Khoảng 10 năm trở lại đây, làng nghề ngoại thành đã có những đổi thay đáng kể. Những làng nghề thủ công truyền thống ngày càng khẳng định thương hiệu trên thương trường.

Làng nghề cá sấu hoa cà, quận 12, TPHCM. Ảnh: CÔNG PHIÊN

Ít ai nghĩ một ngày nào đó, những cỗ máy tráng bánh lại có thể xuất hiện để phục vụ việc sản xuất bánh tráng hàng loạt tại các làng nghề tráng bánh ở Phú Hòa Đông và Tân Phú Trung của huyện Củ Chi như hôm nay. Với cách làm truyền thống, mỗi ngày, một lò chỉ sản xuất khoảng 15 kg – 20 kg bánh tráng.

Giờ đây, một máy sản xuất bằng 100 lò tráng bánh thủ công. Anh Nguyễn Văn Tường bộc bạch: “Việc mở rộng thị trường xuất khẩu đã thôi thúc nông dân các làng nghề truyền thống suy nghĩ, đầu tư mở rộng quy mô sản xuất. Những cỗ máy sản xuất bánh tráng công nghiệp đã giải được cách làm thủ công từ bao đời nay”. Thị trường rộng mở, sản xuất phát triển đã tăng thêm thu nhập cho nông dân. Làng quê khởi sắc dần.

Ở phường Thạnh Lộc quận 12, làng nghề cá sấu Hoa Cà  cũng đã chinh phục được thị trường sản phẩm thuộc da trong nước bằng cách đầu tư máy móc, phân xưởng chế biến để sản xuất các sản phẩm thuộc da từ nguyên liệu da cá sấu. Trên 300 sản phẩm đã được sản xuất từ da cá sấu tại làng cá sấu “độc nhất vô nhị” không chỉ ở TPHCM mà còn ở cả nước. Người mua có thể tận mắt tham quan, chứng kiến việc chế tạo những sản phẩm này ngay tại nơi sản xuất,  với công nghệ, máy móc chuyên dùng và đội ngũ thiết kế kiểu mẫu chuyên nghiệp, có kiến thức.

Theo ông Tôn Thất Hưng, Giám đốc làng cá sấu Hoa Cà, nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng giờ đây đã cao, điều kiện đặt ra của người tiêu dùng cũng khác, đó là sản phẩm vừa đảm bảo thẩm mỹ, bền vừa phải hợp thời trang, vì vậy, muốn thành công phải coi đây là phương châm sản xuất. Hàng tháng, làng nghề tiếp 5 – 10 đoàn khách nước ngoài đến tham quan, thưởng thức thịt cá sấu và mua sắm các sản phẩm từ da cá sấu.

Tương tự, làng muối Cần Giờ cũng đang từng bước công nghiệp hóa để đưa hạt muối xuất ngoại. Anh Nguyễn Văn Cảnh, Trưởng phòng Kinh tế huyện, cho biết: “Cần Giờ đang đầu tư trên 40 tỷ đồng cho việc sản xuất muối công nghiệp tại 80 ha ở xã Lý Nhơn. Với công trình này, làng muối Lý Nhơn sẽ xóa bỏ hẳn lối sản xuất truyền thống, thủ công hiện nay. Với công nghệ sản xuất tiên tiến từ Hàn Quốc, năng suất sản xuất muối sẽ tăng lên 80 tấn – 100 tấn/ha, gần gấp đôi năng suất sản xuất muối theo lối truyền thống. Chất lượng muối cũng được nâng lên và sản phẩm được xuất thẳng qua Hàn Quốc và Đài Loan”.

Làng mây tre lá Dân Thắng, xã Tân Thới Nhì huyện Hóc Môn cũng vậy. Chị Nguyễn Thị Nữ, chủ cơ sở sản xuất mây tre lá xuất khẩu Hiệp Lực, cho biết ngoài đội ngũ thiết kế chuyên nghiệp, đơn vị của chị còn đầu tư mua sắm rất nhiều máy móc mới, hiện đại có thể làm ra hàng trăm mặt hàng khác nhau, đáp ứng được mọi yêu cầu của khách hàng khó tính ở các nước Bắc Âu và Bắc Mỹ.

Nhờ đưa công nghệ thông tin vào hỗ trợ cho nghề thủ công cổ truyền, làng nghề mành trúc ở Tân Thông Hội huyện Củ Chi ngày càng phát triển, xuất khẩu được nhiều sản phẩm ra nhiều nước trên thế giới hơn.

Anh Dương Văn Bạo, chủ một cơ sở có trên 200 công nhân lý giải: “Có thời gian tưởng chừng làng nghề này mai một. Nhưng nhờ các cơ sở biết cách ứng dụng công nghệ thông tin, tiếp thị, mua bán qua mạng và biết sơn vẽ thiết kế trên máy theo đơn đặt hàng mà làng mành trúc đã tạo được bước khởi sắc như hôm nay. Nhiều nước ở châu Âu và châu Mỹ đã biết đến làng mành trúc Tân Thông Hội cũng nhờ chiếc máy vi tính”. Hiện toàn xã có trên 30 cơ sở chuyên sản xuất mành trúc, thu hút hàng trăm hộ gia đình, với hàng ngàn lao động tham gia.

PHƯƠNG LAM