• Sẽ chuẩn hóa các điều kiện kinh doanh gas

Ngày 12-5, Báo Sài Gòn Giải Phóng phối hợp Hiệp hội Chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP) tổ chức hội thảo “Chống gian lận thương mại trong kinh doanh gas”. Hơn 50 đại biểu, đại diện cho các cơ quan quản lý nhà nước và các công ty kinh doanh gas tham gia sự kiện này.

• Vì sao càng chống, gas lậu càng phát triển?

Đại diện các công ty gas đóng góp ý kiến tại hội thảo. Ảnh: HOÀNG ANH THƯ

Theo số liệu thống kê của Chi cục QLTT TPHCM, năm 2006, số bình gas giả bị bắt giữ lên đến 5.373 bình. Trong quý 1-2007, lượng gas sang chiết lậu bị phát hiện tại TPHCM lên đến 2.357 bình (chiếm hơn 40% so với cả năm 2006). Chi cục QLTT Bình Dương cũng thừa nhận, khoảng 40% bình gas bị bắt giữ tại Bình Dương trong thời gian vừa qua đều là gas giả. Đây thực sự là con số gây “sốc” đối với người tiêu dùng. Không chỉ Bình Dương, vấn nạn gas giả đang bùng phát ở nhiều địa phương trong cả nước. Thượng tá Vũ Văn Bổn (Sở Cảnh sát PCCC TPHCM) cho biết, trong những vụ cháy nổ liên quan đến khí gas xảy ra trong thời gian gần đây, nguyên nhân do sang chiết gas lậu chiếm chủ yếu.

Thực tế cho thấy, thời gian qua, nhiều địa phương đã tích cực truy quét nạn gas giả. Tuy nhiên, chỉ được một thời gian ngắn, nạn gas giả đâu lại vào đó. Ông Nguyễn Sĩ Thắng, Giám đốc Công ty Petro VN Gas phân tích: “Siêu lợi nhuận và mức xử phạt quá thấp là nguyên nhân làm gas giả càng chống càng phát triển. Thử làm bài tính, giá bình gas 12 kg hiện nay khoảng 185.000 đồng, chiết nạp lậu trốn được thuế VAT 10%, không phải đầu tư khấu hao (5.000 đồng/bình), chưa kể cân thiếu, như vậy cứ mỗi bình gas sang chiết lậu người bán thu lợi hàng chục ngàn đồng. Một đơn vị chỉ cần chiết nạp lậu 100 tấn/năm, lợi nhuận thu được lên đến hàng tỷ đồng. Do vậy, việc xử phạt hành chính với số tiền vài triệu đồng/vụ như hiện nay quả là không thấm vào đâu. Ông Lê Thế Bảo, Chủ tịch Hiệp hội VATAP, còn dẫn chứng vụ gian lận thương mại trong lĩnh vực gas đặc biệt nghiêm trọng tại Công ty TNHH Miền Đông. Sau gần 2 năm, Thủ tướng Chính phủ, Ban chỉ đạo 127 TƯ liên tục chỉ đạo, Tòa án Nhân dân huyện Đức Trọng tỉnh Lâm Đồng mới đưa vụ án ra xét xử. Tuy nhiên sau 2 lần xét xử, bản án dành cho tội gian lận thương mại (GLTM) là… tù treo!?

• Đi tìm giải pháp

Gas lậu bị bắt giữ tại tỉnh Bình Dương tháng 3-2007. Ảnh: Đ.T.

Việt Nam hiện có 60 công ty kinh doanh gas, nhưng nhiều công ty vẫn được cấp phép kinh doanh khi chẳng đầu tư một vỏ bình nào. Cấp phép quá nhiều công ty, quá nhiều trạm chiết và đại lý dẫn đến tình trạng lúng túng trong hậu kiểm do thiếu nhân sự, thiếu kinh phí… Bà Lê Thị Anh Mẫn, Phó Giám đốc Saigon Petro đặt câu hỏi, nếu quản lý nguồn gas chặt chẽ, các công ty GLTM lấy đâu ra nước gas để chiết lậu. Giám đốc Trung tâm kiểm định kỹ thuật an toàn công nghiệp - Bộ Công nghiệp, Tiến sĩ Trần Văn Lượng nhấn mạnh: “Gas là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, do vậy, việc cấp phép chế tạo, sửa chữa vỏ bình hay trạm chiết nạp gas đều phải có đủ điều kiện theo quy định. Hệ thống đại lý gas cũng phải được quản lý chặt chẽ, và cấp phép có điều kiện, như vậy mới hạn chế sự tiếp tay cho việc buôn bán gas lậu, bảo vệ an toàn cho người tiêu dùng. Một bài học từ thị trường Thái Lan, cũng bắt đầu với tình trạng kinh doanh bát nháo, lộn xộn nhưng sau khi siết chặt mạng cấp phép, chấn chỉnh lại thị trường, Thái Lan nhiều năm qua vẫn ổn định thị trường chỉ với 7 công ty kinh doanh gas và 3 nhà máy sản xuất vỏ bình, trong khi lượng gas tiêu thụ tại đây cao gấp 4 lần VN.

Bàn về giải pháp hạn chế nạn GLTM, đề nghị được các DN đề cập nhiều nhất chính là nhanh chóng bổ sung hoàn chỉnh kịp thời các văn bản pháp lý trong hoạt động kinh doanh gas. Không thể tiếp tục bỏ qua khâu kiểm định bắt buộc đối với tất cả các mặt hàng phụ kiện gas nhập khẩu từ van, dây dẫn, bếp gas, vỏ bình… thay vì bỏ ngỏ như hiện nay. Các DN kinh doanh xuất nhập khẩu gas phải có kho bồn, cảng tiếp nhận. DN đầu tư trạm chiết phải có lượng vỏ chai tối thiểu 100.000 bình. Các công ty chỉ được bán hàng cho những đại lý có giấy phép kinh doanh, cung cấp danh sách đại lý mỗi 6 tháng một lần và phối hợp Sở Thương mại kiểm tra định kỳ. Ông Trần Trung Chính, Phó Tổng giám đốc Công ty VT-Gas đề xuất, cần sớm hoạch định chính sách cụ thể, đồng thời cân nhắc số lượng các công ty gas sao cho phù hợp từng vùng, miền.

Cuộc trao đổi khá thẳng thắn tại hội thảo dường như đã giúp các cơ quan quản lý và DN gần nhau hơn trong cuộc chiến chống GLTM, bảo vệ người tiêu dùng. Ông Đỗ Văn Lê, Vụ trưởng Văn phòng Chính phủ cho biết, sắp tới, vụ sẽ trình Chính phủ chuẩn hóa các điều kiện kinh doanh gas; sắp xếp và thiết lập lại đơn vị nào được phép nhập khẩu gas, đơn vị nào được phép sang chiết gas… Khi đó, việc quản lý mặt hàng gas sẽ dễ dàng hơn. 

S.ĐĂNG – Đ.THỤY