Nhiều doanh nghiệp (DN) đang đứng trước sự lựa chọn, tiếp tục triển khai sản xuất hay đóng cửa? Một số DN đã chọn phương án giãn các dự án đầu tư đang nằm trong kế hoạch triển khai, cố gắng giữ thị phần trong nước và xuất khẩu, giảm lợi nhuận…
Đứt chuyền- phá sản
Một số giám đốc DN dệt may cho biết, năm nay sẽ nghỉ Tết Nguyên đán lâu hơn mọi năm, thường là một tháng. Nếu những năm trước, hầu hết các DN chỉ cho công nhân nghỉ khoảng 15-20 ngày phải vào làm việc để kịp giao hàng với các hợp đồng đã ký.
Nhiềudoanh nghiệp mayxuất khẩu đang thiếu đơn hàng sản xuất. Ảnh: P.N.
Thế nhưng, năm nay các DN đàm phán với khách hàng giao chậm hơn để cho công nhân nghỉ tết dài ngày, tranh thủ thời gian bảo trì máy móc thiết bị vì số lượng đơn hàng không nhiều, có nguy cơ đứt chuyền sản xuất, DN phải trả lương chờ việc sẽ rất tốn kém.
Tình hình rất khó khăn, một giám đốc DN may xuất khẩu nhận xét. Ông cho biết, những tháng qua quả thật là đòn cân não đối với các DN vừa và nhỏ, khi khả năng tiếp cận vốn khó khăn, hàng hóa tiêu thụ chậm, đơn hàng gia công xuất khẩu ít đi.
Đầu tháng 11, nở rộ hiện tượng một số giám đốc DN bỏ trốn, để lại gánh nặng nợ nần lương bổng và các chế độ đãi ngộ công nhân. Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Công nghệ may mặc Việt Nam (100% vốn Hàn Quốc) bỏ trốn để nợ lương hơn 200 công nhân. Trước đó, giám đốc Công ty TNHH Quang Sung Vina (Hàn Quốc) cũng bỏ trốn, khiến hàng trăm công nhân không biết bấu víu vào đâu.
Các DN ngành dệt may cho biết, Hàn Quốc là một quốc gia phát triển mạnh may mặc xuất khẩu trong thời gian qua, có được nhiều hợp đồng cung cấp hàng may mặc cho các hệ thống tiêu thụ nổi tiếng quốc tế, nhiều DN trong nước cũng phải nhận gia công lại từ các đơn hàng này, nay họ cũng lâm vào tình cảnh khó khăn đủ để thấy tình hình rất khó.
Mới đây, thông tin về việc vợ chồng giám đốc một DN chuyên sản xuất túi xốp xuất khẩu, vốn là Việt kiều từ Pháp về xây dựng nhà máy đã 15 năm nay, vì thua lỗ cũng đã bỏ trốn khỏi Việt Nam. Khi đi, vợ chồng vị giám đốc này còn để lại một bức tâm thư nói rõ lý do, dặn dò những người có trách nhiệm còn ở lại xử lý một số tài sản để trả nợ lương cho công nhân.
Trong khi đó, nhiều DN khác đã không trụ nổi trước tình hình khó khăn buộc phải giải thể, thanh lý tài sản. Ông Huỳnh Quốc Cường, Giám đốc Công ty Trinh Hào, mới đây phải cay đắng đăng báo thông tin bố cáo giải thể DN mà gần chục năm nay ông tâm huyết lăn lộn với nó.
Tình hình thị trường quá xấu, sản phẩm tiêu thụ chậm, nhất là với mặt hàng mùng tuyn, vay vốn ngân hàng khó khăn nên DN này không thể trụ nổi, buộc phải đóng cửa, bán thiết bị để thu hồi được đồng nào hay đồng đó.
Cố giữ thị trường
Nhiều DN cho rằng không thể trông chờ lợi nhuận trong năm nay và năm sau mà là cố gắng giữ được sản xuất, giữ thị trường, chỉ cần trả đủ lương công nhân và các chi phí sản xuất khác, cố vượt qua giai đoạn khó khăn này. |
Ông Nguyễn Bá Thi, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Bia - Rượu và Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) khẳng định, thị trường tiêu dùng giảm mạnh, giá nguyên liệu “rơi” quá nhanh từ 600-700 USD trong vài tháng xuống còn 180-200 USD/tấn khiến dự trữ sản xuất của DN trở thành một gánh nặng cho DN. Vì vậy, Sabeco phải giãn các dự án đầu tư sang năm tới và năm 2010, hiện nay tập trung tiết giảm chi phí sản xuất và tiêu thụ để phát triển thị trường trong nước và xuất khẩu.
Trước mắt, Sabeco không tăng giá bán vào dịp Tết Nguyên đán, tính toán dự trữ hàng hóa hợp lý, có biện pháp hỗ trợ các hệ thống đại lý tăng sức tiêu thụ vào dịp cuối năm. Đồng thời, Sabeco cũng đang triển khai dự án đầu tư xây dựng tại nhà máy cũ trên đường Nguyễn Chí Thanh một khu truyền thống phát triển ngành bia Việt Nam, kết hợp phục vụ khách du lịch trong và ngoài nước.
Cũng trong xu hướng giữ thị trường trong nước, mới đây Hiệp hội Thép Việt Nam cũng đã chính thức đề nghị Chính phủ tăng thuế nhập khẩu đối với một số sản phẩm thép và phôi thép. Do hiện nay lượng thép thành phẩm các loại và phôi thép sản xuất trong nước đang dư thừa, tồn kho với số lượng lớn.
Đáng lưu ý, số thép và phôi này nhập nguyên liệu khi giá thép đang cao ngất ngưởng từ đầu năm, do dự báo tình hình sai nên Chính phủ không cho xuất khẩu ngược khi giá lên đỉnh điểm trong khi nhu cầu tiêu thụ trong nước trầm lắng, đến nay giá tuột dốc, các DN thua lỗ nặng nề.
Để bảo hộ quyền lợi cho các DN ngành thép trong nước, trong thẩm quyền của Chính phủ có thể xử lý được, Hiệp hội Thép Việt Nam đã đề nghị nâng thuế suất thuế nhập khẩu một số loại thép từ 2% lên 25%; thép cuộn, thép cán từ 7% lên 9% và có thể lên 20%; thép ống hàn từ 10% lên 20%; thép cuộn cán nóng dày 3-12 mm có thuế từ 0% lên 10%...
Mới đây, khi tiếp xúc với chúng tôi, ông Đỗ Ngọc Khải, Tổng Giám đốc Công ty Dầu thực vật-Hương liệu-Mỹ phẩm Việt Nam (Vocarimex) cho biết, do tình hình khó khăn chung, các DN khách hàng của Vocarimex trong ngành thực phẩm như bánh kẹo, sữa, mì ăn liền… cũng giảm sản lượng nên mức tiêu thụ theo phản ứng dây chuyền giảm theo. Vì vậy, Vocarimex tính toán nhu cầu, tìm cách cùng hợp tác với các khách hàng “ruột” bằng những chính sách khuyến mãi hợp lý để giữ chân khách hàng, chờ vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.
VĂN THIÊN LỘC
