|
Tình trạng sản xuất, buôn bán các sản phẩm vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) tại TPHCM có dấu hiệu gia tăng và diễn biến phức tạp. Nhiều DN đã vào cuộc bằng cách tự bỏ tiền của và công sức để bảo vệ thương hiệu của mình. Nhưng, những cố gắng này chỉ như “muối bỏ bể”...
Công ty cổ phần Mỹ phẩm Sài Gòn (MPSG) từng đến các tỉnh miền Tây và một số chợ giáp ranh giữa VN và Campuchia để khảo sát, nắm bắt tình hình về nạn ăn cắp kiểu dáng một số sản phẩm. MPSG cũng yêu cầu các sở, ngành chức năng của Cần Thơ vào cuộc. Nhưng do lực lượng có hạn, cộng với việc thay đổi địa chỉ liên tục của các đối tượng nghi vấn nên kết quả không mấy khả quan.
Đến tháng 5-2003, MPSG với sự hỗ trợ của QLTT đã phát hiện 2 cơ sở sản xuất nước hoa là Thành Nam và Lan Hương sử dụng chữ “Miss” và hình nón lá đã được đăng ký bảo hộ. MPSG đã mất khoảng 4 năm, tốn rất nhiều công sức và hàng tỷ đồng. Nhưng vụ việc vẫn chưa dừng lại ở đây...
Tương tự, sản phẩm Kềm Nghĩa đã được Cục Sở hữu công nghiệp cấp giấy chứng nhận bảo hộ độc quyền đối với 17 nhãn hiệu hàng hóa và 5 kiểu dáng công nghiệp, song đơn vị này đang đối mặt với một số cơ sở sản xuất kéo cắt da, cắt móng, sử dụng bao bì với kiểu dáng, hình thức mẫu mã và màu sắc tương tự, tạo sự nhầm lẫn cho khách hàng. Kềm Nghĩa đã lập bộ phận chuyên chống hàng giả để phát hiện kịp thời những địa chỉ nghi vấn, đồng thời đầu tư trên 10 tỷ đồng đổi mới thiết bị, thực hiện các công đoạn mang tính đặc thù như in logo và mã hàng hóa trực tiếp lên cán kéo bằng kỹ thuật in đặc biệt.
Năm 2004, Công ty May Việt Tiến cũng đã bỏ ra khoảng 500 triệu đồng để thiết lập hệ thống chống hàng nhái. Thông qua các đường dây nóng, người tiêu dùng có thể gọi đến phản ảnh trực tiếp nếu mua phải hàng không đạt chất lượng. Trong trường hợp mua phải hàng giả ở các đại lý của Việt Tiến, người tiêu dùng được đổi một sản phẩm có giá trị tương đương, còn các đại lý bị phạt từ 3 - 7 triệu đồng, nếu tái phạm sẽ bị rút hợp đồng. Và 170 cửa hàng, đại lý có treo bảng nhưng lại bán hàng trà trộn với Việt Tiến đã được thông báo công khai... Dù nỗ lực, nhưng lãnh đạo của Việt Tiến vẫn cho rằng, công việc này chỉ như “muối bỏ bể”.
Trở lại trường hợp 2 cơ sở sản xuất nước hoa Thành Nam và Lan Hương vi phạm quyền SHTT của MPSG. Vào tháng 5-1998, 2 cơ sở này đã bị bắt quả tang về hành vi vi phạm hơn 30 sản phẩm trong nước và quốc tế. UBND TP đã ban hành các quyết định số 3271 và 3272/QĐ-UB xử phạt mỗi cơ sở 75 triệu đồng và nhiều hình thức phạt bổ sung khác. Tuy nhiên, 2 cơ sở này vẫn không nhận hành vi phạm pháp, đã khởi kiện các quyết định xử phạt của UBND TP ra tòa.
Ngày 25-2-2004, Tòa án nhân dân TPHCM đã tuyên xử bác đơn của các cơ sở này và giữ nguyên quyết định xử phạt của UBND TPHCM. Không đồng ý với án sơ thẩm, 2 cơ sở này kháng cáo.
Ngày 9-8-2004, Tòa phúc thẩm TAND tối cao đã công nhận và khẳng định hành vi phạm tội của cơ sở Thành Nam và Lan Hương nhưng lại hủy các quyết định xử phạt của UBND TPHCM với lý do: quyết định ban hành không đúng về trình tự thủ tục!?
Kết luận của Tòa Phúc thẩm về trường hợp vi phạm điển hình nêu trên đã tạo rất nhiều luồng dư luận trái ngược nhau. Các DN bị vi phạm quyền SHTT thì tỏ ra bất bình và cho rằng kết luận này có thể sẽ tạo tiền lệ xấu cho việc xử lý các loại tội phạm này đang có chiều hướng gia tăng như hiện nay. Ở góc độ các cơ quan chức năng lại cảm thấy sự bất lực ngay trong chính những văn bản, pháp lệnh và nghị định mà Chính phủ đã ban hành. Chính những văn bản bất nhất về nội dung đã tạo cơ hội cho 2 cơ sở Thành Nam và Lan Hương một lần nữa thoát khỏi sự xử lý của luật pháp.
Bảy năm trôi qua kể từ khi Chương trình hành động về SHTT được triển khai đã có 3 bộ phận quản lý nhà nước về SHTT: Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa - Thông tin); Cục Sở hữu Công nghiệp (Bộ Công nghiệp) và Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ).
Theo đó, ở nước ta cả hệ thống tòa án và nhiều đơn vị thực thi hành chính như Cục QLTT, Thanh tra khoa học công nghệ, Công an kinh tế và Hải quan... đều tham gia vào công tác bảo vệ quyền SHTT. Nhưng theo nhận định của ông Nguyễn Đức Thịnh, Cục trưởng Cục QLTT, công tác chống vi phạm SHTT của chúng ta vẫn chưa có hiệu quả. Nguyên nhân chính cũng chỉ vì các văn bản luật quá chung chung, cơ chế xử phạt còn yếu.
THÚY HẢI
| 
