Bí thư Thành ủy TPHCM LÊ THANH HẢI: Trong khó khăn, thành phố luôn tìm ra cơ hội mới

“Năm 2009, diễn biến tình hình kinh tế thế giới rất phức tạp, nên dự báo tình hình chung sẽ khó khăn hơn năm 2008; do vậy, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền phải tập trung mọi nỗ lực, huy động sức mạnh tổng hợp thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, góp phần cùng cả nước ngăn chặn suy giảm kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội; đồng thời phải hướng về cơ sở, tập trung cho cơ sở, vừa kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho cơ sở, giải quyết kịp thời những khó khăn, bức xúc trong đời sống các mặt của nhân dân, vừa trân trọng, nhân rộng những điển hình tiên tiến ở cơ sở”, đó là tâm sự đầu năm mới của đồng chí LÊ THANH HẢI (ảnh), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM với PV Báo SGGP.

Năm 2008 - tạo đà phát triển cho năm 2009

- PV: Thưa đồng chí, năm 2008 là một năm đầy khó khăn nhưng cuối cùng, TPHCM vẫn hoàn thành và hoàn thành vượt mức 15 trong tổng số 20 chỉ  tiêu đề ra. Đồng chí có thể khái quát cuộc “vượt sóng” trong năm 2008?

Đồng chí LÊ THANH HẢI: Năm 2008 là năm xảy ra nhiều biến động phức tạp nhất về kinh tế kể từ năm 1996 đến nay. Mặc dù vậy, thành phố  đã thực hiện đạt 15 trong tổng số 20 chỉ tiêu kế hoạch đề ra, đáng kể nhất là chỉ tiêu về tổng thu ngân sách, kim ngạch xuất khẩu và tổng nguồn vốn đầu tư phát triển toàn xã hội vượt dự toán và vượt kế hoạch đề ra; tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số (11%); các ngành dịch vụ - thương mại tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (đăng ký) và vốn đầu tư trong nước tăng rất cao - cao hơn tổng vốn đầu tư của cả giai đoạn 2003 - 2007; đảm bảo an sinh xã hội, chăm lo cho các gia đình chính sách và người nghèo; giáo dục, y tế đạt kết quả tích cực. Cùng với những kết quả về kinh tế - xã hội, thành phố chúng ta tiếp tục giữ vững ổn định chính trị, tập trung xây dựng và củng cố quốc phòng toàn dân, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

- Năm 2008 là thời điểm TPHCM kết thúc nửa chặng đường thực hiện Nghị quyết Đại hội X của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TPHCM lần thứ VIII, xin đồng chí đánh giá đôi nét về hoạt động trong 2 năm rưỡi qua để chuẩn bị những năm sắp tới?

Thành quả đạt được của TPHCM trong nửa đầu nhiệm kỳ, đặc biệt là năm 2008 đã mở ra triển vọng có thể hoàn thành thắng lợi toàn diện các chỉ tiêu, nhiệm vụ do Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ VIII đề ra. Thành tích này có được là do sự nỗ lực vượt khó khăn, công sức chung của các tầng lớp nhân dân thành phố, của cả Đảng bộ với sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên của cấp trên và sự hỗ trợ kịp thời của các cơ quan hữu quan.

Đó là kế thừa và phát huy thành quả của các nhiệm kỳ trước, sự chủ động, nhạy bén trong lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết tốt các vấn đề phát sinh trên địa bàn, giữ vững ổn định chính trị của các cấp, các ngành thành phố. Vừa qua, Trung ương đánh giá trong 2 năm rưỡi qua, TPHCM vẫn tiếp tục phát triển, vươn lên xứng đáng với vị trí, vai trò của một trung tâm kinh tế, khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo ở phía Nam và cả nước. Tuy nhiên, kinh tế tăng trưởng chưa vững chắc, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của TPHCM, vốn được xem là trung tâm kinh tế năng động, sáng tạo trong nhiều phong trào, nhiều lĩnh vực.

- Năm 2009, những thách thức, khó khăn chắc chắn sẽ còn nhiều hơn và phức tạp hơn năm 2008. Vậy nhiệm vụ gì đặt ra trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy TPHCM?

Năm 2009, với ưu tiên ngăn chặn suy giảm kinh tế, ổn định kinh tế vĩ mô, thực hiện an sinh xã hội, thành phố đề ra mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế (GDP) từ 10% trở lên (tương đương 1,5 lần tốc độ tăng GDP bình quân của cả nước).

Mục tiêu tăng trưởng này tuy không cao hơn mức đạt được của năm 2008 và thấp hơn năm 2007, nhưng vấn đề là những thách thức rất lớn đang đặt ra cho thành phố chúng ta : năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh sản phẩm chưa cao; chuyển dịch cơ cấu kinh tế chưa đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh; các nguồn lực cho tăng trưởng còn hạn chế; tình trạng ùn tắc giao thông, ngập nước, ô nhiễm môi trường, các công trình hạ tầng kỹ thuật chậm tiến độ v.v…

Nhưng tôi cho rằng, bức tranh trên không làm chúng ta bi quan. Truyền thống năng động, sáng tạo của TPHCM là trong khó khăn, thành phố luôn tìm ra cơ hội mới. Do vậy, năm 2009, TPHCM sẽ huy động tối đa và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, nhất là nguồn nhân lực và nguồn vốn đầu tư toàn xã hội trên cơ sở đẩy mạnh và quản lý tốt các hình thức đầu tư, thu hút mạnh hơn vốn đầu tư nước ngoài; có chương trình, kế hoạch thực hiện tốt các nhóm giải pháp của Chính phủ, trong đó phải triển khai ngay từ những ngày đầu năm chủ trương kích cầu đầu tư và kích cầu tiêu dùng gắn với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, duy trì sản xuất, đẩy mạnh xuất khẩu, tạo việc làm,...

Một vấn đề TPHCM luôn chú ý là tăng trưởng kinh tế không phải bằng bất cứ giá nào mà tăng trưởng kinh tế phải trên cơ sở bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống, tiến bộ xã hội và  phát triển bền vững.

- Đề án thí điểm mô hình Chính quyền đô thị được coi là sẽ “tạo điều kiện cho TPHCM có bước phát triển nhanh hơn, vững chắc hơn…”. Thưa đồng chí, bao giờ thành phố được thực hiện thí điểm đề án này? 

Mô hình quản lý của chính quyền thành phố hiện nay, dù đã có tác dụng tích cực trong quản lý, phát triển và giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, nhưng cũng đã bộc lộ nhiều hạn chế. Trước yêu cầu của quá trình đô thị hóa, yêu cầu xây dựng thành phố xã hội chủ nghĩa văn minh, hiện đại với quy mô của một đô thị loại đặc biệt (theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ), cần phải có mô hình quản lý đô thị phù hợp.

Đề án Chính quyền đô thị đã đề cập đến các vấn đề đổi mới về tổ chức, nội dung và phương thức quản lý, điều hành của các cấp chính quyền thành phố. Hiện nay, thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 và Nghị quyết Quốc hội khóa 12, thành phố đang chủ động đề nghị Chính phủ thực hiện thí điểm một số nội dung của mô hình chính quyền đô thị, trong đó tập trung vào cơ chế phân cấp, làm rõ quyền hạn, trách nhiệm của cấp chính quyền, cấp hành chính trong mô hình chính quyền địa phương.

Bên cạnh đó, tiếp tục thực hiện một trong những nhiệm vụ trọng tâm đặt ra đối với TPHCM là đẩy mạnh cải cách hành chính nhiều hơn, sâu hơn, trong đó tập trung vào việc nâng cao trách nhiệm công vụ, trách nhiệm cá nhân, chống quan liêu, lãng phí, thực hành tiết kiệm.

Chống tham nhũng - có hiệu quả nhưng chưa cao

- Đồng chí đánh giá thế nào sau 2 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X) về đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí ở TPHCM?

Kể từ khi thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khóa X), công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí ở thành phố đã đạt được một số kết quả bước đầu, tạo sự chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động.

Nổi bật trong công tác “phòng” là Ủy ban nhân dân thành phố đã rà soát, bãi bỏ hiệu lực những văn bản quy định không còn phù hợp, hoàn thiện cơ chế quản lý theo thẩm quyền và chỉ đạo các cơ quan, đơn vị xây dựng những quy định, nội quy trong nội bộ, chi phí công tác, tiếp khách,…; các cơ quan, đơn vị đã thực hiện quy trình công khai, minh bạch nhiều công việc của mình, như việc thu, chi ngân sách, dự toán, quyết toán tài chính, quy chế làm việc, bổ nhiệm và quy hoạch cán bộ, xây dựng và công bố tiêu chí ứng xử, đạo đức nghề nghiệp : “Trung thực, chính xác, đúng pháp luật, tận tụy phục vụ đất nước, phục vụ  nhân dân”, từ đó đẩy mạnh cải cách hành chính, đúng hạn, giảm phiền hà.

Trong năm 2008 thành phố đã tiến hành hơn 500 cuộc kiểm tra, thanh tra, phát hiện nhiều sai phạm, đã thu hồi hàng chục tỷ đồng và nhiều tài sản khác; đã thu hồi hàng chục mặt bằng, nhà xưởng sử dụng không đúng mục đích, lãng phí để đấu giá quyền sử dụng, thu cho ngân sách trên 3.000 tỷ đồng. Xử lý kỷ luật 16 tổ chức và 55 cán bộ, công chức, trong đó có một số phải truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tuy nhiên, tình hình tham nhũng, lãng phí còn diễn biến phức tạp. Nguyên nhân chính là còn một số cấp ủy và chính quyền các cấp mà đứng đầu là bí thư cấp ủy và thủ trưởng đơn vị chưa chú trọng đúng mức công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện kiểm tra, giám sát thường xuyên để phát hiện, phòng ngừa tiêu cực, đồng thời nhân rộng những nhân tố tích cực, kinh nghiệm tốt; mặt khác, trong cơ chế quản lý, thủ tục hành chính còn những nội dung chưa phù hợp phải kiên trì rà soát, điều chỉnh, bổ sung.

- Có ý kiến cho rằng, chống quan liêu, tham nhũng nên bắt đầu từ công tác quy hoạch, bố trí, đề bạt cán bộ?

Đó chỉ là một trong nhiều giải pháp. Bố trí cán bộ đúng là góp phần phát huy năng lực công tác của cán bộ, nâng cao hiệu quả công việc, bố trí cán bộ sai sẽ lãng phí nhân tài, thui chột năng lực đóng góp của cán bộ và có khi sai lầm là tạo điều kiện cho cán bộ sa vào tiêu cực, tham nhũng. Do vậy, cơ quan chức năng cần nghiên cứu soạn thảo quy định cụ thể hơn về trách nhiệm người giới thiệu, bổ nhiệm, đề bạt cán bộ.

Chuyên viên tham mưu cho cấp ủy đề bạt cán bộ sai thì cũng phải chịu trách nhiệm, không thể nói vô can được. Thành ủy đã có quy định về phân cấp quản lý cán bộ, quy chế tuyển dụng cán bộ, luân chuyển cán bộ. Những ai không đủ phẩm chất, năng lực, hoặc thấy cán bộ có biểu hiện tiêu cực, tham nhũng thì Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy kiên quyết thay thế, xử lý.

Công tác xây dựng Đảng: tập trung cho cơ sở

- Đồng chí có thể đánh giá khái quát về kết quả hoạt động năm 2008 - năm thứ hai TPHCM thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”?

Năm 2008, Đảng bộ và nhân dân thành phố thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” theo phương châm “tiếp tục học tập” và “nỗ lực làm theo” với hai nội dung trọng tâm  là : thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu và sửa đổi lối làm việc.

Từ thực tiễn, có thể khẳng định Cuộc vận động đã nhắc nhở từng người, từng tổ chức quan tâm hơn đến việc giữ gìn, rèn luyện đạo đức phẩm chất. Cuộc vận động đã tạo động lực to lớn để quy tụ, tạo sức mạnh đoàn kết và huy động sức dân, góp phần thúc đẩy hoàn thành nhiệm vụ chính trị. Kết quả của Cuộc vận động đã góp phần trực tiếp ngăn chặn những suy thoái về phẩm chất, đạo đức, góp phần xây dựng Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh, đã có những chi bộ tự phát hiện tiêu cực, đấu tranh, xử lý nghiêm minh. Bài học lớn nhất của Cuộc vận động này là vai trò nêu gương và tinh thần tự phê bình và phê bình, dám nhìn thẳng vào sự thật và ra sức rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ chốt.

Tuy nhiên, kết quả chuyển biến nhận thức và nhất là “làm theo” chưa đồng đều, vẫn còn hiện tượng tiêu cực, nhũng nhiễu, gây phiền hà nhân dân. Ban chỉ đạo thực hiện Cuộc vận động của Thành ủy tập trung trong năm 2009 vào nội dung “Tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về nâng cao ý thức, trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân” gắn với kỷ niệm 40 năm thực hiện Di chúc của Bác Hồ.

- Theo đồng chí, nhiệm vụ gì quan trọng nhất cần tập trung trong công tác xây dựng Đảng ở TPHCM trong năm 2009?

Năm 2009, TPHCM tiếp tục tập trung cho cơ sở, hướng về cơ sở để giải quyết tốt mọi vấn đề phát sinh ở cơ sở, từ việc củng cố, nâng cao chất lượng về tổ chức, nội dung hoạt động, nền nếp sinh hoạt… trong hệ thống chính trị, nhất là tổ chức cơ sở đảng và đảng viên đến việc chăm lo đời sống các mặt cho nhân dân, giữ gìn an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội. Ổn định chính trị là phải làm yên lòng dân, được lòng dân là được tất cả!

Do vậy, ở tất cả tổ chức cơ sở đảng, mỗi cán bộ, đảng viên phải làm tốt công tác vận động nhân dân, thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, tôn trọng dân, tin dân, lắng nghe ý kiến của dân, gắn bó mật thiết với nhân dân và chăm lo cho dân; qua đó huy động sức dân, tạo ra nguồn  nội lực to lớn cho sự phát triển của cơ sở. Việc khơi thông mạch nối giữa dân với đảng là nhân tố quyết định sự đổi mới và nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở phường - xã, thị trấn. Đối với công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng, đoàn thể trong các doanh nghiệp tư nhân, dù đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng số lượng vẫn còn ít, chất lượng còn thấp, nhất là đối với doanh nghiệp có 500 lao động trở lên.

Chính vì vậy, năm 2009, TPHCM tập trung củng cố, xây dựng các hình thức tổ chức cơ sở cho phù hợp với quy mô, đặc điểm, tính chất của từng doanh nghiệp. Lãnh đạo quận - huyện và Ban quản lý các khu chế xuất - khu công nghiệp thành phố cần thường xuyên gặp gỡ các chủ doanh nghiệp thông tin những chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước; đồng thời giải quyết kịp thời những khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp hoạt động ổn định và phát triển.

Tuấn Sơn (thực hiện)