Ngành công nghiệp-thách thức vượt khó!

Từ tháng 10, tốc độ sản xuất ngành công nghiệp bắt đầu giảm so với cùng kỳ và có dấu hiệu ngày càng khó khăn. Mặc dù một số nhận định của các cơ quan chức năng cho rằng, chưa đến lúc đáng lo nhưng theo nhiều doanh nghiệp, tình hình xấu hơn dự đoán. Điều này cần được chú ý để có những biện pháp xử lý kịp thời nhằm vượt qua khó khăn.

Vẫn tăng trưởng nhưng chậm lại

Ông Bùi Xuân Khu, Thứ trưởng thường trực Bộ Công thương cho biết, tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp trong tháng 10 tuy vẫn tăng nhưng mức tăng trưởng thấp hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

Dấu hiệu chựng lại của ngành công nghiệp ngày một rõ nét và tác động đến nhiều doanh nghiệp do thiếu việc làm, lỗ lã vì giá nguyên liệu giảm quá nhanh, trong khi sức mua đang có xu hướng chựng lại. Thậm chí, đã có hiện tượng một số doanh nghiệp (DN) vừa và nhỏ đóng cửa, giám đốc bỏ trốn vì thua lỗ.

Cũng theo ông Bùi Xuân Khu, một số sản phẩm thiết yếu nhìn chung vẫn duy trì được sản xuất với tốc độ tăng cao hơn mức tăng chung của toàn ngành như xe tải, xe chở khách, quần áo người lớn, máy giặt, sữa bột, tủ lạnh, tủ đá, thủy hải sản chế biến, ti vi, biến thế điện, xà phòng giặt.

Tuy nhiên, sản lượng nhiều loại sản phẩm quan trọng khác phục vụ sản xuất trong nước, phục vụ xuất khẩu, hoặc phải nhập khẩu cho sản xuất và tiêu dùng trong nước, chỉ tăng ở mức thấp, thậm chí giảm so với cùng kỳ năm trước như: đường tăng 5%; phân hóa học tăng 4,4%; sơn hóa học tăng 1,3%; vải dệt từ sợi bông tăng 0,2%; than đá giảm 1,2%; kính thủy tinh giảm 4,1%; vải dệt từ sợi tổng hợp giảm 5%; thép tròn giảm 7,7%; dầu thô khai thác giảm 8,1%.

Điều đáng chú ý là kim ngạch xuất khẩu vẫn khá. Thống kê cho thấy, tính chung 10 tháng năm 2008, kim ngạch hàng hóa xuất khẩu ước tính đạt 53,8 tỷ USD, tăng 36,7% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Khu khẳng định, kim ngạch của hầu hết các mặt hàng xuất khẩu trong 10 tháng đều tăng so với cùng kỳ năm trước, trong đó 10 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD vẫn duy trì mức tăng cao: dầu thô đạt 9,5 tỷ USD (tăng 43,2%), hàng dệt may, giày dép, thủy sản, gạo, sản phẩm gỗ, điện tử, máy tính, cà phê, cao su, than đá. Một số thị trường khác có mức tăng khá cao như ASEAN đạt 9,2 tỷ USD, tăng 41,7% so với cùng kỳ năm trước; thị trường EU đạt 8,5 tỷ USD, tăng 19%; Australia đạt 3,9 tỷ USD, tăng 54%; Trung Quốc đạt 3,8 tỷ USD, tăng 48%.

Tuy vậy, các chuyên gia kinh tế cho rằng, kim ngạch xuất khẩu tăng nhờ tranh thủ được giá thế giới tăng mạnh trong những tháng đầu năm. Ba tháng gần đây, kim ngạch xuất khẩu tháng sau giảm so với tháng trước và có nguy cơ sẽ khó khăn trong những tháng tới đây. Đáng chú ý là Ả rập Xê út, một thị trường vùng Trung Đông tuy chỉ đạt 108 triệu USD, nhưng tăng khá cao ở mức 155%.

Đây là dấu hiệu tốt để thời gian tới các DN xuất khẩu của Việt Nam có thể đẩy mạnh khai thác các thị trường tại vùng này, nhằm tăng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của cả nước.

Làm gì vượt qua thách thức

Các DN dệt may cho rằng, năm tới họ sẽ tập trung cho các đơn hàng gia công sản phẩm cấp trung bình vì sức mua đối với hàng cao cấp đang giảm mạnh, người tiêu dùng ở Hoa kỳ đang thực hiện chính sách thắt lưng buộc bụng. Đồng thời, các DN cũng sẽ tập trung phát triển hệ thống tiêu thụ trong nước.

Ông Bùi Xuân Khu cho rằng, để hỗ trợ công tác xuất khẩu, các DN cần chú ý đến các thị trường mới đang mở ra và có tốc độ tăng trưởng cao vừa qua. Đây là những thị trường tiềm năng, có nhu cầu hàng chất lượng cấp trung bình, phù hợp với năng lực sản xuất của các DN. Đặc biệt, sau chuyến đi thăm và làm việc của Thủ tướng với Nga, nhiều cơ hội làm ăn được mở ra, đây cũng là thị trường quen thuộc nhiều năm trước, do vậy các doanh nghiệp nên quan tâm hơn.

Hiện nay, nhiều mặt hàng nông sản đang giảm giá mạnh, từ gạo, cao su, cà phê... sẽ làm ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu của một số ngành. Các DN cần quan tâm hơn đến công tác chế biến tinh để năng cao giá trị gia tăng các mặt hàng xuất khẩu. Đồng thời, đeo bám các dự báo để có kế hoạch dự trữ, lựa chọn các giống lúa có chất lượng cao và đang được thị trường ưa chuộng để sản xuất hàng hóa xuất khẩu.

Đồng thời, ông Bùi Xuân Khu cũng yêu cầu, các DN cần tập trung vào khai thác thác thị trường nội địa để tăng doanh thu, thậm chí nếu cần thì giảm giá bán để thu hồi vốn. Hiện nay đang vào mùa chuẩn bị hàng hóa tết, công tác dự trữ hàng hóa, chuẩn bị các chuỗi cung ứng... là cần thiết để tăng tiêu thụ sản phẩm.

Ứng phó trước tình hình này, ông Đỗ Ngọc Khải, Tổng giám đốc Vocarimex cho biết, các DN tinh luyện dầu thực vật thuộc Vocarimex cần chuyển hướng tính toán mua nguyên liệu ngắn hạn, thăm dò giá, thay vì dự trữ nguyên liệu 2-3 tháng như trước đây thì nay nên mua cầm chừng từng tháng một, vừa đủ năng lực sản xuất.

Đồng thời, các DN phải tăng cường công tác quản lý giảm thiểu chi phí sản xuất và bán hàng, hỗ trợ các đại lý dự trữ hàng chuẩn bị cho mùa tiêu dùng cuối năm và dịp tết Nguyên đán năm nay sẽ đến sớm. Ở góc độ tổng công ty, Vocarimex cố gắng điều hành thông tin giá cả giữa các đơn vị thành viên để có giá bán hợp lý, không xảy ra tình trạng cạnh tranh không cần thiết, hạ giá vô tội vạ làm thiệt hại đến quyền lợi của các cổ đông.

Ý kiến này của ông Khải cũng được nhiều DN cho rằng hợp lý, vì thị trường nguyên liệu đang lên xuống rất thất thường, cần phải tỉnh táo hơn trong phân tích và dự báo để tránh thiệt hại như thời gian vừa qua.

Văn Thiên Lộc