(SGGP). – Hôm qua (8-10), tại diễn đàn “Tái cấu trúc và phát triển doanh nghiệp Nhà nước” do Báo Đầu tư và Câu lạc bộ doanh nghiệp Nhà nước tổ chức, các chuyên gia cho rằng, cải cách doanh nghiệp nhà nước vừa là trọng tâm nhưng cũng là lĩnh vực cải cách nhạy cảm, khó khăn nhất của quá trình chuyển đổi sang kinh tế thị trường.
Theo TS Nguyễn Đình Tài, Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương, công tác đổi mới, sắp xếp doanh nghiệp trong thời gian qua dù đã đạt được một số thành tựu nhất định, nhưng nhìn chung vẫn còn rất nhiều hạn chế, bất cập. Yếu kém nổi bật nhất thường thấy là công tác cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước thường không đạt kế hoạch, nhất là đối với doanh nghiệp quy mô lớn thuộc các lĩnh vực tài chính, ngân hàng.
Trong quá trình cổ phần hóa, việc huy động vốn từ các tổ chức, cá nhân bên ngoài lại rất khó khăn nên kết quả là phần vốn Nhà nước vẫn chiếm tỷ trọng lớn (trên 52%) trong vốn điều lệ của các doanh nghiệp cổ phần hóa. Bên cạnh đó, ngay cả những doanh nghiệp đã cổ phần hóa vẫn sử dụng những người quản lý cũ, áp dụng cơ chế quản lý, điều hành của doanh nghiệp Nhà nước trong điều hành, quản trị công ty mới.
Công ty Máy nông nghiệp Vikyno & Vinappro, một trong những DNNN phát triển mạnh thị trường xuất khẩu. Ảnh: ĐỨC THÀNH
Thừa nhận những hạn chế, TS Trần Tiến Cường, Trưởng ban Nghiên cứu cải cách và Phát triển doanh nghiệp cho rằng, chính việc tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước hiện nay đồng thời là bộ máy thực hiện quyền chủ sở hữu, đã dẫn đến tình trạng không rõ cơ quan nào là đại diện sở hữu chính, làm cho không những lẫn lộn vai trò quản lý của Nhà nước và quản lý chủ sở hữu trong cùng một cơ quan mà còn có sự “lấn sân” chéo do cơ quan quản lý Nhà nước này lại cùng tham gia chức năng quản lý chủ sở hữu thuộc cơ quan khác.
Hiện nay, nước ta đang duy trì 8 tập đoàn kinh tế và 96 tổng công ty nhà nước. Riêng khối doanh nghiệp nhà nước này đã chiếm 50% tổng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước, 60% dư nợ tín dụng và 70% tổng dư nợ quốc gia, có đóng góp 40% GDP của cả nền kinh tế và 29% thu thuế nội địa của ngân sách nhà nước.
Nhìn tổng thể khối doanh nghiệp này có quy mô rất lớn so với nền kinh tế Việt Nam.
Ngọc Quang
