Bên lề buổi lễ kỷ niệm 15 năm thành lập các KCN-KCX TPHCM, phóng viên báo SGGP đã phỏng vấn đồng chí Nguyễn Văn Đua, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM xoay quanh các giải pháp phát triển KCX-KCN trong thời gian tới.
- Thưa đồng chí, sắp tới TP sẽ chuyển dịch cơ cấu kinh tế ra sao, khi các thế mạnh của TP trước đây như giá đất, nhân công rẻ không còn?
Đồng chí NGUYỄN VĂN ĐUA: 15 năm qua, việc phát triển KCN-KCX có vai trò lịch sử đặc biệt, là nền tảng tăng trưởng kinh tế TP như hôm nay. Trong giai đoạn mới, chuyển dịch cơ cấu công nghiệp của TP xác định có bốn ngành mũi nhọn, là công nghiệp cơ khí, ngành hóa - đặc biệt là hóa dược, điện tử tin học-công nghệ thông tin và chế biến - nhất là thực phẩm tinh chế. Mẫu số chung là TP tìm ngành công nghiệp tạo ra giá trị gia tăng cao.
Vừa qua Thủ tướng phê duyệt TP 9.000ha đất cho sản xuất công nghiệp, trong đó có cụm công nghiệp, giao thông, bãi đậu xe… còn lại khoảng 3.000ha dành cho KCN. Nhưng trong giai đoạn mới, KCN phải hiểu là đi vào chuyên ngành, tất nhiên là bốn lĩnh vực nêu trên. Mặt khác, việc phát triển mới sẽ hình thành khu đô thị công nghiệp, tức là gắn với khai thác dịch vụ. Trường hợp như khu đô thị cảng Hiệp Phước là một ví dụ. Đầu tiên, tiêu chí đưa ra là KCN Hiệp Phước, nhưng sau đó là cảng Hiệp Phước, nay phát triển lên thành đô thị cảng. Như vậy, quy hoạch KCN phải gắn liền khu đô thị công nghiệp là nhà ở cho công nhân, trường học, y tế cùng hàng loạt hệ thống dịch vụ đi kèm… Đó mới chính là phát triển công nghiệp bền vững.
Đặc biệt, TP khuyến khích các doanh nghiệp tham gia đầu tư vào lĩnh vực công nghệ cao và họ được hưởng các chính sách ưu đãi như giá thuê đất, xuất khẩu… Hiện nay, TP đang có 5 doanh nghiệp đầu tư và được các chính sách ưu đãi này. Đối với các doanh nghiệp đang sản xuất thâm dụng lao động như dệt, may, da giày hay chế biến không tinh chế… thì doanh nghiệp có thể chuyển sang các địa phương khác trong chương trình hợp tác kinh tế giữa các tỉnh thành. Lúc đó, đất của doanh nghiệp hoặc sẽ đầu tư chuyển sang yêu cầu của TP hoặc họ được quyền chuyển lại cho các nhà đầu tư khác. Bằng cách đó, chúng ta có thể sử dụng 1m² đất trong KCN-KCX của TP sẽ mang lại giá trị gia tăng công nghiệp cao hơn thời kỳ 15 năm qua.
- Nhà ở cho công nhân đến thời điểm này vẫn là bài toán khó, làm thế nào để cải thiện nhà lưu trú cho công nhân?
Gốc của vấn đề là quy hoạch. Trước đây chỉ có quy hoạch KCN mà không quy hoạch khu dân cư, sau đó khắc phục bằng một số chính sách để người dân chuyển mục đích sử dụng đất làm nhà trọ cho thuê, giá vừa phải và điều kiện hạ tầng khá hơn. Nhưng đó chỉ là giải pháp tình thế. Theo tôi, chính sách quan trọng là làm sao khi doanh nghiệp đầu tư vào KCN sẵn sàng bỏ tiền ra lo chỗ ở cho công nhân. Về trách nhiệm của nhà nước thì tạo điều kiện chính sách về đất, tạo quỹ đất, xây dựng hạ tầng… Tôi tin rằng, bằng cách làm này sẽ có quỹ nhà nhanh hơn so với điều kiện hiện nay.
- Cảm ơn đồng chí.
L.T. - Q.H.
