Sau 30 năm giải phóng, bộ mặt nông thôn ngoại thành TPHCM đổi thay nhanh chóng, đặc biệt là thời gian hơn chục năm qua, nhờ đô thị hóa và công nghiệp hóa. Nhưng có thể nói, chính điện khí hóa mới là tiền đề tạo động lực cho khu vực này phát triển về mọi mặt.

• Hiện đại hóa nông nghiệp

Các hộ ở vùng sâu Củ Chi mở rộng chuồng trại chăn nuôi nhờ có điện. Ảnh: Q.Đ

Qua khỏi cầu Bà Hồng, xuôi theo các con lộ vừa được cấp phối sỏi đỏ thẳng tắp đến ấp 2 - 3 (xã Nhị Bình, huyện Hóc Môn) là khu vực mà trước đây, khi màn đêm buông xuống, hầu hết khu dân cư chìm trong bóng tối và văng vẳng tiếng ếch nhái kêu vì không điện… Vậy mà hiện nay, gần 10 giờ đêm, các con đường trong ấp vẫn rất rộn ràng vì âm thanh phát ra từ các dàn máy CD, tivi... trong những căn nhà mới. Dì Nguyễn Thị Nhị, người gắn bó với vùng đất này hơn 60 năm qua, nhớ lại: “Ngày trước, 6 giờ chiều cái mỏm đất men sông này vắng lặng với những ngọn đèn dầu tù mù, tách hẳn “thế giới văn minh” nội thành.

Từ ngày điện lưới quốc gia về, người dân thật sự đổi đời. Trẻ em không phải học bài trong ánh đèn dầu, ban đêm ra đường không còn sợ té ao, té rạch. Chủ tịch UBND xã Nhị Bình, ông Huỳnh Văn Tới, khẳng định: “10 năm trước, ước mơ lớn nhất của người dân là điện (trước năm 1995 còn 40% hộ dân phải sử dụng đèn dầu để thắp sáng hoặc câu nhờ nguồn điện HTX; 60% hộ dân phải sử dụng nước mưa và nước sông). Nay thì trên 99% hộ dân đều đã có điện kế”.

Nhờ có điện nông dân không còn gánh nước tưới cây trồng như trước. Ảnh: C.P.

Trong khi đó, ở các làng nghề truyền thống, làng bánh tráng của Phú Hòa Đông (Củ Chi) nhờ điện 3 pha về tận các ấp mà dân làng nghề đã từng bước đưa được máy móc vào thay thế những khâu sản xuất thủ công như xay bột, tráng bánh, cắt bánh… Năng suất lao động nhờ vậy tăng lên rất rõ. Chị Nguyễn Thị Kim Xuyến ở ấp Phú Thuận cho biết: “Trước đây dân làm bánh chỉ tráng bình quân mỗi ngày 10kg - 15kg gạo, nay nhờ máy móc có thể tráng hết 20kg - 25kg gạo, thu nhập nhờ đó được nâng cao”.

Có điện, bà con ở ngoại thành TPHCM giờ cũng không phải vất vả xách gầu ra giếng sâu để quay nước, tưới cây. Hệ thống tưới tiêu bằng máy bơm được lắp đặt khắp nơi, năng suất cây trồng tăng cao, chi phí cho lao động không tăng nên cuộc sống người dân ngày càng khấm khá. Nghề trồng hàng bông (rau, củ, quả) là thế mạnh của Củ Chi, khi có điện, như được tiếp thêm sức. Theo bác Lê Văn Bốn ở Hòa Phú (Củ Chi), trước đây, cánh đồng mùa này bỏ hoang vì không có nước tưới. Giờ thì ngút ngàn cây đậu phộng trái mùa. Điện kéo về, bà con bơm nước từ giếng sâu hoặc từ ngoài kinh xa về tưới.

Ông Đoàn Văn Thu, Phó Chủ tịch UBND huyện Cần Giờ thì cho rằng nếu không có điện, việc chuyển đổi sản xuất nông nghiệp Cần Giờ và cả Nam Nhà Bè từ lúa sang nuôi tôm, nhất là tôm công nghiệp, sẽ khó thành công. Giờ đây, về khu vực này ban đêm, ánh đèn điện bao trùm cả khu vực các vuông tôm. Khó có thể hình dung, trước 1998, đây chỉ là vùng đất hoang hóa, hoặc lúa trồng 1 vụ, năng suất thấp, người dân phải nhận cứu đói khi giáp hạt.

• Công nghiệp hóa nông thôn

Năm 1998, ở Củ Chi, chỉ lác đác vài công ty nước ngoài về “cắm rễ”. Nhưng giờ đây, nhờ đẩy mạnh điện khí hóa, đưa nguồn điện vào phục vụ sản xuất, Củ Chi có hẳn 3 khu công nghiệp (KCN) lớn là KCN Tây Bắc, KCN Tân Quy và KCN Tân Phú Trung. Hàng trăm nhà đầu tư trong và ngoài nước về đây xây dựng nhà máy, xí nghiệp trên vùng “đất Thép”. Ông Lâm Văn Sơn, Chủ tịch UBND huyện Củ Chi, cho biết, đến năm 2010, Củ Chi tiếp tục hình thành thêm 5 cụm công nghiệp rộng trên 550ha. Còn theo UBND huyện Hóc Môn, khi chương trình điện khí hóa hoàn thành vào năm 1995, cơ bản các hộ dân của huyện đều sử dụng điện lưới quốc gia, các xã nghèo như: Nhị Bình, Đông Thạnh, Xuân Thới Thượng và An Phú Đông, Thạnh Lộc (nay thuộc quận 12) đều có những bước phát triển kinh tế đáng kể. KCN Xuân Thới Sơn, KCN Tân Thới Hiệp… giải quyết được việc làm hàng chục ngàn lao động nông thôn.

Trước 1975, tỷ lệ người dân huyện Nhà Bè (bao gồm cả quận 7 hiện nay) được sử dụng điện lưới quốc gia chưa đến 10%, nhưng hiện nay, Nhà Bè trở thành trung tâm điện lực của TPHCM và phía Nam, với Trạm biến thế cùng Trung tâm điều phối được xây dựng trên diện tích hàng chục ha tại xã Phước Kiểng và Nhà máy Nhiệt điện Hiệp Phước với công suất lên đến trên 300 MW. Điện khí hóa làm thay đổi hẳn bộ mặt vùng ngoại thành. Anh Lưu Tấn Thành, một doanh nghiệp tại chỗ, cho rằng “điện chính là máu của doanh nghiệp vì nếu không có điện, chắc chắn huyện Nhà Bè và các huyện khác vẫn là vùng đất nghèo khó”.

NHÓM PV NÔNG THÔN