Sau hơn một năm chính thức tham gia lộ trình cắt giảm thuế xuất nhập khẩu (XNK) theo Hiệp định CEPT/AFTA (từ 1-7-2003), thị trường Việt Nam (VN) xuất hiện ngày càng nhiều chủng loại hàng hóa đến từ các nước ASEAN với mức giá ngày một rẻ hơn. Đây là nỗi lo cho các doanh nghiệp (DN) VN…
 |
|
Các sản phẩm gia dụng từ các nước ASEAN tràn ngập các siêu thị. Ảnh: CAO THĂNG |
Hầu hết các hãng thực phẩm lớn của châu Âu, Nhật, Mỹ… có nhà máy ở các nước ASEAN như Meiji, Abbot, Netsle… khi xuất hàng sang VN cũng tập trung đưa hàng từ những nhà máy của mình tại các nước ASEAN để khai thác các lợi thế về thuế XNK. Không chỉ riêng các mặt hàng thực phẩm, bánh kẹo, các mặt hàng điện tử, điện gia dụng, vỏ ruột xe, mỹ phẩm, quần áo có xuất xứ từ các nước ASEAN cũng đang tăng tốc thâm nhập vào thị trường VN.
Giám đốc nhiều siêu thị, trung tâm điện máy trên địa bàn TPHCM như Nguyễn Kim, Thiên Hòa, Gia Thành, Chợ Lớn đều khẳng định hàng điện tử, điện gia dụng xuất xứ từ các nước ASEAN nhập về và phân phối tại VN đang ngày càng nhiều lên. Các sản phẩm điện gia dụng của Toshiba, Panasonic nhập về trước đây còn có xuất xứ từ Nhật, Mexico, Brazil, nhưng nay chủ yếu là hàng sản xuất tại Thái Lan, Singapore.
Thực tế cho thấy, số lượng hàng hóa có xuất xứ từ các nước ASEAN đã gia tăng rất mạnh kể từ sau 1-7-2003 và hiện vẫn đang tiếp tục tăng.
Một trong những ưu thế mà hàng VN có thể cạnh tranh được với hàng các nước ASEAN là giá cả thì nay ưu thế này đang thay đổi. Các mặt hàng điện tử như máy quay phim, máy ảnh kỹ thuật số, máy giặt, máy lạnh… có nguồn gốc từ ASEAN bán tại các trung tâm, siêu thị điện máy lớn giá cũng đã giảm từ 7-10% so với cùng kỳ năm 2003 (tức từ 500.000đ đến 1.000.000đ/chiếc), riêng tivi màn hình phẳng loại lớn (29 inches trở lên) có mức giảm cao hơn từ 10-15%. Các mặt hàng dệt may và hóa mỹ phẩm nhập khẩu từ ASEAN cũng đang ngày càng nhiều lên với chiều hướng ngày càng giảm giá.
Đơn cử các loại quần áo may sẵn của Thái Lan, vải quần tây của Indonesia và Malaysia hiện đang được các cửa hàng trương biển bán với mức giá ngang với các sản phẩm hàng hiệu của VN như Sifa, Việt Thy, An Phước… Các loại kem dưỡng da, phấn trang điểm, sữa tắm, dầu gội đầu… cũng được bán với giá khá rẻ, giảm đến 20% so với trước hoặc có giá ngang bằng với các sản phẩm cùng loại sản xuất trong nước.
 |
|
Vỏ ruột xe gắn máy của Công ty Casumina đã cạnh tranh được với các sản phẩm vỏ ruột xe các nước Asean. Ảnh: CAO THĂNG |
Ông Nguyễn Hồng Kỳ, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện tử VN cho rằng, bên cạnh việc đầu tư máy móc, công nghệ cao để nâng chất lượng sản phẩm, tiết giảm chi phí sản xuất để hạ giá thành, các DN cần phải tăng cường đầu tư quảng bá thương hiệu, tạo hình ảnh đẹp trong người tiêu dùng. Các DN cũng đồng thời phải xây dựng hệ thống bán hàng, hệ thống dịch vụ bảo hành, hậu mãi thật mạnh và rộng khắp trên địa bàn cả nước. Đây chính là vấn đề mấu chốt, vì khi vào thị trường VN, các nước ASEAN “lạ nước, lạ cái”, không thể một sớm một chiều mà có thể xây dựng ngay được hệ thống này. Đây cũng chính là “lợi thế sân nhà” mà các DN cần phải biết tận dụng tối đa.
Cùng quan điểm này, ông Nguyễn Văn Đạo-Phó Tổng Giám đốc Công ty Điện tử Samsung-Vina cũng tự tin cho rằng, với nỗ lực của mình, trong nhiều năm qua, Samsung-Vina đã tập trung đầu tư rất nhiều cho hệ thống bảo hành và đại lý bán hàng rộng khắp.
Ông Lê Văn Trí, Phó Giám đốc Công ty Casumina thì cho rằng, nếu một DN mạnh, có chiến lược phát triển cụ thể và biết tập trung đầu tư cho uy tín thương hiệu thì hoàn toàn có thể cạnh tranh ngang ngửa với hàng ngoại nhập khi hàng rào thuế quan trong khu vực bị gỡ bỏ, ngược lại AFTA thực sự sẽ “khai tử” những DN nào yếu kém, thiếu kinh nghiệm thương trường và thiếu cả chiến lược phát triển dài hơi. Chính vì lẽ này mà Casumina hiện đang tập trung cho việc phát triển thị trường nội địa thông qua hệ thống đại lý bán hàng rộng khắp…
Ông Nguyễn Nam Vinh, Chủ nhiệm Văn phòng Khiếu nại người tiêu dùng (NTD) phía Nam cho rằng các mặt hàng thực phẩm, tiêu dùng từ ASEAN xuất hiện trên thị trường ngày càng nhiều. Nhưng khi mua sắm và sử dụng các loại sản phẩm này, NTD thường rất ngại về khâu bảo hành. Theo ông Vinh, đây chính là bất lợi lớn nhất của hàng ngoại nhập, nhưng lại là lợi thế cho các DN Việt Nam vươn lên chiếm lĩnh thị phần.
Dù vậy, để tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trong quá trình hội nhập, các cơ quan quản lý nhà nước cần phải nhanh chóng hoàn thiện và đưa Luật Cạnh tranh, Luật Chống bán phá giá vào thực thi. Bởi lẽ, một khi có được hành lang pháp lý cụ thể rõ ràng mới buộc các DN, các nhà sản xuất cả trong và ngoài nước thực hiện tốt luật pháp, tránh được tình trạng bán phá giá để chiếm lĩnh thị trường trong thời gian đầu và sau đó thống lĩnh được thị trường lại quay sang nâng giá bán, gây thiệt hại cho NTD.
NGUYỄN THU TUYẾT
| 
