* Từ 1-6-2008, tạm dừng việc xuất khẩu than tiểu ngạch
Trước tình trạng khai thác, chế biến, vận chuyển, xuất khẩu than trái phép đang diễn ra phức tạp và nghiêm trọng tại vùng than Quảng Ninh, ngày 26-4, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã họp khẩn với các bộ hữu quan, tỉnh Quảng Ninh, Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam để giải quyết vấn đề này.
Theo báo cáo, từ cuối năm 2007, đầu 2008, tình hình khai thác, vận chuyển, chế biến và tiêu thụ than trái phép tại vùng than Quảng Ninh diễn ra hết sức phức tạp và nghiêm trọng với quy mô lớn, biểu hiện có tổ chức, chủ yếu diễn ra trong ranh giới quản lý tài nguyên than của các đơn vị thành viên thuộc Tập đoàn Than Khoáng sản Việt Nam (TKV), đặc biệt tại các khu vực huyện Đông Triều, Hoành Bồ, Cẩm Phả, TP Hạ Long.
Chỉ tính riêng hơn 3 tháng đầu năm nay, các lực lượng TƯ phối hợp với tỉnh Quảng Ninh đã ra quân, xử lý 382 điểm lò, bãi khai thác than, thu gom than trái phép, tạm giữ trên 600 ô tô, hàng trăm máy móc, công cụ khai thác, tịch thu trên 50.000 tấn than, bắt giữ, xử lý 646 vụ với 651 đối tượng, trong đó đưa ra xử lý hình sự 4 vụ nghiêm trọng.
Theo UBND tỉnh Quảng Ninh, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên là do TKV có chủ trương khai thác tận thu bằng phương pháp lộ thiên trên một khu vực rất rộng, nhưng lại giao cho một đơn vị thành viên của TKV là Công ty cổ phần Đầu tư, Thương mại và Dịch vụ TKV thực hiện.
Trên thực tế, công ty này đã ký hợp đồng với 52 tổ chức, cá nhân bằng 61 hợp đồng kinh tế, trong đó có 37 đơn vị ngoài TKV, thực hiện bốc xúc, vận chuyển đất đá và than. Sau đó công ty đã hợp đồng thuê các bến cảng không thuộc TKV để tập kết, chế biến và tiêu thụ nên đã không quản lý được, tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân khai thác, tiêu thụ than trái phép.
Về vấn đề này, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nhấn mạnh, đây là vụ việc đang diễn biến hết sức nghiêm trọng. Để giải quyết triệt để tình trạng này, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương sớm có báo cáo đánh giá tổng thể về trữ lượng than; Bộ TN-MT chủ trì việc rà soát lại các ranh giới mỏ để thực hiện việc cấp giấy phép khai thác, chế biến than, trong đó phải làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu.
Đồng thời, các bộ tiến hành kiểm tra các cơ sở tiêu thụ than lớn, ngăn chặn và xử lý tình trạng lợi dụng mua than giá ưu đãi bán ra ngoài.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu, TKV phải kiểm điểm, rà soát lại việc quản lý ranh giới mỏ, đình chỉ ngay các hoạt động khai thác, chế biến và kinh doanh than của các đơn vị thành viên nếu không có chức năng, không đủ điều kiện, năng lực hoặc có hành vi vi phạm trong hoạt động khai thác, kinh doanh than. Cụ thể ngay trước mắt là trường hợp Công ty cổ phần Đầu tư, Thương mại và Dịch vụ TKV phải xem xét, có hình thức kỷ luật đối với tổ chức, cá nhân vi phạm.
Phó Thủ tướng cũng yêu cầu tỉnh Quảng Ninh kiểm soát quản lý chặt chẽ không để bất cứ tổ chức, hộ dân nào khai thác kể cả trên diện tích ao vườn và lập bến bãi than trái phép, phối hợp cùng Bộ Công an xử lý nghiêm bất cứ trường hợp vi phạm nào.
Về vấn đề xuất khẩu than, Phó Thủ tướng chỉ đạo, từ 1-6-2008, tạm dừng việc xuất khẩu tiểu ngạch; các hợp đồng đã ký trước ngày 26-4 được xem xét, nếu đáp ứng điều kiện có giấy phép và chứng minh được nguồn gốc than thì được tiếp tục xuất khẩu. Việc xuất khẩu sắp tới tập trung vào một đầu mối do TKV thực hiện. TKV lập kế hoạch xuất khẩu hàng năm trình Bộ Công thương phê duyệt trước khi thực hiện.
NHỊ HÀ