|
LTS: Đồng chí Võ Văn Kiệt – chú Sáu Dân đã đi xa, nhưng hình ảnh và tính cách của nhà lãnh đạo tài ba vẫn đọng lại trong lòng mọi người. Không chỉ là một nhà chính trị, nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng, chú Sáu Dân còn là một “kiến trúc sư” của ngành dầu khí, là “nghệ sĩ nhiếp ảnh”, là nhà báo của nhiều nhà báo… Hai bài viết dưới đây nói lên những tình cảm của người ở lại…
Nghẹn ngào tiễn biệt đồng chí Võ Văn Kiệt, những người làm công tác dầu khí không thể nào quên những đóng góp to lớn của anh Sáu Dân, chú Sáu Dân – như tên gọi gần gũi và thân thương ấy – đối với sự hình thành và phát triển của ngành dầu khí - ngành công nghiệp đem lại sự thay đổi lớn lao cho diện mạo đất nước.
Chớp lấy thời cơ
Không chỉ là một vị Thủ tướng cởi mở, bao dung, giàu tình cảm mà còn là một nhà lãnh đạo quyết đoán, luôn sát cánh, chia sẻ ngọt bùi trong những khoảnh khắc đáng nhớ đối với ngành dầu khí.
|
| Petro Vietnam đã đóng góp đáng kể cho sự phát triển của đất nước. |
Ngay từ khi còn ở cương vị Bí thư Thành Ủy TPHCM, đồng chí Võ Văn Kiệt đã đến nắm bắt tình hình hoạt động khai thác dầu khí tại Vũng Tàu để từ đó hình dung trước con đường mà ngành phải đi nếu muốn trở thành một ngành công nghiệp mũi nhọn như ngày hôm nay. Sau này, trên cương vị người đứng đầu Chính phủ, đồng chí đã cùng các nhà lãnh đạo khác của Đảng nhanh chóng đưa ra những quyết định mang tầm chiến lược lớn cho ngành dầu khí, tạo tiền đề cho những thay đổi có tính đột phá về tầm vóc và tư duy.
Đất nước những năm đầu đổi mới còn nhiều bỡ ngỡ, việc tách Tổng Công ty Dầu khí ra khỏi Bộ Công nghiệp nặng, trực thuộc Chính phủ là một quyết định mang đậm chất Võ Văn Kiệt là dám làm, dám chịu trách nhiệm. Bài học quý báu mà đồng chí Võ Văn Kiệt để lại cho riêng ngành dầu khí là phải biết chớp thời cơ làm lợi cho đất nước. Điều đó thể hiện sinh động trong từng việc làm của đồng chí Võ Văn Kiệt.
Trong một chuyến về làm việc với XNLD Dầu khí Việt-Xô, tận mắt thấy hàng triệu mét khối khí đồng hành bị đốt bỏ, vừa lãng phí, vừa gây ô nhiễm môi trường, ngay lập tức đồng chí Võ Văn Kiệt đã quyết định phải nhanh chóng có một ngành công nghiệp khí. Lại thêm một quyết định mang tính lịch sử đi kèm gánh nặng trách nhiệm nặng nề, đòi hỏi phải có bản lĩnh của nhà lãnh đạo lớn. Điều diệu kỳ: chỉ trong vòng 3 năm, nguồn tài nguyên hàng tỷ đô la thay vì đốt bỏ, đã được thu gom phục vụ công cuộc chấn hưng đất nước, tạo thêm thế mạnh về an ninh năng lượng.
Tư duy Võ Văn Kiệt
Hơn ai hết, đồng chí Võ Văn Kiệt hiểu rõ dầu khí là một ngành công nghiệp đòi hỏi nhiều trí tuệ và sự tinh tế trong điều hành. Đồng chí đã cùng với Bộ Chính trị đã đưa ra những định hướng lớn để phát triển chiều sâu của ngành, đặc biệt là lãnh vực dịch vụ. Tỷ trọng này càng cao thì càng chứng tỏ tính chuyên nghiệp, hiện đại của nền công nghiệp dầu khí. Cho đến những năm đầu của thập kỷ 90, chúng ta chưa có hoạt động dịch vụ dầu khí của riêng mình. Tất cả hoặc do Liên Xô (cũ) cung cấp hoặc sử dụng dịch vụ của Singapore, vừa bị động vừa rất hạn chế.
Đồng chí Võ Văn Kiệt đã chỉ đạo Tổng Công ty Dầu khí lúc ấy phải nhanh chóng gia tăng tỷ trọng dịch vụ, đặc biệt là loại dịch vụ phức tạp về kỹ thuật. Được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ, chỉ thời gian ngắn, ngành dầu khí đã nâng tỷ trọng dịch vụ lên gấp 3-5 lần và giờ đây là hàng trăm lần. Từ chỗ chúng ta hoàn toàn phải đi thuê dịch vụ, đến nay, ngành dầu khí đã đáp ứng cơ bản nhu cầu nội địa cũng như của các nhà thầu quốc tế về hầu hết các lãnh vực dịch vụ.
Người ta hay nhắc đến khả năng tư duy của đồng chí Võ Văn Kiệt, như một phẩm chất cá nhân xuất sắc. Những người có may mắn được làm việc với đồng chí đều có nhận xét giống nhau là không bao giờ cố Thủ tướng đến với ngành dầu khí chỉ thuần túy là thăm viếng, động viên chung chung. Đồng chí đến là để làm việc. Làm việc nghiêm túc, có hiệu quả, tạo tiền đề cho đột phá. Những quyết định của đồng chí thường rất nhanh, quyết đoán, chính xác và tỉnh táo.
Chỉ còn một thời gian ngắn nữa là Nhà máy lọc dầu Dung Quất đi vào hoạt động sau khá nhiều thăng trầm. Điều đó càng khiến những người làm dầu khí nhớ thương đồng chí Võ Văn Kiệt, tiếc cho anh Sáu, chú Sáu – người đưa ra quyết định đầy tranh cãi về vị trí đặt nhà máy lọc dầu – không được tận mắt nhìn thấy thành quả của mình với nhân dân miền Trung luôn nghèo khổ sau chiến tranh. Dung Quất sẽ là đòn bẩy cho cả miền Trung nhiều ơn nghĩa được đổi thay số phận. Giờ đây mọi việc đã quá rõ: Dung Quất đang được thế giới biết đến trước hết là một khu công nghiệp hiện đại, thu hút nhiều tỷ đô la đầu tư, ngay cả khi nhà máy lọc dầu chưa hoàn thành. Một con người luôn biết dựa vào trái tim lớn của mình trước mọi quyết định đầy ý chí, con người xứng đáng để chúng ta kính cẩn nhắc tới là đồng chí Võ Văn Kiệt kính mến.
Đinh La Thăng, Ủy viên T.Ư Đảng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dầu khí Việt Nam
|
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Võ Văn Kiệt: Nhiếp ảnh phải “từ cuộc sống và vì con người”
Từ những Liên hoan Ảnh nghệ thuật TP Hồ Chí Minh thời kỳ đang xây dựng công trình thủy điện Trị An đã xuất hiện nhiều ảnh dự treo của Xuân Hà, Trung Hiệp - chụp phong cảnh lòng hồ vào những thời điểm hiếm hoi, thể hiện thật hoành tráng và thơ mộng… tạo ấn tượng đẹp trong giới nghệ sĩ và người thưởng lãm.
|
|
Tác giả bài viết được nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt tiếp tại tư gia. Ảnh: HOÀNG QUỐC TUẤN |
Lúc ấy, chúng tôi tò mò rất muốn biết Xuân Hà, Trung Hiệp là ai? Và có lẽ cho đến bây giờ không phải ai cũng được biết những chi tiết khá đắt giá và thú vị: Nghệ danh Xuân Hà xuất phát từ tên người cháu ngoại, còn Trung Hiệp là tên cháu nội của nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt, bí danh Sáu Dân. Chúng tôi biết, ông không chỉ là nhà lãnh đạo nổi tiếng, nhà chính trị xuất sắc mà còn là người am tường, yêu thích nghệ thuật nhiếp ảnh, là hội viên danh dự của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh VN, đã từng có nhiều ảnh triển lãm, được giải thưởng.
Lòng ngưỡng mộ trong tôi đã thôi thúc mong được gặp ông. Lần đầu và những buổi trò chuyện nối tiếp với ông thực sự khó phai trong đời sáng tác và làm báo của tôi.
Một buổi sáng cuối năm 2005, trong phòng khách ở tư gia của ông trên đường Tú Xương, chúng tôi bắt đầu bằng:” Thưa chú Sáu…”, ông thân mật xưng là mình - Sự giản dị, gần gũi của một nhân cách lớn giúp tôi lấy lại sự tự tin. Câu chuyện xoay quanh đề tài ảnh nghệ thuật (ANT) và nghệ thuật nhiếp ảnh (NTNA) đương đại rôm rả ngay từ đầu.
Lâu lắm rồi, chú Sáu chụp ảnh từ đầu kháng chiến chống Pháp, đến thời kỳ chống Mỹ - trên đường bộ từ Nam ra Bắc, thời gian ở chiến khu Việt Bắc… biết bao hình ảnh tư liệu, ghi lại rất nhiều sự kiện quý giá của dân tộc, đất nước… Ông ý thức và cẩn thận lưu lại theo hệ thống thời gian, cất trong thùng đựng đạn đại liên để đảm bảo an toàn khi cần giấu dưới ao, dưới sông... Thế mà, “Tiếc quá, tất cả đã bị thất lạc trong chiến tranh…”, ông chép miệng dõi mắt về những hình ảnh trong thập niên 40, 50 thế kỷ trước…
|
Nắng chênh chếch ấm áp ôm những mái nhà bè lô xô trên sông La Ngà, đôi ba cụm mây mỏng mảnh lang thang bên trên tạo cảm giác thật êm ả. Và, góc trái bức ảnh sừng sững hàng cột điện cao thế nối liền mạch Bắc - Nam. Niềm hạnh phúc thể hiện trên ảnh tô đậm: Cuộc sống thanh bình hôm nay đang đón nhận những tiến bộ khoa học - kỹ thuật, từ trục xương sống mạng điện quốc gia - trong công trình thế kỷ Đường dây 500 KV. Tính nhân văn của tác giả tỏa sáng. Ảnh đề tên Xuân Hà… | Chú Sáu sôi nổi kể về bức ảnh chụp thác Khôl ở Nam Lào, thác cao nhất, lớn nhất trong tiểu vùng sông Mê Kông “Thác hùng vĩ và đẹp lắm, địa hình hiểm trở nên khó tiếp cận, chắc vì vậy nên ảnh đã được giải thưởng của nước Lào…”. Thú chụp ảnh đã giúp ông thư giãn, bớt căng thẳng trong công việc. Ông nói tiếp: “Năm 2003 trong chuyến đi thăm Trường Sơn, từ Nghệ An vào bằng tàu hỏa, đến đèo Hải Vân thì cuối ngày, trong nắng chiều, trên đỉnh quả đồi nhô sát biển bao trùm một màu trắng hoa rừng, hoa gì không biết, trắng miên man đến nao lòng, mình bấm máy nhiều lắm và đặt tên ảnh là “Hoa Bạch Tuyết”. Bây giờ mình xem ảnh nhiều hơn, xem rất nhiều, và rất thích xem ảnh nghệ thuật của các tác giả trong nước cũng như quốc tế…”. Câu chuyện thật thân tình, tôi hào hứng: “ Thưa chú Sáu, thời gian qua giới nhiếp ảnh nước ta đã gặt hái được khá nhiều thành tựu, chú nhận xét gì về điều này?”. Nhiếp ảnh là ngành có hoạt động phổ cập nhất, là ngành có kỹ thuật thể hiện cao nhất. Nhất là trong thời đại kỹ thuật số hiện nay thì yếu tố nghệ thuật lại càng phải được đặt lên hàng đầu. Ông nói. “Thưa chú, còn quan niệm về tác phẩm Nhiếp - ảnh - đỉnh - cao?”, ông tâm sự: “Chắc chắn đấy phải là những khoảnh khắc sống động, từ trong cuộc sống, và vì con người. Tính nhân văn phải là chủ đạo trong tác phẩm!..."
Vậy mà giờ đây chú đã đi xa… Bài viết này là sự khắc ghi những lời chỉ bảo đầy tâm huyết của Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Võ Văn Kiệt trong lòng những thế hệ nghệ sĩ sáng tác kế thừa.
Đồng Đức Thành (Phó Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam) | |