Sau thời gian TPHCM êm ắng dịch bệnh cúm gia cầm, PV Báo SGGP đã trở lại những khu vực “nhạy cảm”, tìm hiểu thực tế tình hình kinh doanh, tiêu thụ gia cầm ở một số địa bàn…
- Khi người tiêu dùng tiếp tay
Trong hai ngày 1và 2-5, tại khu vực cầu Chợ Cầu (đường Quang Trung, quận Gò Vấp), gà vịt sống (chưa qua kiểm dịch) được bày bán khá nhiều. Ngoài người tại chỗ, còn có những người từ Trảng Bàng (Tây Ninh), Hậu Nghĩa (Long An)… kinh doanh các loại gà ta, gà ri, vịt xiêm…
Tại khu vực nổi tiếng bán gà sống lâu đời ở TPHCM là chợ Trần Chánh Chiếu (quận 5), ban quản lý chợ cho biết, khoảng 1 tuần trở lại đây gia cầm từ các tỉnh Tiền Giang, Long An… được chở về nơi này khá nhiều (1.000 - 1.600 con/ngày, tăng khoảng 500 con/ngày so với trước đó). Sức tiêu thụ gà, vịt sống tại chợ này rất mạnh. Tình trạng gà vịt làm sẵn không bao bì, nhãn mác… vẫn được bày bán khá ngang nhiên, chung với các sản phẩm gia cầm có kiểm dịch.
Tại chợ Chim Xanh (đường Bình Thới, quận 11), 4 quầy bán sản phẩm gia cầm, gà được chặt ra từng miếng nhỏ, đầu riêng, cánh riêng... Chúng tôi (người mua) hỏi giấy chứng nhận kiểm dịch, người bán không chứng minh được.
Tại chợ Hiệp Tân (phường Hiệp Tân, quận Tân Phú), quầy bán gà làm sẵn của Công ty cổ phần Gia Long Hưng được đóng bao bì và dấu kiểm dịch, người mua không nhiều, trong khi đó, nhiều quầy hàng khác, gà được chặt nhỏ ra từng miếng, không có bao bì vẫn tấp nập người mua. Vì gà của Gia Long Hưng đắt hơn 10.000 đồng/ kg so với các quầy bán gà không qua kiểm dịch.
- Chủ quan, buông lỏng quản lý
Chi cục Thú y TPHCM nhận định, do dịch cúm gia cầm tạm ổn, xuất hiện tâm lý chủ quan của người tiêu dùng và nhất là sự buông lỏng quản lý của nhiều ban ngành đoàn thể. Trước Tết, từ người tiêu dùng đến đoàn thể đều siết chặt việc giám sát, quản lý, thông tin trên báo đài cũng được chú trọng tạo thành một dư luận xã hội rất lớn, giờ đây người tiêu dùng chủ quan, ban ngành buông lỏng. Nếu việc kiểm dịch và kiểm soát gia cầm chỉ có Chi cục Thú y và quản lý thị trường còn chốt chặn, kiểm tra lưu động mà ban quản lý các chợ và nhất là địa phương lơi là sẽ không thể kiểm soát tình hình.
Ông Huỳnh Hữu Lợi, Chi cục trưởng Chi cục Thú y, cho biết, trước đây, 90% gia cầm tiêu thụ ở TP được kiểm dịch và quản lý, nhưng với tình trạng hiện nay, con số chưa qua kiểm dịch không thể là 10% như trước mà sẽ tăng lên theo sự lơi là của mọi người. Có thể nói, chỉ gia cầm làm sẵn bán trong siêu thị có thể yên tâm về kiểm dịch.
Chi cục Thú y TPHCM cho biết thêm, ngay cả gia cầm đã qua kiểm dịch và được giết mổ hợp lệ cũng có vấn đề. Các mẫu mà thú y nhiều tỉnh gửi về TP xét nghiệm nhằm kiểm tra tỷ lệ bảo hộ sau tiêm phòng đạt tỷ lệ bảo hộ rất cao (90% - 100%), nhưng với gia cầm vận chuyển về các điểm giết mổ tập trung TP (được chi cục thú y các tỉnh cấp giấy chứng nhận đã được tiêm phòng vaccine cúm gia cầm) khi Chi cục Thú y TP lấy mẫu kiểm tra thực tế, tỷ lệ bảo hộ rất thấp (từ 9% - 27%).
Điều này cho thấy có việc tráo trộn đàn chưa tiêm phòng vào đàn đã được tiêm phòng để xuất bán về TP. Tình trạng này TPHCM có giám sát chặt chẽ đến đâu cũng không thể, nếu các tỉnh không chấn chỉnh lại công tác quản lý, kiểm soát chặt hơn trong việc thực hiện thủ tục kiểm dịch trước khi cho phép vận chuyển.
- Gà nhập khẩu - nhãn mác chưa rõ ràng
Lượng gà làm sẵn nhập khẩu được tiêu thụ tại TP tăng lên rất nhanh, trước Tết khoảng 45-50 tấn/ngày, cuối tháng 3 là 65 tấn/ngày và giữa tháng 4 trên 77 tấn/ngày. Nhưng xuất hiện “lỗ hổng” hiện nay là: thiếu thông tin cho người tiêu dùng và sự phối hợp giám sát ngành dọc.
Gà làm sẵn nhập khẩu (chủ yếu là đùi, cánh) do Cục Thú y kiểm soát và cấp giấy phép, trong khi tiêu thụ ra thị trường, chủ yếu ở TPHCM nhưng Chi cục Thú y TP lại không nắm được số lượng, đơn vị nhập khẩu để có thể phối hợp quản lý và kiểm soát. Ngay cả việc quản lý gà nhập khẩu khi tiêu thụ trên thị trường cũng chưa rõ ràng trách nhiệm (thú y, y tế hay quản lý thị trường).
Gà nhập khẩu được đưa về các kho cấp đông các tỉnh, sau đó được rã đông, đựng trong các thùng lạnh 10-20 kg giao cho các đầu mối và bán cho người tiêu dùng TPHCM, đơn vị nhập khẩu không báo cho cơ quan thú y địa phương kiểm dịch và xác nhận về chất lượng trước khi đưa ra thị trường tiêu thụ. Nếu bảo quản không đảm bảo khi đưa ra thị trường, gà nhập khẩu có thể bị lây nhiễm một số vi khuẩn, ảnh hưởng đến việc an toàn vệ sinh thực phẩm, sức khỏe người tiêu dùng.
Nhóm PV Kinh Tế
