Tự “xé rào” vận dụng Điều 33 của Quy chế tuyển sinh và tuyển vượt chỉ tiêu là 2 vấn đề nổi cộm được Thanh tra Bộ GD-ĐT chỉ ra sau khi kết thúc đợt thanh tra xét tuyển và thực hiện chỉ tiêu tuyển sinh ĐH, CĐ năm 2008. Để chấn chỉnh hiện tượng này, Thanh tra kiến nghị phải sửa Điều 33 của Quy chế tuyển sinh và trừ chỉ tiêu tuyển sinh của các trường đã tuyển vượt, bên cạnh việc xử phạt hành chính.
“Xé rào” Điều 33: Biết sai mà không xử lý được
Kết quả thanh tra 55 trường đại học, cao đẳng (ĐH, CĐ) cho thấy, việc vận dụng không đúng đối tượng và chính sách ưu tiên trong tuyển sinh (vận dụng Điều 33 của Quy chế tuyển sinh) và chưa được sự đồng ý của Bộ GD-ĐT đã trở nên khá phổ biến, khiến cho điểm chuẩn đầu vào rất thấp, không đảm bảo chất lượng đào tạo.
Điển hình như Trường ĐH Mở TPHCM tuyển sinh theo địa chỉ cho 2 địa phương là Ninh Hòa (tỉnh Khánh Hòa) và Dung Quất (Quảng Ngãi) với điểm xét tuyển thấp nhất là 5 điểm (khu vực 1, ưu tiên 1). ĐH Đồng Tháp có 10 ngành ĐH có mức chênh lệch điểm trúng tuyển giữa 2 khu vực kế tiếp nhau là 1 điểm khiến điểm trúng tuyển ĐH chỉ còn 8 điểm/3 môn. Dù đã được Bộ GD-ĐT khẳng định chỉ được vận dụng mức chênh lệch điểm giữa các khu vực là 1 điểm, các nhóm đối tượng 1 điểm nhưng trường đã “phớt lờ” kết luận của bộ, tự ý thực hiện mức chênh lệch giữa các khu vực là 2 điểm, các nhóm đối tượng là 1 điểm!
Trước đó, ĐH Trà Vinh cũng đã “nhanh tay” vận dụng Điều 33 của quy chế (giãn mức điểm chênh lệch khu vực lên 2 điểm và chênh lệch đối tượng lên 1 điểm). Với cách “hạ điểm chuẩn” này, thí sinh có điểm thấp nhất là 5 điểm (12 thí sinh), thí sinh có điểm từ 5,5 đến 7 là 82 thí sinh, hầu hết là người dân tộc Khmer… Dù thanh tra của bộ đã có kết luận việc xây dựng điểm trúng tuyển chưa đúng và ĐH Trà Vinh cũng thừa nhận thiếu sót với Bộ GD-ĐT nhưng nhà trường cho rằng, hiện đã gọi thí sinh nhập học, nếu loại các em ra không cho trúng tuyển thì việc áp dụng Điều 33 không đầy đủ, dễ tạo thắc mắc về sự phân biệt và đề nghị giữ kết quả trúng tuyển.
Tuy nhiên, với những sai phạm này, Bộ GD-ĐT cũng khó có chế tài xử lý đối với các trường bởi ngay tại Điều 33 của quy chế cũng quy định “…đối với các trường đóng tại vùng dân tộc thiểu số, mức chênh lệch điểm trúng tuyển giữa các nhóm đối tượng được phép lớn hơn 1 điểm nhưng không quá 2 điểm…” và thực tế thì các trường, dù “xé rào” cũng vẫn nằm trong giới hạn này, dù điểm trúng tuyển có thấp đến mức khó tưởng tượng, 2 - 3 điểm/môn cũng đậu ĐH (ĐH Dân lập Cửu Long: 6,5 điểm/3 môn; ĐH Yersin: 5 điểm/3 môn…).
Thực tế cho thấy, việc áp dụng chủ trương này đang có dấu hiệu tùy tiện. Ưu tiên cho con em dân tộc thiểu số, đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ cho địa phương không đồng nghĩa với hạ quá thấp chuẩn đầu vào, ảnh hưởng đến chất lượng uy tín đào tạo.
Với thực trạng này, theo ông Trần Bá Giao, Phó Chánh Thanh tra Bộ GD-ĐT, bộ chỉ có thể chấn chỉnh bằng quy định khống chế mức điểm vận dụng Điều 33 so với điểm sàn để đảm bảo chất lượng. Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bành Tiến Long cũng khẳng định: Năm tới, khung điểm ưu tiên theo đối tượng và khu vực tuyển sinh cũng sẽ được nghiên cứu sửa đổi theo hướng đảm bảo điểm tuyển không quá thấp so với điểm chuẩn chung mà không cần có hướng dẫn gì thêm.
Vừa phạt tiền, vừa trừ chỉ tiêu?
Trong số 55 trường tiến hành thanh tra có tới 23 trường xét tuyển vượt chỉ tiêu đã đăng ký. Theo kết luận của Thanh tra Bộ GD-ĐT, việc tuyển vượt so với chỉ tiêu khoảng 20% trở lên khá phổ biến ở một số trường như: Trường ĐH Mở TPHCM cũng tuyển vượt chỉ tiêu đối với hệ CĐ tới 235%, CĐ Bách nghệ Tây Hà: tuyển vượt 51,2%, ĐH Hùng Vương: 168%... Thậm chí, có nhiều trường không dự báo được số lượng thí sinh “ảo” nên xác định điểm trúng tuyển ban đầu rất cao, sau đó phải họp nhiều lần để xét hạn điểm trúng tuyển và gọi thí sinh nhập học theo kiểu “dự phòng”.
Theo Bộ GD-ĐT, hiện tượng tuyển vượt chỉ tiêu đã diễn ra nhiều năm nay đã dẫn tới tình trạng các trường phải bố trí học ghép lớp, tăng ca, thuê mướn phòng học rải rác nhiều nơi, đội ngũ giảng viên thiếu, dạy chay, học chay ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo. Đợt thanh tra tuyển sinh năm ngoái, Bộ GD-ĐT đã xử phạt 18 trường tuyển vượt trên 20% chỉ tiêu đã giao, từ 40 - 60 triệu đồng.
Đối với những trường tuyển vượt chỉ tiêu năm 2008, ông Trần Bá Giao khẳng định, bên cạnh việc xử phạt, các trường này sẽ bị trừ vào chỉ tiêu đã xác định năm 2009. Bên cạnh đó, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bành Tiến Long cũng vừa yêu cầu các trường “siết chặt” việc đăng ký các loại chỉ tiêu tuyển sinh cho năm 2009. Theo đó, chỉ tiêu tuyển sinh đào tạo theo địa chỉ đáp ứng nhu cầu xã hội, đào tạo cho các vùng khó khăn, chỉ tiêu liên kết đào tạo, vừa làm vừa học, liên thông, bằng hai, đều phải được xác định trong tổng chỉ tiêu tuyển sinh năm 2009 của trường.
ĐINH LAN
