• Dự kiến một số điểm mới trong tuyển sinh 2005

Bắt đầu từ cuộc họp Ban Chỉ đạo tuyển sinh qua cầu truyền hình ngày 22-12-2004, dư luận đã biết đến một số điểm mới dự kiến sẽ được áp dụng trong tuyển sinh 2005 như:
Các trường CĐ trung ương và địa phương đều không tổ chức thi tuyển sinh mà căn cứ kết quả thi ĐH theo đề thi chung để xét tuyển. Những trường không tổ chức thi tuyển sinh nhưng có thí sinh đăng ký học theo NV1 tại trường mình thì nhận hồ sơ và lệ phí đăng ký dự thi tại những trường ĐH có cùng khối thi.

Trường không thi tuyển sinh gán số báo danh cho từng thí sinh rồi chuyển dữ liệu đăng ký dự thi cho các trường tổ chức thi và gửi giấy báo dự thi cho thí sinh. Điểm sàn đối với ĐH là 15, CĐ: 12 và sẽ công bố trước kỳ thi. Mỗi khu vực cách nhau 0,5 điểm và mỗi đối tượng cách nhau 1 điểm. Lệ phí đăng ký dự thi và lệ phí thi nộp một lần. Bỏ quy định hưởng ưu tiên khu vực theo hộ khẩu thường trú đối với học sinh lớp chuyên. Các đối tượng này hưởng ưu tiên tại nơi học và tốt nghiệp THPT hoặc tương đương như các thí sinh khác…

Những điều này, sau khi các Sở GD-ĐT, các trường ĐH, CĐ nghiên cứu và đóng góp ý kiến, Quy chế năm 2004 sẽ được chính thức sửa đổi.

• Những vấn đề đang tranh cãi

Trong khi đó, trên diễn đàn mạng giáo dục từ ngày 18-1-2005, ngày khai mạc phiên họp ảo đầu tiên, 3 vấn đề được dư luận quan tâm thảo luận nhiều nhất vẫn là việc thi trắc nghiệm; có nên công bố điểm sàn vào ĐH, CĐ trước khi thi và các trường CĐ có nên tổ chức thi hay không?

Nộp hồ sơ thi ĐH tại TPHCM năm 2004. Ảnh C.T.V.

Việc thi trắc nghiệm, nhiều ý kiến cho rằng Bộ đưa vào trong kỳ thi ĐH 2005 là việc làm đúng đắn, tuy nhiên muốn đạt kết quả tốt khi áp dụng phương pháp này, cần phải có sự tập dượt qua một số lần làm bài kiểm tra 1 tiết, kiểm tra học kỳ ở cấp THPT, ít nhất cũng là ở lớp 12 để tạo điều kiện cho thí sinh được làm quen.

Nhiều ý kiến cho rằng, lần đầu áp dụng việc thi trắc nghiệm sẽ có nhiều bất cập. Nên để cho học sinh làm quen dần thông qua các kỳ thi bình thường trong năm từ các lớp dưới, sau đó mới đưa vào các kỳ thi quan trọng như thi Tốt nghiệp hay thi ĐH. Điều này giúp Bộ và các sở có thêm thời gian chuẩn bị chu đáo. Bộ GD-ĐT nên nghiên cứu cụ thể hơn trước khi áp dụng vào kỳ thi ĐH.

Các trường CĐ có nên tổ chức thi không? Câu hỏi này cũng chiếm nhiều quan tâm của mọi người. Có ý kiến cho rằng, nhiệm vụ của các trường CĐ địa phương là đào tạo nguồn nhân lực chủ yếu cho địa phương mình. Nếu tuyển kiểu “3 chung”, điểm sàn theo quy định của Bộ thì e rằng các trường sẽ không đạt được chỉ tiêu.

Vậy, muốn đạt chỉ tiêu thì các trường phải mở rộng vùng tuyển. Điều này không được hợp lý lắm vì đa số học sinh ít có nguyện vọng học ở một trường CĐ ở địa phương khác. Trên thực tế, rất đông thí sinh chỉ có nguyện vọng duy nhất vào trường CĐ địa phương. Nếu các trường CĐ địa phương không tổ chức kỳ thi riêng sẽ góp phần tăng số lượng thí sinh dự thi các trường ĐH ở các thành phố lớn, điều này trái với mục tiêu của Đề án cải cách tuyển sinh.

Tuy nhiên, lại có ý kiến cho rằng, nếu làm tốt việc “3 chung” thì các trường CĐ (kể cả CĐ địa phương) xét tuyển dựa trên các thí sinh ĐH sẽ giảm chi phí cho nhà nước, cho nhân dân và cho địa phương tổ chức thi mà nguồn chất lượng đầu vào vẫn đảm bảo, thậm chí chất lượng tốt, đồng thời giảm những tiêu cực trong tuyển sinh. Hơn nữa, thí sinh sớm biết kết quả và có hoạch định khi các trường trung học và dạy nghề TS sớm.

Và, vấn đề được bàn cãi nhiều nhất có lẽ là việc có nên đưa điểm sàn trước hay không. Ở đây có thể thấy được hai luồng ý kiến trái ngược nhau. Ý kiến từ các trường ĐH ở khu vực phía Bắc cho rằng rất nên nhưng các trường ĐH ở phía Nam thì quả quyết không nên. Cả hai ý kiến này đều có những lý giải thuyết phục.

Tuy nhiên, quyết định cuối cùng như thế nào vẫn phải chờ kết quả của Hội nghị tuyển sinh sắp tới. Ở đó, mỗi một thay đổi tuy nhỏ của những nhà quản lý giáo dục lại là một tác động lớn đến xã hội.