Tổ chức Đảng và đảng viên trong doanh nghiệp tư nhân (DNTN) có vai trò gì? Đâu là những khó khăn, thuận lợi trong sinh hoạt Đảng ở DNTN? Có nên luật hóa hoạt động của tổ chức Đảng trong DNTN? Tại sao đến nay chúng ta vẫn chưa kết nạp chủ DNTN vào Đảng?… Đó là những câu hỏi được đặt ra trong buổi Tọa đàm “Xây dựng Đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh” do Báo SGGP tổ chức vào sáng 13-3. Tham dự có các đồng chí: Huỳnh Thị Nhân, UVTƯ Đảng, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM; Nguyễn Đức Hà, Vụ Trưởng Vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương; Nguyễn Việt Hùng, Phó Vụ trưởng, Vụ 3 địa phương, Ban Tổ chức Trung ương; Đoàn Văn Mốt, Phó Trưởng ban Tổ chức Thành ủy TPHCM; Trần Thế Tuyển, Tổng Biên tập Báo SGGP cùng đại diện một số quận ủy và gần 30 bí thư chi bộ, chủ doanh nghiệp tư nhân ở TPHCM.
- Thái độ của chủ DNTN là điều mấu chốt!
Theo đồng chí Lâm Đình Chiến, Bí thư Quận ủy quận 10: Chủ trương xây dựng Đảng trong DNTN của Đảng ta là đúng đắn, phù hợp với thực tế cuộc sống. Tuy nhiên, để làm được điều này, cần phải có bước đi phù hợp và phải kiên trì vận động, thuyết phục chủ DNTN. “Nếu chủ DN đồng tình thì sự thành công đã đạt 80% rồi!” - ông Lâm Đình Chiến khẳng định.
Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Huỳnh Thị Nhân trao đổi cùng các đại biểu về công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Ảnh: VIỆT DŨNG
Theo ý kiến của nhiều DNTN, việc xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong DNTN đến nay còn nhiều hạn chế, một phần là các cấp ủy địa phương chưa đổi mới phương pháp tiếp cận và có cách làm phù hợp để vận động chủ DNTN hiểu rõ ý nghĩa mục đích chủ trương này của Đảng. Chính từ đó, không ít chủ DNTN vẫn suy nghĩ mơ hồ, hiểu sai lệch về vai trò của chi bộ trong DNTN, sợ chi bộ… nhòm ngó hoạt động sản xuất kinh doanh của DN mình(!?).
Hoặc có chủ DNTN người nước ngoài bị ám ảnh: Có tổ chức Đảng thì Công đoàn dễ vận động công nhân… đình công (!). Thậm chí một số chủ DNTN còn lo ngại “Có chi bộ Đảng thì những người trong chi bộ Đảng lãnh đạo lại tôi thì sao?”.
Bí thư chi bộ Công ty CP Him Lam thẳng thắn: DNTN chúng tôi rất sợ phải họp hành nhiều, báo cáo nhiều, trong khi thời giờ của DN là thời cơ, là tiền bạc! Điều này đặt ra cho các cấp, các ngành liên quan ở TP những yêu cầu cần đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và sửa đổi lề lối làm việc trong lĩnh vực này.
Là “người trong cuộc”, ông Lê Như Ái, Tổng Giám đốc Doanh nghiệp nước tinh khiết Sapuwa (quận Gò Vấp) hiểu rõ hơn ai hết. Ông bộc bạch: “Hầu hết đảng viên ở DN là những người có tấm lòng, làm việc có trách nhiệm nên khi tuyển dụng nhân viên, tôi không quan tâm họ có hộ khẩu TP hay không mà xem họ có “lý lịch đỏ” hay không. Nếu là đảng viên, tôi ưu tiên! Nếu đề bạt nhân sự, tôi cũng ưu tiên họ!”.
Chính vì thế, ông Ái chủ động xin Quận ủy quận Gò Vấp thành lập chi bộ cơ sở với 3 đảng viên. Nhờ sự quan tâm của chủ DN và sự năng động của cấp ủy, từ năm 2003 đến nay, chi bộ DN Sapuwa kết nạp 17 đảng viên mới (chủ yếu là công nhân (CN) trực tiếp sản xuất) và chuẩn bị phát triển Đảng cho 1 - 2 đảng viên mới trong năm 2009.
Về vai trò của chi bộ, ông nhận thấy, chi bộ là hạt nhân của đoàn kết, động viên công nhân thi đua đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả. “Chi bộ và DN cùng có chung một mục đích. Sự lãnh đạo của chi bộ là sự “lãnh đạo mềm” đối với DNTN, đó là sự gương mẫu của mỗi đảng viên, là công tác tập hợp và giáo dục CN giác ngộ lý tưởng, ý thức kỷ luật trong lao động. Đây cũng chính là tác nhân thúc đẩy DN Sapuwa ngày càng mở rộng sản xuất kinh doanh và địa bàn hoạt động” - ông Ái khẳng định.
Ông Hồ Huy, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Mai Linh tâm sự: “Tôi là người lính, tôi chưa phải là đảng viên, nhưng tôi hiểu nhiều về Đảng CSVN. Từ khi thành lập, chi bộ góp phần quan trọng vào sự thành đạt của đơn vị. Hầu hết tài xế là những người lính Cụ Hồ. Trong đó có gần 100 đại tá và cả thiếu tướng làm việc tại công ty. Tất cả họ, nhất là những đảng viên, đã được tôi luyện trong môi trường quân đội, công an, nên luôn làm việc với tinh thần hết việc, chứ không hết giờ. Sự lớn mạnh của Tập đoàn Mai Linh là nhờ có tổ chức Đảng!”.
Như vậy, cùng với sự quan tâm của các cấp ủy thì sự thuyết phục tốt nhất với chủ DNTN chính là từng đảng viên cụ thể và hoạt động của chi bộ. Yếu tố quyết định để phát huy năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng trong DNTN phụ thuộc rất lớn vào năng lực, phẩm chất của người bí thư, vào nội dung hoạt động của chi bộ và ý thức trách nhiệm của từng đảng viên. Một khi chủ DNTN thấy được “lợi ích của tổ chức Đảng và doanh nghiệp xích lại gần nhau” thì chính họ nhiệt tình ủng hộ và tạo mọi điều kiện cho tổ chức Đảng ra đời, hoạt động có hiệu quả. Đó chính là điều mấu chốt để xây dựng và củng cố hoạt động tổ chức Đảng trong DNTN.
- Chủ doanh nghiệp: Chúng tôi muốn vào Đảng!
– Trong 5 năm (2003 - 2008), TPHCM đã thành lập được 149 tổ chức đảng trong các DN tư nhân, nâng tổng số DN tư nhân đã thành lập tổ chức Đảng toàn TP lên 216 DN với 2.239 đảng viên, trong đó có 24 tổ chức đảng trong DN tư nhân có vốn đầu tư nước ngoài và 60 tổ chức đảng trong từ DN Nhà nước đã cổ phần hóa, không có phần vốn nhà nước. – Mục tiêu đến năm 2010 của Đảng bộ TPHCM: Nguồn: Ban Tổ chức Thành ủy TPHCM |
Ông Lê Nguyễn Minh Quang, Tổng Giám đốc Công ty Bachy Soletanche (có vốn đầu tư Pháp) đã “làm nóng” không khí hội thảo bằng cách đặt vấn đề hết sức thẳng thắn: “Tại sao vẫn còn rất nhiều những chủ DN chăm lo tốt cho người lao động, làm ăn hiệu quả, thậm chí là những điển hình hết lòng ủng hộ cho sự thành lập và tạo điều kiện cho hoạt động của tổ chức đảng tại doanh nghiệp nhưng bản thân họ vẫn đứng ngoài đảng? Có phải do họ thiếu thông tin hay phải chăng điều lệ đảng và những quy định dành cho đảng viên còn mâu thuẫn với lợi ích của DN khiến họ e ngại?”.
Bà Đặng Thị Liên, Ban Tổ chức Quận ủy quận 2 dẫn chứng: “Khi chúng tôi xuống vận động chủ DN vào Đảng, có người từ chối thẳng và lập luận: “Tôi không có trong Đảng nhưng Đảng vẫn ở trong tôi, tôi vẫn cống hiến, vẫn làm tốt nhiệm vụ, trách nhiệm của mình với xã hội, với đất nước thì vẫn được chứ sao?””.
Tuy nhiên, ông Phạm Anh Lâm, Tổng Giám đốc Công ty Đức Khải lại tâm tư: “Gia đình tôi là gia đình có truyền thống cách mạng, nhiều người là đảng viên, bản thân tôi tuy trong quá khứ có lỗi lầm, nhưng hôm nay đã là chủ một doanh nghiệp luôn duy trì được tốc độ tăng trưởng và có nhiều đóng góp cho sự phát triển chung của TP. Doanh nghiệp chúng tôi có 8 đảng viên và mong muốn được thành lập tổ chức Đảng. Tuy nhiên, điều này bấy lâu nay chưa thành sự thật bởi cấp ủy Đảng ở địa phương chưa có sự hướng dẫn tận tình và tạo điều kiện để phát triển Đảng trong doanh nghiệp của chúng tôi. Bản thân tôi tâm huyết với Đảng, luôn tâm niệm và mong muốn được đóng góp thật nhiều cho Đảng, cho đất nước. Làm thế nào để những người như tôi có thể được vào Đảng?”.
Các đại biểu tham dự tọa đàm “Xây dựng đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh”. Ảnh: VIỆT DŨNG
Chia sẻ với những ý kiến trên, đồng chí Nguyễn Đức Hà, Vụ trưởng Vụ cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương nói: “Bản thân chúng tôi đã từng đặt thẳng vấn đề với các chủ DN đủ điều kiện vào Đảng nhưng lại chưa muốn vào Đảng. Hầu hết họ đều trả lời rằng thật sự rất có cảm tình với Đảng nhưng hiện tại đang phải tập trung sâu vào chuyên môn, thường xuyên phải đi công tác, làm ăn ở nước ngoài trong khi vào Đảng thì phải tuân thủ một số nguyên tắc ràng buộc nhất định. Tôi cho đó cũng là một lý do. Bộ Chính trị đang giao Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu để có một hướng dẫn cụ thể về việc kết nạp Đảng đối với đối tượng là chủ DNTN. Trong thời gian chờ đợi có hướng dẫn cụ thể, mong các chủ DN hãy phấn đấu làm những quần chúng tốt, những công dân ưu tú của Đảng và Nhà nước”
SƠN - HƯƠNG - NAM
Có nên luật hóa? Về vấn đề có nên luật hóa quy định “Xây dựng và hoạt động của tổ chức Đảng và đoàn thể trong các DN ngoài quốc doanh” hay không, đa số các ý kiến đều nhận định trong thời điểm hiện tại chưa nên áp đặt bằng luật. Ông Lâm Đình Chiến, lập luận: “Bài học lớn nhất mà ai cũng thấy đó là chuyện luật hóa việc thành lập công đoàn. Bên cạnh những kết quả nhất định làm được, dễ dàng nhận thấy vai trò, uy tín của tổ chức công đoàn còn mờ nhạt khi thực tế vẫn còn hàng loạt những vụ đình công, lãn công xảy ra. Hiện tại, vai trò đảng viên trong các DNTN chưa rõ, chưa mạnh, hiệu quả của tổ chức Đảng chưa cao. Nếu chúng ta bắt buộc DNTN phải thành lập trong khi chủ DN chưa được thuyết phục bởi hiệu quả, vai trò của tổ chức Đảng thì coi chừng ta đang hành chính hóa công tác xây dựng Đảng. Mà hành chính thì rất dễ dẫn đến quan liêu”. Ông Lê Như Ái đồng tình: “Nếu đưa việc thành lập tổ chức Đảng thành một điều kiện để thành lập DNTN thì dễ khiến các chủ DNTN chần chừ, từ đó trở ngại trong việc thu hút đầu tư, phát triển kinh tế, nhất là trong thời điểm hiện nay. Tôi cho rằng Đảng đã lãnh đạo toàn diện thì không cần phải luật hóa vấn đề này nữa. Chúng ta có nhiều cách để các DNTN đến với Đảng mà không cần áp đặt hay mệnh lệnh. Điều mấu chốt là sự quan tâm của Đảng đối với tổ chức Đảng ở DNTN”. |
Đồng chí HUỲNH THỊ NHÂN, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM:
Xây dựng tổ chức Đảng theo mô hình và đặc thù riêng
Cơ chế thị trường tạo ra mối quan hệ lao động trong doanh nghiệp với nhiều phức tạp, nhất là giữa chủ doanh nghiệp – người sử dụng lao động với người lao động. Nhiều nơi, mối quan hệ này không được giải quyết hài hòa, làm phát sinh tranh chấp lao động và đình công tập thể.
Thực tế cho thấy, ở những doanh nghiệp có thành lập tổ chức Đảng, quyền và vai trò của người lao động được phát huy tốt hơn; nhiều vấn đề phát sinh trong quan hệ giữa người sử dụng lao động với người lao động được giải quyết tốt, tránh được những xung đột không đáng có.
Như vậy, việc thành lập tổ chức Đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh là cần thiết và có tác dụng tốt để ổn định và phát triển doanh nghiệp. Cái chính là các cấp ủy Đảng cần hướng dẫn, tạo điều kiện để các doanh nghiệp thành lập được tổ chức Đảng và khi đã có tổ chức Đảng rồi thì phải định hướng tốt để hoạt động và phát huy vai trò là hạt nhân lãnh đạo quần chúng trong doanh nghiệp.
Từ thực tiễn tổ chức hoạt động của tổ chức Đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh thời gian qua, sắp tới Thành ủy sẽ có hướng dẫn về mô hình và tổ chức cho từng loại hình doanh nghiệp theo đặc thù của ngành và địa phương. Quy mô ở cấp nào, doanh nghiệp nào thì thành lập đảng bộ cơ sở, hoặc đảng bộ bộ phận; những doanh nghiệp có đặc thù hoạt động trải rộng trên nhiều địa phương được thành lập tổ chức Đảng theo hình thức nào…, cũng sẽ được hướng dẫn cụ thể.
Về tổ chức cũng vậy, các chi bộ, Đảng bộ được thành lập sẽ căn cứ theo mô hình và đặc thù của từng nơi để gắn với địa phương, hay ngành nghề. Tất cả nhằm mục đích tạo sự thuận lợi nhất để tổ chức Đảng trong doanh nghiệp ngoài quốc doanh hoạt động tốt và trở thành nòng cốt xây dựng lực lượng chính trị trong giai cấp công nhân hiện nay.
Đồng chí NGUYỄN ĐỨC HÀ, Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng Ban Tổ chức Trung ương:
Tập trung xây dựng Đảng ở DNTN ổn định sản xuất
Vấn đề xây dựng tổ chức Đảng trong DN ngoài quốc doanh đã được Đảng ta đề cập từ rất lâu, nhất là từ sau Đại hội X đến nay.
Mặc dù vấn đề này chưa được luật hóa, nhưng tại Điều 6 của Luật Doanh nghiệp quy định: “Chủ DN có trách nhiệm tôn trọng và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị, đoàn thể hoạt động…”.
Nhiều DN ở Đồng Nai và TPHCM thực hiện rất tốt chủ trương này. Tuy nhiên, việc phát triển tổ chức Đảng trong DN ngoài quốc doanh cũng cần phải cân nhắc: Trước mắt, nên tập trung xây dựng Đảng ở những DN ổn định về sản xuất – kinh doanh, có đông lao động và có đặc thù gắn với nhiệm vụ chính trị của ngành và địa phương. Ở những DN này hiện rất cần có tổ chức Đảng để xây dựng lực lượng chính trị trong giai cấp CN và định hướng phát triển của DN.