USD hình thành “2 giá”, doanh nghiệp (DN) bị thiệt hại; lãi suất liên tục tăng, nhưng vay vốn vẫn khó; lợi nhuận của DN không “đuổi” kịp lãi suất vay… Đó là những vấn đề được đặt ra tại buổi làm việc giữa Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu cùng Thường trực Thành ủy, UBND TPHCM với đại diện các ngân hàng, các DN trên địa bàn TP.
Cuộc họp đã bàn bạc giải quyết các vấn đề một cách thẳng thắn, đúng tinh thần mà đồng chí Lê Hoàng Quân, Chủ tịch UBND TPHCM nói: “Không đổ lỗi cho nhau mà cùng nhau bàn cách tháo gỡ các vướng mắc của DN, cùng giải quyết các vấn đề về tài chính hiện nay…”.
DN vay vốn khó
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu phát biểu tại hội nghị.
Vấn đề vay vốn để sản xuất kinh doanh đang là vấn đề “nóng” nhất của hầu hết các DN, từ nhỏ đến vừa và cả các DN lớn. Vì thế, dù biết Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có thể nắm rất rõ tình hình nhưng đại diện các DN vẫn trình bày hết sức cặn kẽ những khó khăn mà đơn vị đã gặp phải trong hành trình vay vốn, mua bán USD để thanh toán các hợp đồng.
Hầu hết ý kiến DN đều nhận định việc lãi suất tiền vay thời gian gần đây tăng từ 11% lên 21%/năm đã đặt ra một bài toán quá khó cho các DN, bởi trên thực tế có rất ít DN đạt được mức lợi nhuận trên 20%/năm. Đã vậy, việc vay vốn không hề dễ chút nào, như lời Tổng Giám đốc Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn Nguyễn Thu Nga: Do chịu ảnh hưởng của lạm phát toàn cầu, chi phí của DN phải tăng thêm 50%, DN cần mở rộng hạn mức cho vay nhưng ngân hàng lại hạn chế cho vay. Chưa hết, khi cho vay USD, các ngân hàng cũng không tính đúng tỷ giá niêm yết. Vì vậy, bà đề nghị, để DN đủ vốn bù vào trượt giá, ngân hàng cần mở rộng hạn mức cho vay và mở rộng cho vay không thế chấp.
Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cơ khí Giao thông vận tải Sài Gòn (Samco) Đỗ Tiến Lực cho biết, giá cả hàng hóa trên thị trường tăng, tạo ra nhiều giá. Chẳng hạn mua xi măng phải trả với giá 75.000 đồng/bao nhưng nhà cung cấp chỉ ghi hóa đơn 65.000 đồng, dù không đồng ý DN cũng phải mua vì hút hàng. Việc vay ngoại tệ cũng thế, dù lãi suất USD đến 8%/năm nhưng ngân hàng không cho vay mà buộc DN phải vay tiền đồng với lãi suất 21%/năm rồi buộc DN bù lỗ bằng cách vay 46 tỷ đồng thì phải ký quỹ tại ngân hàng đến 8 tỷ đồng! Như vậy tính ra lãi suất vay “đội” lên trên 25%/năm.
Về tỷ giá USD, bà Lê Thị Thanh Mỹ, Phó trưởng BQL Khu Công nghệ cao cho biết, khi thanh toán nước ngoài bằng đồng USD, ngân hàng lại đòi phí mua bán ngoại tệ và đòi thêm 10% thuế VAT trên phí mua bán. Điều đó khiến DN thanh toán chưa đầy 1 triệu USD phải mất thêm gần 2 tỷ đồng. Tương tự như vậy, 6 tháng đầu năm, Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn thiệt hại hơn 9 tỷ đồng do không mua được USD theo giá niêm yết nên phải mua Euro rồi chuyển sang USD (mất thêm gần 2.000 đồng/USD).
Lãnh đạo Saigontourist thì than, khi thu tiền của khách thì ngân hàng tính theo tỷ giá niêm yết chính thức của NHNN nhưng khi công ty thanh toán cho đối tác nước ngoài thì phải mua ngoại tệ với giá chợ “đen”, dẫn đến hoạt động kinh doanh giảm sút.
Tổng Giám đốc Tổng Công ty Văn hóa Sài Gòn - Lê Văn Tròn, cho biết, trong vòng chưa đầy 1 tháng thanh toán hợp đồng bằng USD, công ty đã thiệt hại 2,5 tỷ đồng tiền chênh lệch giá. “Mỗi đồng USD thanh toán phải chịu mất gần 2.000 đồng, nếu để kéo dài, thiệt hại sẽ như thế nào” - ông Tròn nói.
Xử nghiêm để đảm bảo vốn cho DN sản xuất
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thị Hồng thẳng thắn đề nghị với Thống đốc NHNN về việc xem xét chỉ đạo các ngân hàng đáp ứng đủ nhu cầu về vốn tín dụng, đảm bảo hạn mức tín dụng cho vay; giải quyết cho các DN được mua USD theo giá niêm yết chính thức để thanh toán nhập khẩu; xem xét lại mức lãi suất cho vay hiện nay vì quá cao…
Tổng Giám đốc Công ty Bến Thành Nguyễn Quang Tiên đề nghị, cần sớm giải quyết vấn đề “2 giá” USD trên thị trường và thường xuyên công bố thông tin kịp thời để tạo niềm tin cho các DN.
Khách hàng giao dịch tại Ngân hàng TMCP Việt Á. Ảnh: ĐỨC TRÍ
Sau gần 3 giờ lắng nghe ý kiến của các doanh nghiệp, lãnh đạo các ngân hàng cũng phản hồi một số khó khăn của mình. Trong đó có việc một số DN xuất khẩu giữ USD không bán cho ngân hàng mà ngân hàng không mua được thì không có để bán cho DN nhập khẩu. Với các ngân hàng, đây cũng là một bài toán không dễ có lời giải. Bên cạnh đó, các bên cũng bàn cách điều chỉnh sản xuất cho hài hòa, cải tiến quy trình, tiết kiệm để giảm chi phí sản xuất cho DN.
Phần phát biểu kết luận cuộc họp của Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu đã giúp các DN dường như nhìn thấy lối ra. Thống đốc NHNN chia sẻ khó khăn của các DN và cho rằng thực tế đó là khó khăn chung. Vì thế, hãy cùng “bắt tay” nhau để cùng vượt qua.
Thống đốc khẳng định, vốn hiện nay đang tập trung cho sản xuất, xuất khẩu và nông thôn; Thủ tướng Chính phủ tuyên bố sẽ không phá giá tiền đồng Việt Nam nên chính sách tỷ giá là điều chỉnh linh hoạt nhưng có kiểm soát.
Xung quanh vấn đề “2 giá” của USD mà tất cả các DN đặc biệt quan tâm, Thống đốc NHNN cam kết: Ngân hàng trung ương sẽ can thiệp vào điều chỉnh tỷ giá, nếu cần sẽ sử dụng cả nguồn tiền dự trữ quốc gia. Bên cạnh đó sẽ là các biện pháp khác để tình hình được giải quyết một cách đồng bộ. Một trong những biện pháp được đề cập đến là chuyên nghiệp hóa hơn nữa hoạt động của 1.300 bàn thu đổi ngoại tệ tư nhân trong tổng số 3.591 bàn thu đổi ngoại tệ của cả nước. Về lãi suất, phải tuân theo diễn biến thị trường nhưng sau khi lạm phát được kiểm soát, lãi suất sẽ giảm theo. Còn hiện nay, ngân hàng đảm bảo cung ứng vốn cho doanh nghiệp hoạt động. Ông tuyên bố sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát, nếu ngân hàng nào làm sai sẽ xử lý nghiêm.
Phó Thống đốc NHNN Trần Minh Tuấn đề nghị, DN nào đi vay vốn mà bị ngân hàng tính phí thì gọi vào đường dây nóng của NHNN để được xử lý ngay. Đồng thời, sẽ tiếp tục khơi thông nguồn vốn vay cho các công trình, dự án dang dở; các dự án cấp thiết đối với cuộc sống xã hội.
HÀN NI
