Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng (Bộ GD-ĐT) vừa công bố đề án đổi mới thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh vào các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp (ĐH, CĐ và TCCN) sẽ trình Chính phủ phê duyệt để thực hiện từ năm 2009.
Báo SGGP đã nhận được ý kiến của các nhà quản lý giáo dục góp ý về đề án "hai trong một" này. Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin những kiến nghị của bạn đọc để góp phần hoàn thiện một đề án đòi hỏi vừa khoa học, vừa đỡ tốn kém cho nhà nước và xã hội, vừa đáp ứng được yêu cầu đào tạo của các trường ĐH, CĐ và TCCN.
Trên thực tế nếu chỉ dựa vào kết quả thi tốt nghiệp (TN) THPT để xét tuyển là không thể chính xác, nhất là trong tình trạng hiện nay. Tuy là kỳ thi quốc gia nhưng mỗi vùng mỗi miền đều có điều kiện khác nhau nên kết quả thi TN THPT sẽ không có sự chính xác.
Kỳ thi TN THPT mới thực hiện nghiêm túc và chống tiêu cực có 1 năm, liệu chúng ta đã tin tưởng hoàn toàn rằng kết quả những năm sau là khách quan hết chưa? Một kỳ thi dù đề thi có khó cỡ nào mà khâu coi thi lỏng lẻo thì cũng vô nghĩa. Và như vậy nếu dùng kết quả thi TN THPT để xét tuyển ĐH thì có công bằng không? Tại sao không giao cho các trường ĐH tổ chức thi và tổ chức ở những địa phương có điều kiện?
Theo tôi, để giảm tải cho HS, cách tốt nhất là chúng ta có thể xét tốt nghiệp THPT và vẫn tổ chức kỳ thi tuyển sinh ĐH. Nếu các trường ĐH được quyền tự chủ trong tuyển sinh thì đảm bảo họ sẽ chọn đúng đối tượng và đảm bảo chất lượng. Theo tôi, nếu phải bỏ một kỳ thi chung toàn quốc thì nên bỏ kỳ thi TN THPT chứ không phải bỏ kỳ thi vào ĐH.
Tôi ủng hộ chủ trương "hai trong một" của Bộ GD-ĐT. Kỳ thi có 8 môn thi để tránh học lệch là phù hợp. Tuy nhiên, trường sẽ xây dựng quy trình tuyển chọn riêng, phù hợp với đặc thù của trường, của từng ngành. Chẳng hạn, mỗi chuyên ngành sẽ xét tuyển 3 môn, trong đó phải thi ít nhất là môn văn hoặc toán và sẽ có môn tính hệ số. Trường cũng sẽ đề nghị Bộ GD-ĐT cho trường cơ chế sơ tuyển trước khi xét tuyển. Nếu chỉ tiêu tuyển là 1.000, có thể trường sẽ thu nhận hồ sơ cao hơn số đó, khoảng 1.500 hồ sơ.
Theo dự thảo của Bộ GD-ĐT, việc thi cử sẽ được tập trung vào tháng 6 hàng năm ở tất cả tỉnh, thành trong cả nước, không kéo dài đến tháng 7 như hiện nay. Các thí sinh thi tại địa phương sẽ thuận lợi cho tâm lý, giảm bớt tốn kém. Đề thi thống nhất, đảm bảo công bằng, bộ có cử thanh tra giám sát khâu thi. Để chuẩn bị cho một kỳ thi quốc gia thực hiện vào năm 2009, trong kỳ thi TN THPT năm trước, các trường ĐH cử thanh tra giám sát khâu thi ở các trường phổ thông, tỷ lệ đậu tốt nghiệp ở nhiều tỉnh giảm đột ngột. Hiệu quả của sự "chung sức" này đã thấy rõ. Sự vướng mắc hiện nay là khâu chấm sẽ thực hiện như thế nào để đảm bảo công bằng và các trường cần quyền được chủ động tuyển chọn "đầu vào".
Có vẻ như các trường ĐH chưa thật sự tin tưởng vào kết quả thi tuyển ở bậc phổ thông, dù cải tiến tuyển sinh của Bộ GD-ĐT đang đi theo xu hướng chung trên thế giới. Bộ GD-ĐT phải chịu trách nhiệm về chất lượng đề thi. Hầu hết các môn đều thi trắc nghiệm nên khâu chọn đề phải cẩn thận, khoa học, phải có bước thử và phân tích. Phiên bản đề trắc nghiệm chỉ từ 5 – 7 bản vì nếu làm nhiều quá, việc sao in đề dễ dẫn sai sót. Khi thực hiện tốt khâu ra đề thi, coi thi, chấm thi, các trường ĐH sẽ tin tưởng xét tuyển kết quả từ phổ thông.
Tôi đã nghiên cứu về tuyển sinh ở Pháp. Mấy chục năm qua dường như Pháp không có tuyển sinh ĐH. Việc tuyển sinh ở đây chỉ dựa vào học bạ hoặc kết quả thi tú tài để tuyển vào ĐH. Và chỉ từ 7 năm trở lại đây, GD-ĐT Pháp mới bắt đầu có một số trường ĐH sau khi xét điểm từ kỳ thi tú tài còn tổ chức thêm một kỳ thi phụ. Tôi tán đồng với đề án tổng thể đổi mới tuyển sinh của Bộ GD-ĐT vì có nhiều điểm tương đồng với hình thức tuyển sinh của Pháp, khoa học hơn và đỡ tốn kém hơn… | 
