Từ nay đến năm 2020, Hà Nội và TPHCM sẽ tập trung ưu tiên phát triển nhân lực trong các lĩnh vực: Công nghệ thông tin, công nghệ điện tử, tài chính – ngân hàng, chế tạo cơ khí, du lịch, thương mại và chế biến thực phẩm. Đây là đề xuất của Bộ GD-ĐT đưa ra tại hội nghị trực tuyến triển khai đào tạo theo nhu cầu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho 2 thành phố Hà Nội và TPHCM do Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân chủ trì, diễn ra tại Hà Nội và đầu cầu TPHCM ngày 23-4.
Nhiều trường ĐH vẫn thiếu nhân lực chất lượng cao
Học sinh Trường Kỹ thuật Việt Nam Singapore học nghề cơ khí trong xưởng trường. Ảnh: THÁI BẰNG
Hà Nội và TPHCM được đánh giá là có lợi thế đặc biệt khi tập trung được nhiều các trường đại học, viện nghiên cứu, nơi cung cấp nguồn nhân lực được đào tạo chuyên sâu. Tuy nhiên, cả 2 thành phố đều đang gặp những khó khăn lớn về điều kiện cơ sở hạ tầng giao thông, lao động nhập cư từ các tỉnh khác về thành phố ngày càng tăng, quy hoạch phát triển thành phố thay đổi… Trong khi đó, đội ngũ cán bộ lãnh đạo và quản lý trong các ngành kinh tế then chốt, hay hành chính công lại chưa được đào tạo chuyên nghiệp…
Theo báo cáo của nhóm nghiên cứu Viện Kinh tế TPHCM, đến năm 2010, lao động không có chuyên môn kỹ thuật của thành phố vẫn chiếm một tỷ lệ lên đến 65,6%, lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật, kể cả công nhân kỹ thuật, trung cấp, cao đẳng và đại học là 34,4%. Cơ cấu trình độ lao động ở các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố cho thấy lao động có trình độ THCS lên tới gần 41%, THPT: 28,6% còn lại là ĐH, CĐ và trung cấp. Cơ cấu trình độ như vậy cũng đang đặt ra vấn đề lớn đối với đào tạo nhân lực tại doanh nghiệp.
Ông Nguyễn Thành Tài, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM cũng thừa nhận, với tỷ lệ chỉ có 50% lao động qua đào tạo, thành phố cũng đang đối mặt với thách thức lớn trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển dịch vụ, thương mại, tài chính - ngân hàng. Ước tính đến năm 2010, thành phố này sẽ cần 70.000 lao động trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, 28.500 lao động thuộc lĩnh vực du lịch, 91.000 lao động trong lĩnh vực công nghệ thông tin… Đánh giá chung về hệ thống đào tạo của Hà Nội, bà Ngô Thị Thanh Hằng, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội công nhận, thành phố quản lý một số lượng lớn các cơ sở đào tạo với hơn 160 trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và trung tâm đào tạo nhưng chất lượng đào tạo chưa đáp ứng được nhu cầu. Cho đến nay, Hà Nội cũng chưa có đơn vị nào có quy mô, chất lượng đào tạo đạt chuẩn chất lượng cao, có thể tiếp cận được với các trường tương tự của các nước trong khu vực.
Hình thành cơ chế phối hợp “4 bên”
Để có kế hoạch tổng thể phát triển nguồn nhân lực, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đề nghị Hà Nội và TPHCM cần lựa chọn những ngành nghề quan trọng, lập đề án đào tạo nhân lực theo nhu cầu của địa phương. Ngoài 4 ngành trọng điểm, Bộ GD-ĐT cũng đưa ra đề xuất về đề án đào tạo cán bộ lãnh đạo và quản lý trong các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và cán bộ hành chính của 2 thành phố. Đề án này phải hoàn thành trong tháng 6-2008 với mục tiêu đào tạo được các nhà quản lý cao cấp cho các doanh nghiệp mũi nhọn và cho lĩnh vực hành chính công theo yêu cầu đổi mới của Hà Nội và TPHCM. |
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TPHCM Nguyễn Thành Tài cũng đề nghị Chính phủ bổ sung nguồn vốn Quỹ hỗ trợ phát triển nhân lực công nghệ thông tin để nâng cao khả năng hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin và truyền thông. Đồng thời, Bộ GD-ĐT xem xét đổi mới chương trình đào tạo nguồn nhân lực các ngành kinh tế trọng điểm, giảm bớt các chương trình đào tạo đại cương, tăng cường đào tạo chuyên ngành phù hợp với doanh nghiệp; tăng cường số tiết dạy ngoại ngữ chuyên ngành trong các trường ĐH, CĐ để sinh viên ra trường có thể sử dụng thành thạo ngoại ngữ cho công việc chuyên môn trong doanh nghiệp. Để đẩy mạnh đào tạo nhân lực với mục tiêu đề ra là sau 3 năm thực hiện chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng hầu hết nhu cầu nhân lực của các doanh nghiệp đến đầu tư tại Hà Nội và TPHCM, Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GD-ĐT) Hoàng Ngọc Vinh cho biết, sẽ hình thành cơ chế phối hợp “4 bên”: giữa các bộ, ngành trung ương, địa phương, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp thông qua Ban chỉ đạo đào tạo nhân lực theo nhu cầu xã hội. Từ nay đến năm 2020, Hà Nội và TPHCM sẽ tập trung ưu tiên phát triển nhân lực trong các lĩnh vực: công nghệ thông tin, công nghệ điện tử, tài chính – ngân hàng, chế tạo cơ khí, du lịch, thương mại và chế biến thực phẩm.
Để hỗ trợ 2 thành phố trong chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đề nghị Hà Nội và TPHCM trước mắt, lập danh sách các đơn vị được coi là có khả năng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để phối hợp với các bộ, ngành đầu tư vào các trường trọng điểm này. Về vấn đề chính sách đầu tư cho các trường trọng điểm, Phó Thủ tướng cho biết sẽ nghiên cứu chính sách cho các trường vay vốn để mua sắm thiết bị phục vụ thực hành, khắc phục tình trạng lao động chỉ được đào tạo lý thuyết, mang tính hàn lâm mà thiếu kiến thức thực tế. Bao quát hơn, Bộ GD-ĐT đang phối hợp với Bộ Tài chính hoàn thành văn bản về chính sách xã hội hóa giáo dục để tạo cơ chế huy động vốn cho các trường nâng cao chất lượng đào tạo.
Đinh Lan
