tập viên.

Tôi vẫn còn nhớ những lá thư các chiến sĩ Việt Nam gửi cho chúng tôi, trong đó các anh viết rất cảm động. Có một lá thư đã viết: “Giữa những trận đánh ác liệt, chúng tôi nghe Đài Phát thanh Mátxcơva và cảm thấy nước Nga và bạn bè thế giới đang ở bên mình. Đài Phát thanh Mátxcơva đã tăng cường niềm tin cho chúng tôi vào thắng lợi của nhân dân mình”. Như vậy công việc của chúng tôi đã có tác dụng. Khi Bác Hồ mất, chính tôi đã viết bài phóng sự về Người. Ngày 30-4-1975, Đài phát thanh Mátxcơva là đài phát thanh nước ngoài phát bản tin tiếng Việt đầu tiên loan báo Sài Gòn được giải phóng.

- Khi đó ông đang làm gì và cảm xúc của ông như thế nào?

Lúc đó không chỉ riêng tôi mà cả nhân dân Liên Xô rất vui mừng và tự hào về nhân dân Việt Nam. Tôi nhớ ngày hôm đó và cả sau này, khi chúng tôi ra đường gặp bất kỳ người Việt Nam nào cũng đều ôm hôn và tặng hoa chúc mừng. Cảm động lắm.

- Chương trình tiếng Việt Đài tiếng nói nước Nga ngày nay, là đơn vị kế thừa Đài Phát thanh Mátxcơva trước đây, vẫn tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ đặc biệt giữa nhân dân và chính phú hai nước?

Đài Phát thanh Mátxcơva trước kia là cơ quan của Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô. Chúng tôi phát bằng 80 thứ tiếng khác nhau, trong đó có 8 ngôn ngữ của các nước Đông Nam Á. Nhưng ngày nay Đài Tiếng nói nước Nga đã trở thành đài tư nhân, kinh phí hạn hẹp, chúng tôi đã cắt đi 7 chương trình trong khu vực Đông Nam Á, nhưng vẫn duy trì chương trình tiếng Việt dù thời lượng chỉ còn 1 giờ mỗi ngày.

Chúng tôi dù là đài tư nhân nhưng vẫn giữ phẩm cách trung thực, khách quan nên được Chính phủ Nga quan tâm và ủng hộ. Chương trình của chúng tôi hiện nay vẫn tiếp tục thúc đẩy sự hợp tác giữa hai nước, đặc biệt chú trọng vào cộng đồng Việt Nam ở Nga. Thính giả của chúng tôi không chỉ người Việt ở Nga mà ở cả các nước Tây Âu. Nhiều thính giả gửi thư cho chúng tôi nói rằng họ cảm ơn chúng tôi vì đã không nói không đúng sự thật về Việt Nam như một số đài phương Tây.

- Cậu con trai của ông từng được cố Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Văn Linh chúc mừng ngày nào giờ đang làm gì?

Tôi hạnh phúc vì tôi đã truyền được ngọn lửa tình yêu dành cho đất nước và con người Việt Nam sang con trai tôi. Tình yêu Việt Nam là truyền thống của gia đình tôi. Con trai tôi tên là Maxim. Nó rất yêu Việt Nam, đã sang đây nhiều lần và vừa về trước tôi cách đây ít hôm. Maxim đã nghiên cứu tiếng Việt và đã soạn thảo thành công quyển từ điển Nga-Việt 15.000 từ về các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội… được các chuyên gia hàng đầu đánh giá rất cao.

- Ông về nước đúng vào ngày kỷ niệm chiến thắng Mùa Xuân năm 1975 của Việt Nam, ông có muốn nhắn gửi gì cho thính giả Việt Nam của Đài tiếng nói nước Nga?

Theo ý kiến riêng của tôi, Việt Nam đã giải quyết được rất nhiều vấn đề quan trọng, mà đặc biệt là vì lợi ích của nhân dân chứ không vì lợi ích của một ai khác. Tôi hiểu các bạn còn nhiều điều chưa giải quyết được nhưng vấn đề là thời gian, tôi tin chắc các bạn sẽ thành công. Nhân dịp kỷ niệm 33 năm ngày đại thắng, ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng và đất nước được thống nhất, tôi chân thành chúc mừng nhân dân Việt Nam. Tôi chúc các bạn luôn lạc quan tin tưởng vào tương lai đất nước và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của đất nước. Chúc tình hữu nghị, niềm tin tưởng và sự hiểu biết lẫn nhau giữa hai nước Nga và Việt Nam ngày càng được củng cố và phát triển.

- Xin cảm ơn ông!

Việt Trung (thực hiện)