Đồng bằng sông Cửu Long thời WTO, đi tìm “nhạc trưởng”

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cung ứng 60% sản lượng lương thực, 90% sản lượng gạo xuất khẩu, 65% kim ngạch xuất khẩu thủy sản, đóng góp 18% GDP của cả nước, đang đứng trước “thời cơ vàng” hội nhập WTO nhưng thách thức cũng khá  bộn bề, đòi hỏi không chỉ sự năng động của các doanh nghiệp (DN), tính hiệu quả của nền kinh tế mà phải có sự hỗ trợ rất nhiều từ bộ máy Nhà nước.

Tại “Diễn đàn kinh tế đồng bằng sông Cửu Long 2007” vừa diễn ra tại TPHCM, gần 400 doanh nghiệp, tổ chức hiệp hội doanh nghiệp trong và ngoài nước đã thảo luận sôi nổi 4 chủ đề chính: kinh tế ĐBSCL - những tác động từ WTO; thương mại - động lực và tiền đề cho sự phát triển của ĐBSCL thời kỳ hậu WTO; thu hút đầu tư với thông điệp mở cửa vùng ĐBSCL và môi trường kinh doanh tại vùng ĐBSCL. Quy hoạch vùng ĐBSCL, nhất là về cơ sở hạ tầng còn nhiều hạn chế, là vấn đề được đề cập nhiều nhất. Vấn đề chất lượng giáo dục còn thấp; đào tạo nguồn nhân lực còn yếu và thiếu được quan tâm.

Việc cải thiện môi trường đầu tư của chính quyền địa phương nhằm thu hút doanh nghiệp cũng được chú ý tại diễn đàn. Sự phối hợp, liên kết giữa các địa phương trong việc đầu tư và thực hiện quy hoạch phát triển chung của vùng ĐBSCL nhằm tránh sự phân tán, trùng lấp là một trong số những đề tài nóng của diễn đàn. Hầu hết ý kiến phát biểu đều nêu lên sự quan trọng và cần thiết của sự liên kết  này. Một vấn đề được các doanh nghiệp xuất khẩu cũng như các cơ quan quản lý Nhà nước quan tâm là việc nâng cao giá trị gia tăng của hàng hóa xuất khẩu, đi đôi với an toàn vệ sinh thực phẩm,…

Có nhiều ý kiến thống nhất: ĐBSCL cần có phải có một đầu mối, một “nhạc trưởng” thực hiện vai trò liên kết giữa các tỉnh, thành phố trong vùng, tiếp thu các ý kiến đề xuất về sửa đổi chính sách, báo cáo những khó khăn, tồn đọng, cũng như điều chỉnh, kiến nghị giải pháp về những vấn đề liên quan đến kinh tế của toàn vùng.

Chính phủ cần nhanh chóng giao cho các bộ, ngành chức năng thực hiện quy hoạch kinh tế xã hội của vùng ĐBSCL đến năm 2020; giao cho Bộ KH-ĐT chủ trì, kết hợp với các bộ, ngành và địa phương kịp thời có những chính sách tháo gỡ chung quanh việc chế biến, tiêu thụ sản phẩm, liên kết “4 nhà” (Nhà nước, nhà khoa học, nhà nông, nhà doanh nghiệp). Chính phủ cần có cơ chế phân bổ vốn đầu tư hợp lý và kịp thời. Một số giải pháp được đề xuất từ thực tế kinh nghiệm của nước ngoài hoặc địa phương bạn như: tổ chức sản xuất theo mô hình hợp tác hóa sản xuất; xây dựng cơ chế mở rộng thị trường, tăng cường liên kết nhằm hạn chế cạnh tranh không lành mạnh; phát triển ĐBSCL theo không gian mở rộng vùng, mở rộng theo khu vực; nâng cao vai trò của các hiệp hội ngành hàng; xây dựng các khu công nghệ cao trong ngành nông nghiệp, công nghệ sinh học, tăng cường công nghiệp chế biến...

Ông Lương Văn Tự, Thứ trưởng Bộ Thương mại, Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia về Hợp tác Đầu tư quốc tế, khẳng định: Diễn đàn cần được tổ chức định kỳ hàng năm – dự định vào tháng 6, luân phiên giữa 13 tỉnh, thành - như là một kênh đối thoại mở về kinh tế, nhằm thúc đẩy tiến trình phát triển và hội nhập thành công của vùng ĐBSCL; đồng thời, tận dụng tối đa thời cơ hội nhập kinh tế quốc tế của một thành viên mới tham gia WTO.

Đàm Thanh