Trong khuôn khổ Hội nghị giữa kỳ Nhóm các nhà tài trợ cho Việt Nam (CG), hôm qua, 5-6, các nhà tài trợ và đại diện nhiều bộ ngành đã tổ chức đi thực tế một số dự án sử dụng vốn ODA trên địa bàn huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai – địa điểm diễn ra Hội nghị CG lần này.
Sáng nay, 6-6 bắt đầu chương trình làm việc chính thức của hội nghị. Ông Hồ Quang Minh (ảnh), Vụ trưởng Vụ Kinh tế đối ngoại (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đã trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo SGGP về những chủ đề chính của hội nghị.
- Thưa ông, chủ đề chính được bàn thảo trong hội nghị này là gì?
Ông HỒ QUANG MINH: Các nhà tài trợ và đại diện các bộ ngành sẽ đánh giá về kinh tế - xã hội Việt Nam trong tình hình mới, bàn về một số vấn đề có tính toàn cầu, trong đó có an ninh lương thực. Đặc biệt, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ có báo cáo về biến đổi khí hậu toàn cầu và hành động của VN... Tất nhiên, hội nghị cũng sẽ bàn về tình hình triển khai các dự án ODA – hiệu quả, những khó khăn và cách tháo gỡ. Theo thông lệ, các nhà tài trợ sẽ đưa ra một số khuyến cáo đối với Chính phủ VN.
- Trong bối cảnh lạm phát tăng cao như hiện nay, việc thực hiện các dự án ODA hẳn cũng gặp nhiều khó khăn do trượt giá. Nhà tài trợ liệu có sẵn sàng tăng số vốn cam kết?
Trong hội nghị CG giữa kỳ, các nhà tài trợ sẽ tập trung vào các vấn đề vĩ mô hơn, chưa bàn cụ thể về vốn. Nhưng trong các cuộc đối thoại, ví dụ giữa 6 ngân hàng phát triển với Chính phủ Việt Nam, hay với Tổ công tác về ODA, thì vấn đề giá cả tăng cao hay làm sao triển khai được dự án luôn là chủ đề thảo luận. Các bên đã tính đến thủ tục giải ngân nhanh hơn, điều chỉnh các thủ tục liên quan đến định mức chi phí để phù hợp với giá thị trường hơn. Bộ Xây dựng cũng đã đề ra tiến trình để xây dựng định mức giá mới nhằm phù hợp với tình hình thực tế.
Lạm phát cao dẫn đến hai khó khăn cho các dự án ODA là thiếu vốn đối ứng và trượt giá. Tinh thần chung là không tăng vốn cam kết, trừ trường hợp các bên đã tính đến phương án dự phòng, thay đổi tỷ giá từ khi cam kết. Cũng có những dự án được bù giá theo Thông tư 09 của Bộ Xây dựng. Nhưng những trường hợp này ít. Như vậy có thể phải tính đến việc thu hẹp phạm vi, quy mô dự án hoặc ngân sách phải bổ sung thêm vốn cho dự án. Tuy nhiên cũng có các nhà tài trợ, như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) chẳng hạn, họ cho biết có thể tính đến việc bổ sung vốn, nhưng phải là dự án đang thực hiện tốt và có triển vọng tiếp tục thực hiện tốt.
|
Thi công đổ bê tông đúc 4 đốt hầm Thủ Thiêm thuộc dự án Đông Tây TPHCM, một trong những dự án có nguồn vốn ODA. Ảnh: Đức Thành |
Dự án cải tạo môi trường nước TPHCM, một công trình từ nguồn vốn ODA đang được triển khai. Ảnh: Đức Thành |
- Dự kiến sẽ có khoảng 700 dự án công sẽ hoãn triển khai trong năm nay. Vậy có dự án ODA nào nằm trong danh sách này không?
Hiện nay tôi chưa nói được vì tôi chưa có trong tay danh sách đó. Đây là điều các nhà tài trợ cũng rất quan tâm, vì các dự án ODA cũng là dự án chi tiêu công. Quan điểm của tôi là những dự án ODA đã được Chính phủ và các nhà tài trợ cam kết, thì phải tập trung triển khai nhanh, đúng tiến độ, nhất là vì các dự án ODA thường có ý nghĩa an sinh xã hội rất lớn.
- Ông nghĩ sao về nhận định là tiến độ thực hiện các dự án ODA luôn chậm và chưa cải thiện được trong thời gian qua?
Trong 5 tháng đầu năm nay giải ngân ODA đạt trên 40% so với kế hoạch. Chúng tôi dự kiến có thể giải ngân được từ 2,5 đến 3 tỷ USD trong năm nay. Năm ngoái ta đã giải ngân được tổng cộng 2,1 tỷ USD. Như vậy, so với cùng kỳ mọi năm tiến độ giải ngân ODA tương đối tốt, nhất là trong bối cảnh năm nay có khó khăn. Hiện nay đã tháo gỡ được nhiều nguyên nhân làm chậm tiến độ, vướng nhất (ngoài chuyện trượt giá như đã nói) thì chỉ còn vấn đề giải phóng mặt bằng.
- Những dự án ODA lớn nào sẽ được triển khai trong năm nay?
Ở TPHCM là dự án Metro sử dụng ODA của Nhật Bản. Ở Hà Nội có dự án Metro tuyến ga Hà Nội – Nhổn sử dụng ODA của Chính phủ Pháp và 2 dự án Metro khác của Chính phủ Nhật Bản. Ngoài ra còn nhiều dự án đường, cầu lớn khác.
Trong thời kỳ 2006 - 2010, các lĩnh vực ưu tiên sử dụng nguồn vốn ODA là phát triển nông nghiệp và nông thôn; xây dựng hạ tầng kinh tế đồng bộ theo hướng hiện đại; xây dựng kết cấu hạ tầng xã hội (y tế, giáo dục - đào tạo, dân số phát triển và một số lĩnh vực khác); bảo vệ môi trường và các nguồn tài nguyên thiên nhiên; tăng cường năng lực thể chế và phát triển nguồn nhân lực; chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực nghiên cứu và triển khai. Từ sau năm 2010, theo thông lệ tài trợ quốc tế, một nước đang phát triển có mức thu nhập trung bình (GDP bình quân đầu người đạt trên 1.000 USD) sẽ ít được hưởng vốn ODA có điều kiện ưu đãi cao. Trong khi đó, dự kiến đến năm 2010, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đạt 1.050 USD. Do vậy, tỷ trọng nguồn vốn ODA có điều kiện ưu đãi cao trong tổng vốn ODA thời kỳ sau năm 2010 sẽ giảm xuống, đồng thời vốn vay ODA có điều kiện gần với điều kiện vốn vay thương mại sẽ tăng lên. |
Anh Thư (thực hiện)
