Với cơ chế lãi suất mới của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), trần lãi suất đã được gỡ bỏ từ hôm nay 19-5. Việc gỡ bỏ trần lãi suất được coi là một bước tháo gỡ bế tắc cho các ngân hàng trong “cơn khát” vốn. Chính vì thế, từ hôm nay các ngân hàng, nhất là khối cổ phần sẽ tăng mạnh lãi suất huy động để thu hút tiền gửi.
“Giải khát” thanh khoản
Tư vấn cho khách hàng tại Ngân hàng Đông Á. Ảnh: VIỆT DŨNG
Hầu như 100% các ngân hàng thương mại ở hai miền Nam – Bắc đều bày tỏ thái độ đồng tình với cơ chế lãi suất mới tại cuộc họp khẩn cấp với Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu cuối tuần trước.
Bà Dương Thu Hương, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA), nhận định: “Như vậy điều hành lãi suất đã đi đúng luật. Không còn con đường nào khác, các ngân hàng phải đi theo luật, không thể cứ lao theo thị trường mà bỏ qua luật. Cơ chế mới tạo điều kiện để các ngân hàng biết rằng anh đang hoạt động trong khung pháp lý nào”.
Cụ thể, cơ chế lãi suất mới của NHNN đối với các ngân hàng thương mại lấy trọng tâm là lãi suất cơ bản (LSCB - hiện đã tăng lên 12%/năm), được xem xét điều chỉnh tùy theo diễn biến của thị trường từng thời điểm, phù hợp với các mục tiêu ổn định vĩ mô, phát triển kinh tế…
Theo Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu, ở cơ chế cũ, LSCB chỉ mang tính định hướng và để các ngân hàng thương mại tham khảo. Còn với cơ chế mới, LSCB trở thành cơ sở để có sự điều chỉnh lãi suất thực tế trên thị trường một cách hợp lý.
Bà Dương Thu Hương cũng cho rằng LSCB sẽ không còn bị “chết cứng”, mà vai trò của nó được thể hiện. Theo cơ chế này, ngân hàng nào đẩy lãi suất huy động lên cao đồng nghĩa với lợi nhuận sẽ bị ảnh hưởng; bởi hiện lãi suất cho vay đầu ra hiện tối đa ở mức 18%/năm.
Nhận định về việc dỡ bỏ trần lãi suất, ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Đầu tư – Phát triển Việt Nam (BIDV), nói: “Cuối cùng, ức chế đã được giải phóng”. Trao đổi với SGGP, lãnh đạo nhiều ngân hàng có nhận định chung là họ sẽ thuận lợi và chủ động hơn trong việc điều hành lãi suất cụ thể của ngân hàng mình, chủ động hơn trong đối phó với các tình huống của thị trường… Và quan trọng hơn, trong giai đoạn khó khăn về nguồn vốn hiện nay, cơ chế lãi suất mới sẽ giúp các ngân hàng linh hoạt về lãi suất huy động, thu hút được vốn để cải thiện thanh khoản.
Lãi suất tăng đến đâu?
Tính đến hôm qua 18-5, đã có một số ngân hàng thông báo biểu lãi suất mới. Ngay sau khi NHNN công bố cơ chế điều hành mới, BIDV trở thành ngân hàng đầu tiên điều chỉnh lãi suất của mình, áp dụng từ ngày đầu tuần 19-5. Cụ thể, lãi suất huy động vốn được điều chỉnh: dưới 6 tháng là 13,3%; 6 - 12 tháng là 13,5%, trên 12 tháng là 13%. Trong khi đó, lãi suất cho vay cũng được điều chỉnh mức tối thiểu là 16,5% và tối đa là 18%.
Như vậy, mức lãi suất huy động của BIDV đã tăng bình quân 1,2%; lãi suất cho vay tăng 1% đối với khoản cho vay ngắn hạn và 1,5% đối với dài hạn. Nhiều ngân hàng cổ phần cũng đã thông báo điều chỉnh lãi suất với các mức độ khác nhau.
Thông báo của Ngân hàng Đại Dương (OceanBank) cho biết, từ ngày 19-5, ngoài lãi suất không kỳ hạn được giữ ở 3,6%/năm, các kỳ hạn 1 – 2 – 3 tuần lần lượt áp dụng là 10,5% - 12% - 13%/năm; các kỳ hạn 1 – 2 – 3 tháng cùng chung 13,5%/năm; các kỳ hạn 6 – 9 – 12 – 13 tháng là 14%, mức cao nhất trong biểu lãi suất mới.
Trong khi đó, biểu lãi suất mới của Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB) cao hơn; các kỳ hạn 1 – 13 tháng được áp dụng tới 15%/năm. Đối với các kỳ hạn 2 tuần, 3 tuần khi rút tiền trước hạn mà có thời gian thực gửi từ 1 tuần trở lên, khách hàng vẫn được hưởng lãi suất là 11,5%/năm cho những ngày thực gửi.
Nhiều khả năng mốc lãi suất 15%/năm chưa phải là đỉnh thực tế hiện nay, bởi từ ngày hôm nay (19-5), nhiều ngân hàng khác mới thực sự vào cuộc. Tuy nhiên, theo nhận định của một số chuyên gia, đỉnh lãi suất huy động VND cũng không thể quá cao, lãi suất cũng sẽ sớm dần đi vào “trật tự”; từ đó tạo sự ổn định trong hoạt động của hệ thống và tránh những xáo trộn của các dòng tiền gửi trên thị trường.
Đỉnh 15%/năm có thể bị đánh đổ, nhưng có một rào cản quan trọng nhất là khi lãi suất huy động càng tiến gần đến mức 18%/năm của hạn mức tối đa lãi cho vay đầu ra, lợi nhuận ngân hàng sẽ càng bị chia sẻ. Trường hợp tiến sát đến mốc đó sẽ tạo sự hoài nghi về năng lực thanh khoản cũng như huy động của ngân hàng đó. Điều này sẽ khiến các ngân hàng phải cân nhắc khi tăng lãi suất.
Bên cạnh đó, Thống đốc Nguyễn Văn Giàu cũng khẳng định: “Trong trường hợp ngân hàng nào đẩy lãi suất lên cao, khiến lãi suất huy động và lãi suất cho vay gần nhau, có thể gây ra rủi ro, nguy hiểm thì NHNN sẽ vào cuộc. Đây là ngành kinh doanh có điều kiện, nên NHNN luôn có sự kiểm soát chặt chẽ”.
Ngô Nguyên
Lãi suất huy động và cho vay tối đa 18%/năm: Người vay lo ngại Từ hôm nay, lãi suất cơ bản (LSCB) có sự điều chỉnh lớn từ mức 8,75% lên 12%/năm và áp dụng nguyên tắc lãi suất kinh doanh không vượt quá 150% LSCB. Như vậy, lãi suất huy động và cho vay của các ngân hàng thương mại tối đa sẽ là 18%/năm. Điều này sẽ giải quyết tính thanh khoản cho ngân hàng, nhưng với người dân, doanh nghiệp (DN) thì sao?
Mức lãi suất này cao gấp đôi so với năm trước nên chắc chắn DN sẽ gặp nhiều khó khăn nếu cần vay vốn. DN sẽ không dám vay đầu tư sản xuất vì lợi nhuận thu được chưa chắc đủ trả lãi suất ngân hàng. Các công trình đầu tư xây dựng nhà xưởng cũng có nguy cơ bị tạm dừng. Thậm chí, nhiều DN phải chuyển sang ngành nghề mới như thương mại, dịch vụ hay những ngành nghề ít chi phí chứ không dám theo đuổi các hoạt động đầu tư sản xuất. Rõ ràng, việc tăng lãi suất này sẽ dẫn đến một hệ lụy tất yếu là ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của DN. Và khi chi phí đầu vào tăng, giá bán sản phẩm cũng phải tăng, như vậy sẽ đi ngược với mục tiêu kiềm chế lạm phát, chống tăng giá hàng hóa mà Chính phủ đề ra. Điều đó cho thấy, chính sách tài chính tiền tệ của Chính phủ vẫn đang trong vòng luẩn quẩn.
Trước đây, vì không huy động được nguồn tiền gởi, nhiều ngân hàng không có nguồn tiền cho vay. Như trường hợp của tôi, dù đã tiến hành hồ sơ vay vốn từ đầu năm, đã được ngân hàng định giá tài sản nhưng đến giờ vẫn chưa vay được vì “không có nguồn tiền cho vay” - như lời nhân viên ngân hàng thông báo. Nếu muốn vay, chúng tôi phải chấp nhận mức lãi suất 22% - 24%/năm. Việc nâng LSCB, tuy làm lãi suất cho vay tăng cao nhưng như thế ngân hàng sẽ huy động được vốn và chúng tôi sẽ được vay với mức vay ấn định. Vì có những dự án dở dang, chúng tôi cần tiền nên phải chấp nhận vay với lãi suất mới này để tồn tại. Chứ đứng về góc độ kinh doanh, tôi cho rằng, lãi suất như thế là quá cao, chúng tôi sẽ không dám vay tiền để đầu tư lâu dài như cách mà trước đây từng làm.
Đọc báo thấy thông tin tăng lãi suất cho vay của ngân hàng tối đa sẽ là 18%/năm, công ty phải họp đột xuất để bàn về tình hình tài chính. Vì lâu nay, DN phải gồng gánh với việc tăng giá, nào là giá nguyên vật liệu tăng, nào là hàng tiêu dùng tăng dẫn đến lương công nhân tăng thêm 30% - 40%... Nay lãi suất lại tăng gần gấp đôi thì thật sự góp phần làm cho “đầu vào” sản phẩm tăng cao, và như vậy, “đầu ra” chắc chắn sẽ “đội” lên thêm 40% - 50% nữa mới có lãi. Vì vậy, với tình hình này, DN phải làm việc lại với khách hàng để tăng giá bán, nếu không sẽ phải đóng cửa. Giải quyết tình hình này, phương án của chúng tôi là làm sao hạn chế tối đa việc vay vốn ngân hàng, phải lấy tích lũy để kinh doanh, thậm chí ngưng những dự án đầu tư để chuyển vốn sang kinh doanh. Nếu không ứng xử kịp thời thì sẽ “chết”.
Trước đây, với lãi suất 10% - 12%/năm, ước mơ vay vốn mua nhà còn cố gắng được, chứ nay, với mức lãi suất có thể cao đến 18%/năm thì ước mơ căn nhà đã thực sự… vuột khỏi tầm tay. Nhẩm tính căn nhà 600 - 800 triệu đồng, hàng tháng chúng tôi phải trả lãi suất 9 – 12 triệu đồng. Lương của hai vợ chồng chỉ khoảng 5 triệu đồng, không đủ trả lãi, còn đâu để ăn và tích lũy trả nợ gốc. Trước tình hình các loại chi phí, giá cả hàng hóa tiêu dùng đều tăng cao như hiện nay, mà lãi suất lại tăng thì thị trường càng “nóng” hơn. Hàn Ni |
