Đệ nhất danh cầm đàn đáy của Việt Nam ra đi

SGGP
Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Phú Đẹ, người được giới âm nhạc dân gian mệnh danh là “Đệ nhất danh cầm đàn đáy của Việt Nam” đã qua đời trưa 22-3, hưởng thọ 97 tuổi.

Dẫu biết quy luật của tạo hóa không thể cưỡng lại nhưng sự ra đi của ông - người góp phần quan trọng trong việc hồi sinh nghệ thuật ca trù, đã để lại trong lòng người yêu di sản nhiều tiếc nuối.

Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Phú Đẹ sinh năm 1923 tại huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương trong một gia đình có truyền thống đàn hát. Cha của ông là một tay đàn có tiếng, còn mẹ là một ca nương. Gia đình ông nối nghiệp ca trù trong nhiều đời. 

Từ khi 10 tuổi, Nguyễn Phú Đẹ đã được cha và ông nội truyền dạy cho những ngón nghề và cách thức chơi đàn đáy. Với khả năng tiếp thu tốt, từ thuở bé, ông trở thành kép đàn giỏi của giáo phường và theo gánh hát biểu diễn ở nhiều nơi. Nhưng do biến cố của lịch sử, nghệ thuật ca trù đã bị mai một và lãng quên. Ông đã phải gác lại niềm đam mê để lo kiếm sống.

Năm 2005, nghệ thuật ca trù được Nhà nước quan tâm và bảo tồn, ông trở lại và tham gia biểu diễn rất tích cực. Cùng năm đó, ông đã giành được huy chương vàng Liên hoan Ca trù toàn quốc. Khi tiếng đàn của ông lão ở tuổi 82 cất lên, mọi người có mặt trong khán phòng rất thán phục. Người nghe dễ dàng cảm nhận tiếng đàn đặc biệt không ai có, nhờ đó mà ông được tôn vinh là “Đệ nhất danh cầm đàn đáy của Việt Nam”.

Không chỉ nhớ và miệt mài truyền dạy những ngón đàn quý cho hậu bối mà nhờ tâm huyết của ông, nhiều câu lạc bộ ca trù được thành lập và phát triển, góp phần khẳng định và lan tỏa giá trị âm nhạc truyền thống của nghệ thuật ca trù. Gần một thế kỷ gắn bó với ca trù, danh cầm Nguyễn Phú Đẹ vẫn đau đáu với việc gìn giữ loại hình nghệ thuật mang tính dân gian này.

Không giống một số nhạc cụ khác, muốn đàn được, người học ngoài niềm say mê cần kiên trì, khổ luyện. Phải mất 5 năm mới gọi là thành nghề và hiếm người theo học đến cùng. Thường chỉ học được vài ngón đàn, biết ca vài làn điệu là người học đã bỏ ngang. Vì thế, dù tuổi đã cao, mắt mờ yếu nhưng ông vẫn hăng hái đi diễn, đi chỉ dạy lời ca tiếng đàn cho những người yêu ca trù, với mong muốn trao truyền cho hậu thế, xóa tan lo lắng ca trù sẽ dần mai một.

Với những cống hiến của mình cho sự nghiệp giữ gìn bộ môn nghệ thuật truyền thống ca trù, ông Nguyễn Phú Đẹ được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân dân dân cùng nhiều tôn vinh, ghi nhận khác. Với nhiệt huyết, tình yêu nghệ thuật truyền thống, chắc rằng những hạt mầm được ấp ủ từ tình yêu nghệ thuật ca trù của ông sẽ đâm chồi xanh tươi.

MAI AN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công bố Giải thưởng Văn học Nghệ thuật TPHCM 5 năm lần 2

Công bố Giải thưởng Văn học Nghệ thuật TPHCM 5 năm lần 2

Sau thời gian gián đoạn, lễ trao Giải thưởng Văn học Nghệ thuật  (VHNT) TPHCM 5 năm lần 2 (2012 - 2017) sẽ được công bố vào sáng 19-4 tại Nhà hát thành phố. Đây là giải thưởng do UBND TPHCM tổ chức, như một sự vinh danh thành quả sáng tạo mà người làm nghệ thuật tại thành phố phấn đấu đạt được.

Điện ảnh

Âm nhạc

“Bùa yêu” giành cú đúp Giải Âm nhạc Cống hiến 2019

Tối 16-4, trong lễ trao Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến 2019, MV Bùa yêu của nữ ca sĩ Bích Phương đã vượt qua nhiều đối thủ nặng ký để giành iải thưởng Music Video của năm. Chưa dừng lại ở đó, nhạc sĩ Tiên Cookie- tác giả ca khúc Bùa yêu cũng trở thành chủ nhân chiếc cúp Nhà sản xuất của năm.

Sân khấu

Nghệ thuật hát bội - nguy cơ mai một

Mùa hát chầu tháng 2 âm lịch khép lại với không ít vui buồn của các nghệ sĩ hát bội. Dù còn biết bao khó khăn bủa vây, nhưng các nghệ sĩ vẫn đang nỗ lực vượt qua, để mỗi suất diễn họ lại thăng hoa dưới ánh đèn sân khấu truyền thống. Tuy nhiên, với hiện trạng hoạt động, công tác đầu tư, bảo tồn và phát triển, ước chừng 10 năm nữa nghệ thuật hát bội sẽ không tránh khỏi sự mai một.

Sách và cuộc sống

Phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng

Ngày 17-4, tại Hà Nội, Bộ TT-TT phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học “Xây dựng và phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng”. 

Sáng tác

Đã lâu rồi…

Đã lâu rồi em không viết tình ca
Vì cuộc sống hóa ra là rất nhạt
Như sáng sớm sau chở con đi học
Là ly cà phê xua bận rộn một ngày

Mỹ thuật

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Thái Phiên: Không có đam mê, sẽ không thể làm nghề

27 năm gắn bó với nhiếp ảnh trong lĩnh vực ảnh nghệ thuật khỏa thân (ảnh nude), nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Thái Phiên đã gặt hái nhiều thành công. Ông đã đoạt hơn 50 giải thưởng nhiếp ảnh trong nước và quốc tế, 300 tác phẩm được triển lãm tại hơn 60 quốc gia trên thế giới, 2 tác phẩm được trưng bày vĩnh viễn tại Viện Bảo tàng nhiếp ảnh Tây Ban Nha.