Giá cá tra, ba sa ở ĐBSCL đang dao động ở mức thấp, lượng cá đến kỳ thu hoạch ngày càng nhiều, trong khi đầu ra khó khăn. Nhiều nông dân tiếp tục “kêu cứu”, cho rằng một số doanh nghiệp “phá kèo”, không mua cá theo hợp đồng hoặc tự ý hạ giá (báo SGGP đã có tin, bài phản ánh). Ngày 25-7, chúng tôi đã gặp gỡ và lấy ý kiến của một số doanh nghiệp và đại diện ngành chức năng tìm giải pháp tháo gỡ vấn đề trên.
Ông DOÃN TỚI, Tổng giám đốc Công ty TNHH Nam Việt:
Sẽ mua hết cá cho dân theo hợp đồng...
Thu hoạch cá tra ở An Giang.
Trong 6 tháng đầu năm 2006, công ty đã xuất đạt giá trị xấp xỉ 75 triệu USD (gần bằng cả năm 2005). Tuy nhiên, gần đây giá cá tra, ba sa giảm do đột biến thị trường nước ngoài giảm sức mua, nhất là thị trường Nga và Ba Lan đang gặp khó khăn.
Trước tình hình trên, chúng tôi buộc phải giảm đến 50% công suất chế biến, từ 540 tấn/ngày xuống còn 270 tấn/ngày. Song song đó, công ty đành cho khoảng 5.000 công nhân tạm nghỉ.
Khó khăn chung là vậy, thử hỏi làm sao nhà máy tiêu thụ hết cá cho người dân ngay thời điểm này được? Đây là diễn biến ngoài ý muốn, các doanh nghiệp không hề mong cá sụt giá, cũng không có ý ép người nuôi. Hiện tại công ty đang nỗ lực tìm thị trường mới và phục hồi các thị trường truyền thống lâu nay. Cố gắng tiêu thụ hết cá cho dân theo hợp đồng đã ký, nhưng giá cả sẽ điều chỉnh lại theo sự thỏa thuận giữa hai bên.
Ông NGÔ PHƯỚC HẬU, Chủ tịch Ủy ban Cá nước ngọt, kiêm Tổng giám đốc Công ty Agifish:
Không nên nuôi cá kiểu “mồ côi”
Cần phải thấy rằng, giá cá tra, ba sa lên xuống hoàn toàn không do doanh nghiệp điều tiết, mà phụ thuộc vào quy luật cung-cầu. Thị trường xuất khẩu lúc thuận lợi, lúc khó khăn là chuyện bình thường.
Hiện tại, giá cá biến động do ảnh hưởng xuất khẩu đang khó khăn. Điều đáng nói là lúc giá cá ở mức cao 14.000-15.000 đồng/kg, thì người nuôi “neo” chờ giá lên; trong khi doanh nghiệp dù có hợp đồng vẫn khó mua. Nhiều doanh nghiệp phải lỗ do không có “hàng” để giao đúng hạn(!?).
Bên cạnh đó, hàng loạt hộ ùn ùn nuôi cá do thấy lợi nhuận cao. Đặc biệt là những hộ mới vào nghề, vừa thiếu kinh nghiệm, và không có sự liên kết với nhà máy. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến thừa cá nguyên liệu. Tôi xin nhắc lại, trong thời buổi hiện nay không nên nuôi cá kiểu “mồ côi”! Nếu chưa gắn kết được với nhà máy thì người dân đừng vội nuôi, đừng chạy theo lợi nhuận trước mắt…
Đối với trường hợp bà con phản ánh một vài doanh nghiệp “phá kèo” không mua cá theo hợp đồng. Vấn đề này cần xử lý theo pháp luật. Doanh nghiệp nào sai thì đề nghị người dân chỉ đích danh và đưa hợp đồng đã ký ra để xử lý. Còn người nuôi khi ký hợp đồng mà không đọc kỹ thì nên xem lại. Đã làm kinh doanh thì phải sòng phẳng và theo luật.
Về lâu dài, tôi cho rằng giữa người nuôi và doanh nghiệp không nên nhìn nhau bằng ánh mắt “đối thủ”; mà nên liên kết lại vì lợi ích chung. Theo đó, nên kết hợp chặt cả 5 đối tác là: “Nhà máy, người nuôi, nhà cung cấp thức ăn, cung cấp giống và thuốc”. Cả 5 đối tác này phải đồng thuận, cùng chia lợi nhuận cho nhau một cách hợp lý. Không ai lời nhiều quá và không để ai bị thiệt. Làm được như vậy, nghề nuôi cá mới bền vững được!
Ông NGUYỄN HỮU DŨNG, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến-xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP):
Không làm ăn kiểu chụp giựt...
Những ngày qua, chúng tôi rất bức xúc khi nghe thông tin người dân phản ánh một vài doanh nghiệp ép giá. Nhưng cần phải rõ ràng, doanh nghiệp nào “phá kèo”, đưa hợp đồng ra… Đối với những trường hợp người nuôi không có ký hợp đồng thì không thể đổ trách nhiệm (!?).
Thông thường, đến mùa hè thị trường xuất khẩu bị chựng lại. Trong khi ở ta mùa mưa xuống và lũ đầu nguồn sắp về… từ đó chất lượng cá ít nhiều bị ảnh hưởng và người nuôi nên giảm bớt sản lượng. Cách đây mấy tháng, giá cá ở mức rất cao, nay giảm lại là chuyện bình thường đã được dự báo trước. Nhưng bà con vẫn… ùn ùn nuôi!
Mấy năm gần đây, cứ cá lên giá thì doanh nghiệp kêu khó mua; còn cá giảm giá thì nông dân la bị ép! Giải quyết việc này, tôi cho rằng cần lập lại sự ổn định, xóa ngay cách làm ăn chụp giựt.
Theo đó, doanh nghiệp và người nuôi nên thương lượng và đưa ra mức giá ổn định. Nếu giá cá từ 15.000 đồng/kg trở lên thì doanh nghiệp khó khăn, còn dưới 11.000 đồng/kg thì người nuôi bị thiệt. Còn dao động ở mức 12.500-13.500đồng/kg là tốt cho người nuôi và doanh nghiệp. Cố gắng giữ mức giá trên là lý tưởng nhất.
Ông NGUYỄN TỬ CƯƠNG, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng an toàn vệ sinh-thú y thủy sản (Bộ Thủy sản):
Nuôi cá bền vững phải giữ tốt môi trường
Việc mở rộng diện tích nuôi ào ạt, không kiểm soát được sẽ gây hậu quả nghiêm trọng về sau. Thực tế nhiều nước trên thế giới đã trả giá đắt cho việc này, mà sử dụng kháng sinh là nguy cơ tiềm ẩn!
Cần lưu ý rằng, khi phát triển nghề nuôi sẽ gặp hai trở ngại: dịch bệnh và môi trường bị hủy hoại. Không giải quyết song hành hai vấn đề trên thì nghề nuôi cá khó mà bền vững. Ai cũng biết, dọc theo sông Tiền, sông Hậu đều là nơi nuôi được cá tra, ba sa, nhưng cái khó hiện nay là người nuôi thoải mái lấy nước và xả nước cùng chung một con kênh. Ở đó biết bao là dư lượng thuốc trừ sâu, mầm bệnh, nước bẩn ô nhiễm… nên rất dễ lây lan và giảm chất lượng cá.
Tôi cho rằng, đã đến lúc người nuôi và cả ngành chức năng phải đặt biệt xem trọng vấn đề môi trường. Bằng mọi giá phải bảo vệ môi trường nuôi sạch sẽ, quy hoạch và phát triển diện tích hợp lý. Kêu gọi cả cộng đồng cùng ý thức và trách nhiệm thì nghề nuôi cá tra, ba sa mới vững bền được.
Ông NGUYỄN HOÀNG VIỆT, Bí thư Tỉnh ủy An Giang, kiêm Trưởng ban điều hành sản xuất và tiêu thụ cá tra, ba sa Việt Nam
Chất lượng sẽ là yếu tố quyết định
Vùng ĐBSCL có điều kiện và môi trường thuận lợi để phát triển nghề nuôi cá tra, ba sa. Tốc độ phát triển tăng nhanh, toàn vùng đạt sản lượng 400 ngàn tấn cá, kim ngạch xuất khẩu 300 triệu USD, chiếm 11% kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành thủy sản.
Tới đây, muốn hội nhập kinh tế thế giới thì vấn đề kiểm soát chất lượng phải được quan tâm hàng đầu. Việc áp dụng tiêu chuẩn cho cả vùng nuôi phải làm chặt chẽ từ nông dân đến doanh nghiệp chế biến. Tôi cho rằng, ngành công nghiệp nuôi cá tra, ba sa ĐBSCL có điều kiện để thực hiện và sẵn sàng đáp ứng yêu cầu của thị trường thế giới.
* Chiều 25-7, ông Nguyễn Văn Giỡn, hộ nuôi cá ở xã Mỹ An Hưng A (Lấp Vò, Đồng Tháp) cho biết tin vui: Sau khi báo SGGP đăng tin “Người nuôi cá bị dồn vào chân tường” (ngày 25-7), các công ty đã liên lạc và đồng ý nâng giá mua cá từ 11.000 đồng/kg lên 12.000 đồng/kg. Hiện tại ông và nhiều hộ khác đang tính toán bán cá, tránh nguy cơ lỗ…
HUỲNH PHƯỚC LỢI
