Thông tin doanh nghiệp chế biến gỗ của Việt Nam sử dụng gỗ lậu: Cáo buộc không căn cứ

17/04/2008 03:06

* Có 151 doanh nghiệp Việt Nam được cấp chứng chỉ sử dụng nguồn nguyên liệu gỗ hợp pháp

Theo nhận định của Bộ Công thương, trong 5 năm qua ngành chế biến gỗ xuất khẩu của Việt Nam (VN) luôn là ngành có mức tăng trưởng “nóng”. Năm 2007, kim ngạch xuất khẩu của ngành gỗ đã đạt 2,4 tỷ USD, gấp 10 lần năm 2000. Có lẽ vì vậy mà ngành gỗ VN bị đưa vào “tầm ngắm”. Bước vào năm 2008, các doanh nghiệp (DN) chế biến gỗ đang phải đương đầu với một thông tin mà theo các DN gỗ là đầy ác ý và không có căn cứ nhằm làm mất uy tín ngành chế biến gỗ VN: tiêu thụ gỗ lậu (?).

Từ báo cáo của EIA/TELAPAK

Thông tin doanh nghiệp chế biến gỗ của Việt Nam sử dụng gỗ lậu: Cáo buộc không căn cứ ảnh 1 — Kiểm đếm gỗ mới nhập để đưa vào sản xuất ở Xí nghiệp 1 (Sadaco). Ảnh: ĐỨC THÀNH

Ngày 19-3 vừa qua, Cơ quan Điều tra môi trường phi chính phủ (EIA - trụ sở tại Anh) đã công bố một báo cáo dài 24 trang (gồm cả hình ảnh) nói rằng VN đang trở thành trung tâm chế biến gỗ lớn của thế giới.

Từ một nước có ngành chế biến gỗ thấp, VN trở thành nước xuất khẩu đồ gỗ thứ 4 thế giới và thứ 2 ở khu vực Đông Nam Á. Theo cơ quan này, sở dĩ VN có được vị trí đó là vì các DN VN đã tiêu thụ gỗ nguyên liệu với số lượng lớn, có nguồn gốc khai thác bất hợp pháp tại các khu rừng vùng Đông Dương.

Cơ quan này cho rằng bản báo cáo được thực hiện trên cơ sở điều tra do các chuyên gia của EIA tiến hành phối hợp với một cơ quan phi chính phủ khác ở Indonesia là TELAPAK, với vai trò là nhà đầu tư tìm hiểu thông tin các nhà máy chế biến gỗ VN.

Bản báo cáo đã đưa ra tên 6 DN của VN mà họ cho rằng đã tiêu thụ gỗ có nguồn gốc trái phép là Đại Thành, Mỹ Tài, Quốc Thắng, Hoàng Phát, TAIANH và Tổng Công ty Lâm nghiệp Việt Nam (VINAFOR).

Theo đó, các DN này đã hợp thức hóa gỗ trái phép bằng việc “mua” chứng chỉ rừng (FSC) để qua mặt nhà nhập khẩu cũng như người tiêu dùng. Bản báo cáo còn cho rằng, không chỉ có VN mà các DN của Thái Lan và Singapore… cũng cùng tham gia vào con đường tiêu thụ gỗ “lậu” này.

Sẽ đối thoại với EIA/TELAPAK và yêu cầu FSC lên tiếng

Trước thông tin trên, chiều thứ bảy 12-4 vừa qua, Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TPHCM (HAWA) đã tổ chức một cuộc họp để phản đối thông tin của EIA. Ý kiến của hầu hết các chuyên gia và DN đều khẳng định, cuộc điều tra này hoàn toàn không chính xác. Động cơ của nó nhằm làm xấu đi hình ảnh của ngành chế biến gỗ còn non trẻ của VN.

Ông Trần Quốc Mạnh, Phó Chủ tịch HAWA, cho rằng những thông tin mà 2 cơ quan trên công bố hoàn toàn không có cơ sở. Theo ông Mạnh, DN VN có nhập khẩu gỗ từ Lào nhưng bằng con đường hợp pháp và có xác thực của cơ quan hải quan 2 nước.

Ông Nguyễn Chiến Thắng, Chủ tịch HAWA, cũng khẳng định: “Hầu hết DN VN đều có FSC và có bên thứ ba chứng thực”. Cũng theo ông Thắng, mặc dù kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ của VN chưa dẫn đầu trong khu vực Đông Nam Á, song số lượng các DN VN được Hội đồng FSC (loại chứng chỉ cấp cho DN sử dụng nguồn nguyên liệu gỗ hợp pháp) cấp cao hơn gấp nhiều lần so với các nước trong khu vực.

Hiện VN đã có tới 151 DN có chứng chỉ này, trong khi Thái Lan chỉ có 8 DN, Indonesia hơn 70 DN và Malaysia 80 DN.

Mặt khác, nguồn gỗ từ Lào chỉ chiếm một tỷ lệ khiêm tốn trong tổng nguồn nguyên liệu để sản xuất đồ gỗ của VN. Bằng những điều vừa nói, có thể khẳng định việc cáo buộc của EIA/TELAPAK đối với ngành công nghiệp chế biến gỗ của VN là hoàn toàn thiếu căn cứ và không thuyết phục.

Cũng theo HAWA, cho đến nay chưa có khách hàng nước ngoài nào ngưng hợp đồng với DN chế biến gỗ VN sau khi có thông tin trên từ EIA/TELAPAK. Nhưng theo thông tin từ Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, một số DN nhập khẩu từ Mỹ đã bắt đầu yêu cầu DN VN giải thích và cam đoan chỉ sử dụng gỗ hợp pháp.

Sắp tới, HAWA sẽ chính thức đối thoại với EIA/TELAPAK để đưa ra lời phản bác cũng như giải thích với các đối tác về báo cáo trên. HAWA cũng sẽ yêu cầu FSC và các tổ chức phi chính phủ khác lên tiếng để bảo vệ cho ngành xuất khẩu đồ gỗ của VN.

THÚY HẢI - LẠC PHONG

Ông Trịnh Vỹ, Chánh Văn phòng Hiệp hội Gỗ và Lâm sản VN:
Mỗi năm VN nhập khẩu gần 1 tỷ USD gỗ nguyên liệu

Báo cáo của EIA/TELAPAK cho rằng, VN đã trở thành một trung tâm chế biến gỗ bất hợp pháp ở vùng Đông Nam Á, phần lớn số gỗ này đã được chế biến thành đồ mộc để xuất khẩu sang Hoa Kỳ… Vậy EIA/TELAPAK lý giải như thế nào khi mỗi năm các DN VN bỏ ra gần 1 tỷ USD để nhập khẩu gỗ nguyên liệu từ nhiều nước trên thế giới, trong đó có cả Hoa Kỳ?

Chỉ tính riêng năm 2007, VN đã nhập khoảng 70 triệu USD gỗ các loại như sồi, dương, anh đào, tần bì từ Hoa Kỳ; giẻ gai từ Đức, Bỉ, Rumani, Ý, Pháp… Ngoài ra, VN còn nhập các loại gỗ rừng trồng như bạch đàn từ Nam Phi; thông từ Australia, New Zealand; teak từ châu Phi…

Rõ ràng báo cáo của EIA/TELAPAK nhằm bôi nhọ, gây mất uy tín của ngành chế biến gỗ VN. Đây cũng là ý đồ làm cho DN VN mất đi thị trường xuất khẩu đồ gỗ lớn nhất của VN là Hoa Kỳ.

Ông Trần Quốc Mạnh, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Sadaco:
Nguyên tắc của Lào là cấm, không cho xuất khẩu gỗ tròn và gỗ xẻ

Tôi cho rằng sắp tới Hiệp hội Gỗ và Lâm sản VN, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM (HAWA) cùng các bộ, ngành chức năng sẽ sớm đối thoại trực tiếp với EIA và TELAPAK để làm rõ vấn đề. Bởi lẽ, các cáo buộc của họ chưa chính xác vì trên thực tế nguyên tắc của Lào là cấm, không cho xuất khẩu gỗ tròn và gỗ xẻ.

Theo tôi ngành chế biến gỗ VN đã đến lúc cần phải đẩy mạnh hơn nữa khâu trồng rừng và khai thác rừng bền vững; tiến tới làm việc với các nước ASEAN để xây dựng các tiêu chí cụ thể về chứng chỉ trồng rừng – bảo vệ – khai thác – phát triển rừng bền vững. Tiêu chí này không chỉ có giá trị cho VN mà nó còn có tác dụng cho cả khu vực ASEAN.

Ông Nguyễn Hoàng Vũ, Tổng Giám đốc Công ty CP Savimex:
EIA Không chính xác

Đối với đồ gỗ nội thất hiện nay, kết cấu sản phẩm chủ yếu là sử dụng ván nhân tạo (MDF, P/B, ván ép…) được sản xuất với công nghệ phủ bề mặt bằng cách dán veneer, laminate (lớp ván, giấy mỏng phục vụ trong ngành gỗ dán bề ngoài) hoặc in vân gỗ trên bề mặt sản phẩm.

Bên cạnh đó, những sản phẩm bằng gỗ có tính năng chịu lực thì sử dụng gỗ rừng trồng trong nước như cao su, tràm, bạch đàn, xoài… hoặc nhập khẩu gỗ thông từ New Zealand, Australia, Canada, Hoa Kỳ… Ngoài ra, nếu sản xuất các đơn hàng xuất khẩu, các loại gỗ thường do khách hàng chỉ định có nguồn gốc từ châu Mỹ, châu Âu như gỗ oak, beech, ask, alder.

Bản báo cáo của EIA hoàn toàn chưa đề cập đến nguồn ván nhân tạo trên và nguồn gỗ rừng trong nước. Trong khi đây là 2 loại gỗ chiếm tỷ trọng nguyên liệu lớn trong sản phẩm xuất khẩu. Mặt khác, hiện nay Lào kiểm soát rất chặt và đã cấm xuất khẩu gỗ tròn và gỗ xẻ…, kể cả việc giải thể các cơ sở chỉ có cưa xẻ mà không sản xuất thành phẩm.

Chính vì vậy, tôi cho rằng kết quả điều tra về nguồn nguyên liệu trong bản báo cáo của EIA là không chính xác và chưa đầy đủ. Tôi đề nghị các tổ chức trong nước, trong đó có Hiệp hội Gỗ cần sớm có phản hồi và kiến nghị kịp thời nhằm bảo vệ các DN sản xuất gỗ xuất khẩu.