Theo lịch trình, hôm nay, tàu Soyuz TMA-12 của Nga ráp nối vào Trạm Không gian quốc tế (ISS). Sứ mệnh lần này của Soyuz là sự kiện rất lớn với người Hàn Quốc vì đây chính là tàu đưa phi hành gia Hàn Quốc đầu tiên, cũng là phụ nữ đầu tiên của nước này, lên vũ trụ.

Nữ phi hành gia trẻ nhất

Từ trên xuống: Yi, Kononenko và Volkov

Phi hành gia Hàn Quốc là cô Yi So-Yeon, 29 tuổi, bay cùng 2 phi hành gia Nga là Oleg Kononenko, 43 tuổi và Sergei Volkov, 34 tuổi. Tàu Soyuz TMA-12 khởi hành tại Kazakhstan lúc 11g16 giờ GMT ngày 8-4, từ chính bệ phóng hồi năm 1961 đã phóng tàu Vostok 1 chở Yuri Gagarin, người đầu tiên lên không gian. Chứng kiến chuyến bay của Yi có Valentina Tereshkova, nữ phi hành gia đầu tiên của thế giới, lên vũ trụ năm 1963 trên tàu Vostok 6.

Theo NASA, Yi là nữ phi hành gia trẻ nhất trong số 49 phụ nữ đã bay vào không gian. Với chuyến bay của Yi, Hàn Quốc trở thành quốc gia thứ 36 trên thế giới và quốc gia châu Á thứ 9 đưa người lên vũ trụ. Yi là phụ nữ châu Á thứ 2 bay vào vũ trụ, người đầu tiên là Chiaki Mukai của Nhật.

Yi cùng Ko San, 31 tuổi, là 2 người đạt yêu cầu trong cuộc tuyển chọn của Hàn Quốc hồi năm 2006 với 36.026 ứng viên. Trong khóa huấn luyện ở Nga, Yi là người dự bị nhưng do Ko vi phạm kỷ luật huấn luyện nên tháng 3 vừa qua Yi được chọn làm phi hành gia chính thức.

Yi là kỹ sư sinh học, giỏi võ taekwondo, thích hát. Cô đã tốt nghiệp thạc sĩ ở Viện Khoa học và kỹ thuật tiên tiến Hàn Quốc (KAIST). Hôm 29-2 rồi Yi được nhận bằng tiến sĩ nhưng cô phải vắng mặt vì bận tập luyện ở Nga.

Reuters tường thuật, tại cuộc họp báo một ngày trước chuyến bay, Yi kể, thời nhỏ cô muốn trở thành một chính trị gia quyền lực, như tổng thống, nhưng cô cũng mơ thành người Hàn Quốc đầu tiên bay lên không gian. Yi thường có những câu hỏi về không gian và thích vẽ những đoàn xe du hành giữa các vì sao, thích xem phim khoa học không gian... Cô nói: “Khi lên tàu, tôi không là phụ nữ. Tôi là nhà du hành vũ trụ”. Với chuyến bay này, Yi cũng mong muốn 2 miền Triều Tiên cùng chia sẻ thành tựu và thúc đẩy quá trình hòa giải giữa 2 miền.

Thúc đẩy nhiều mặt

Để đưa người Hàn Quốc đầu tiên lên không gian, chính phủ nước này đã chi hơn 20 triệu USD. Trong năm 2007, Hàn Quốc cũng đã chi 300 triệu USD cho chương trình không gian. Nước này đã xây trung tâm phóng vệ tinh riêng trên đảo Oenaro, cuối năm nay sẽ phóng vệ tinh đầu tiên và năm 2020 sẽ phóng vệ tinh lên quỹ đạo mặt trăng.

Đầu tư của chính phủ tạo “cơn sốt không gian” có lợi thấy rõ. Theo tính toán của Đại học Không gian Hàn Quốc (KAU), chuyến bay của Yi thúc đẩy kinh tế Hàn Quốc tăng khoảng 478 tỷ won (gần 500 triệu USD). Thực phẩm không gian là mặt hàng gây nhiều chú ý.

Viện Nghiên cứu thực phẩm Hàn Quốc (KFRI) và Viện Nghiên cứu năng lượng nguyên tử Hàn Quốc (KAERS) đã mất nhiều năm cải tiến để thực phẩm truyền thống Hàn Quốc có thể trữ và ăn trong môi trường không trọng lực, gồm cơm, mì ăn liền, súp đậu lên men doenjang, bột ớt, trà xanh, trà sâm, rượu quế sujeonggwa, đặc biệt là món kim chi “quốc hồn quốc túy”. Các siêu thị Seoul dự báo nhu cầu các mặt hàng đó và các loại kính viễn vọng, sách về không gian, các mẫu tàu vũ trụ... sẽ tăng mạnh.

Trên ISS, Yi sẽ kỷ niệm Ngày Phi hành gia (12-4, ngày Gagarin được phóng lên vũ trụ) bằng cách mở một “party không gian” lớn với thực phẩm Hàn và cô sẽ hát cho các phi hành gia Nga và Mỹ nghe.

Tờ Chosun Ilbo viết: “Yi đã mang theo những giấc mơ và ước muốn mãnh liệt của người Hàn vào không gian”.

Vai trò lớn khi trở về

Ở các nước, nữ phi hành gia đều trở thành anh hùng và có vị trí quan trọng trong xã hội. Valentina Tereshkova của Nga, nữ phi hành gia đầu tiên trên thế giới, đóng vai trò tích cực trong chính trị và ngoại giao từ sau chuyến bay năm 1963. Nữ phi hành gia đầu tiên của Pháp, Claudie Haignere, trở thành Bộ trưởng Nghiên cứu và Các công nghệ mới sau 2 chuyến bay năm 1996 và 2001. Roberta Bondar, năm 1992 là nữ phi hành gia đầu tiên của Canada, hiện điều hành công ty tư vấn mang tên cô...

Đến nay, chỉ mới Anh có phi hành gia đầu tiên là nữ. Đó là Helen Sharman, người được chọn trong 13.000 ứng viên và bay lên lên Trạm Hòa bình của Nga hồi năm 1989. Sau chuyến bay, Sharman trở thành nhà thuyết giảng khoa học và làm đại sứ cộng đồng.

Khi trở về Hàn Quốc, Yi có thể là đại sứ cộng đồng về khoa học và văn hóa. Cô cũng có thể là một hình mẫu lớn qua những bài thuyết giảng cho thiếu niên và qua việc xuất bản sách. Theo báo Dong-A Ilbo, các công ty săn nhân lực nói Yi sẽ được mời chào vì là tiến sĩ ở KAIST và giỏi ngoại ngữ. Các công ty quảng cáo cũng nhắm đến Yi, tuy còn chờ ý kiến của Ủy ban quản lý phi hành gia thuộc Viện Nghiên cứu không gian Hàn Quốc (KERS).
 

Theo JoongAng Daily, trên ISS, Yi sẽ tiến hành 18 thí nghiệm khoa học, gồm kiểm tra sự biến đổi của nước và chất lỏng trong không gian; quan sát cách thực vật tăng trưởng; nghiên cứu ruồi giấm để tìm mối liên hệ giữa môi trường không trọng lực và sự lão hóa; tìm cách cải tiến zeolit, hợp chất phổ biến dùng lọc và làm mềm nước; thử bút bi trong môi trường không trọng lực; thử cân do Hàn Quốc chế tạo cân được vật nặng đến 5kg trong không gian; thử thiết bị đo tiếng ồn và thử nút bịt tai đặc biệt do KAIST thiết kế, lọc tiếng ồn nhưng để giọng nói lọt vào... Ngoài ra, Yi còn có các cuộc trả lời phỏng vấn truyền thanh và truyền hình.

THIỆN NGUYỄN