Từ 6 giờ sáng, sân Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng (TP Cần Thơ) với sức chứa hàng ngàn người, đã trở nên chật chội bởi lượng học sinh dồn về tham dự chương trình Tư vấn Hướng nghiệp – Tuyển sinh 2009 do Báo SGGP tổ chức.
Không khí thực sự nóng bỏng khi hàng ngàn chiếc ghế súp đã bị chiếm sạch trong tích tắc. Những học sinh đến sau phải chạy lên cả hành lang trên tầng một để tranh thủ chuẩn bị tập ghi chép, thảo những câu hỏi thắc mắc chờ các chuyên gia giải đáp.
Trước ngã rẽ cuộc đời, các em thật sự cần những lời khuyên thật sự bổ ích: Chọn ngành, chọn trường… hay chọn cả hai…
Quan trọng là việc làm và thu nhập
Đến dự ngày hội, không chỉ có các học sinh lớp 12 của 20 trường tại TP Cần Thơ mà còn có các HS ở các huyện của tỉnh Hậu Giang, Vĩnh Long. Khoảng cách địa lý xa xôi không còn là trở ngại với nhiều bạn vùng sâu, vùng xa. Nhu cầu khám phá sở thích bản thân, cần định hướng lựa chọn nghề nghiệp một cách đúng đắn đã kéo ngắn khoảng cách.
Nhóm bạn Hồng Chuyên, Phúc Toàn (Trường THPT An Bình) hăm hở thức dậy từ sáng sớm, đạp xe từ quận Cái Răng lên Bình Thủy để nghe trọn buổi tư vấn. Sân trường như càng nhỏ lại bởi âm thanh rộn rã, phấn khởi của hàng ngàn học sinh.
Những tờ Báo Sài Gòn Giải Phóng ra ngày thứ bảy (28-2-2009) với 10 ngành “hot” nhất, trắc nghiệm sở thích và ngành nghề theo lý thuyết Holland… được các em chuyền tay nhau như một cẩm nang “gối đầu giường”.
Buổi giao lưu trực tiếp với các thầy của trường ĐH chưa bắt đầu nhưng không khí ngay tại ngôi trường chuyên của đất Tây Đô đã thật sự sôi động.
Đông đảo học sinh ĐBSCL tham dự buổi tư vấn sáng 1-3 và xem thông tin tuyển sinh trên Báo SGGP. Ảnh: MAI HẢI
“Phát pháo” đầu tiên điểm đúng trọng tâm của chương trình và sự quan tâm cho những bạn cần định hướng nghề nghiệp về những ngành dễ tìm việc làm, thu nhập cao.
Làm thế nào để dung hòa giữa sở thích và nhu cầu lao động của xã hội là mối quan tâm của hầu hết học sinh ngấp nghé trước sự lựa chọn nghề nghiệp tương lai.
Sau những giây phút ngại ngùng, e dè, không khí trở nên sôi động khi nhiều cánh tay giơ lên, những câu hỏi xoay quanh ngành nghề, điều kiện tuyển sinh liên tục được đặt đến đại biểu của các trường. Không chỉ dừng lại ở mối quan tâm ngành trong trường đại học, nhiều câu hỏi còn đề cập đến tương quan nhu cầu xã hội về lao động cho từng ngành nghề với tình hình suy giảm kinh tế hiện tại.
Bạn Quách Kim Thu Trang (Trường THPT Châu Văn Liêm) thắc mắc: “Ngành trang trí nội thất có còn “hot” khi kinh tế khó khăn? Dù biết rằng không có thầy đến từ trường mỹ thuật nhưng em vẫn cứ hỏi vì em thấy mình có năng khiếu và hợp sở thích với ngành này”.
Một câu hỏi có vẻ “xa rời” buổi tư vấn nhưng lại được các chuyên gia ủng hộ bởi vì các thầy và ban tổ chức luôn mong muốn người học có sự định hướng nghề nghiệp phù hợp sở thích, năng lực bản thân và nhu cầu xã hội. Bạn Nguyễn Ngọc Trân (Trường THPT Nguyễn Việt Hồng) chưa thỏa mãn với câu trả lời của ban tư vấn và kiên trì làm rõ thắc mắc của mình bằng 3 câu hỏi liên tiếp đến ban tổ chức.
Đầu tháng 3, chưa đến 10 giờ trưa trời nắng chói chang, những cây xanh trong sân trường không làm dịu đi cái nóng như “lửa” của các bạn. Trời nắng, thầy và trò đều thấm mệt sau những câu hỏi “hóc búa”. Vã mồ hôi nhưng các em vẫn kiên trì chờ nghe lời giải đáp cho những thắc mắc của mình. Nhiều em chạy nắng vào cầu thang, hành lang nhưng vẫn chăm chú theo dõi. Ngoài cổng, nhiều học sinh ở xa vừa kịp đạp xe đến nghe tư vấn cách chọn lựa ngành cho kỳ thi đại học sắp tới.
Sân trường dường như náo động hơn khi thầy Trần Đình Lý của Trường ĐH Nông Lâm TPHCM xuống gặp từng em giải thích kết quả trắc nghiệm của lý thuyết Holland về 6 nhóm sở thích ứng với ngành nghề và hướng dẫn các em cách làm trắc nghiệm.
Hướng nghiệp trước, hướng trường sau
Tinh thần của chương trình “Tiên hướng nghiệp, hậu hướng trường” đã “bắt đúng” tâm tư của cả những thầy cô vốn có kinh nghiệm “chinh chiến” tư vấn trên mọi nẻo đường đất nước. Bởi lẽ, 70% SV ĐH học đến năm thứ 4 mới phát hiện mình… nhầm nghề.
Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng (Cần Thơ) là trường hiếm hoi có phòng tư vấn hướng nghiệp chuyên nghiệp. Mỗi ngày, người phụ trách phòng này phải bỏ ra 3 giờ trả lời email thắc mắc của HS băn khoăn trước lối rẽ vào đời.
Thạc sĩ Trần Đình Lý (Trường Đại học Nông Lâm TPHCM) đang tư vấn cho các học sinh. Ảnh: Mai Hải
Nhu cầu được tư vấn hướng nghiệp của các em không phải lúc nào cũng được đáp ứng. “Nhiều trường quan tâm đến phần trăm tỷ lệ đậu tốt nghiệp, ĐH hơn là có bao nhiêu HS của mình chọn đúng ngành nghề phù hợp với năng lực, nhu cầu xã hội, bao nhiêu HS ra trường có việc làm” - lãnh đạo của một trường THPT Cần Thơ tâm tư.
Ông kể: Con của một GV dạy hướng nghiệp thích học ngành kiến trúc nhưng không được đầu tư cho con học vẽ trước, để xem liệu con mình thật sự có năng khiếu kiến trúc hay chỉ là sở thích cảm tính, thời thượng theo mốt bạn bè. Các em chỉ thấy vẻ lấp lánh, sang trọng bề ngoài mà không lường trước sự vất vả, nhọc nhằn, thậm chất vị đắng của “nghề”.
Hướng nghiệp phải được thực hiện từ lớp 10 để HS có nhiều thời gian tìm hiểu sâu nghề nghiệp sau này của các em. Nếu được cọ xát thực tế, cảm thấy không thích hợp với ngành nghề mình thích, các em sẽ kịp thời điều chỉnh. Tìm hiểu nghề nghiệp ngay khi học lớp 10 sẽ giảm được việc chọn trường theo tâm lý, xu hướng chung, không lãng phí tiền của, công sức người học.
“Báo quan tâm tổ chức tư vấn chỗ nào thì HS nơi đó không thiệt thòi. Nhưng bao giờ lấp được chỗ trống trong hướng nghiệp?” - chúng tôi không giải đáp được câu hỏi của các thầy cô và điều này cứ ám ảnh đoàn tư vấn trong suốt hành trình về lại TPHCM.
Liên - Hùng - Hà - Giang
