Mới đây, Hoa Kỳ đã chính thức thông báo sẽ áp dụng trở lại hạn ngạch dệt may đối với 3 mặt hàng dệt may được nhập khẩu từ Trung Quốc, do số lượng hàng hóa xuất vào Hoa Kỳ từ đầu năm đến nay tăng trưởng quá lớn. Một số mặt hàng dệt may khác của Trung Quốc cũng đang bị Hoa Kỳ và châu Âu xem xét và có khả năng tiếp tục áp đặt hạn ngạch. Đây thực sự vừa là cơ hội và cũng là thách thức đối với ngành dệt may Việt Nam.
Sự kiện Hoa Kỳ áp dụng hạn ngạch đối với 3 mặt hàng may mặc của Trung Quốc đã có tác động mạnh đến một số nước trong khu vực, trong đó có Việt Nam. Cho đến nay, tin từ các doanh nghiệp cho biết chưa có nhiều khách hàng tìm đến đặt hàng. Nhưng nhiều dự đoán cho rằng, chỉ trong vòng hơn một tuần nữa sẽ có những khách hàng mới, vì thực tế các khách hàng này đã có hợp đồng cung cấp sản phẩm cho các nhà bán lẻ lớn tại Hoa Kỳ, vì thế họ sẽ buộc phải tìm mọi cách để thực hiện hợp đồng này.
 |
|
Công ty may Nhà Bè trang bị hệ thống kiểm tra và phản hồi thông tin sản xuất nhằm tăng cường quản lý sản xuất và chất lượng sản phẩm xuất khẩu. |
Nhìn chung toàn cục từ sự kiện này cho thấy, các nước trong khu vực không bị áp dụng hạn ngạch sẽ là những nước hưởng lợi nhiều nhất từ quyết định này. Đó sẽ là Ấn Độ, Bangladesh, Indonesia… Chắc chắn các khách hàng lớn sẽ chuyển hợp đồng về đây vì các nước này không bị áp dụng hạn ngạch hoặc năng lực sản xuất còn lớn.
Tại Việt Nam, ông Diệp Thành Kiệt, Phó Chủ tịch Hội Dệt May Thêu Đan TPHCM khẳng định, các doanh nghiệp trong nước dư khả năng thực hiện các đơn hàng nếu được chuyển dịch từ Trung Quốc về đây.
Tuy nhiên, điều khó khăn chính là 3 mặt hàng bị hạn chế bởi hạn ngạch tại Trung Quốc lại cũng chính là 3 cat. nóng nhất tại Việt Nam, cho nên đối với các khách hàng truyền thống hiện nay thì số lượng quota nhìn chung cũng không đủ để đáp ứng yêu cầu.
Theo chúng tôi được biết, chỉ riêng mặt hàng cat. 338/339, đến nay Việt Nam cũng đã xuất khẩu khoảng 40% số lượng hạn ngạch được cấp, số còn lại thì phần lớn cũng đã có hợp đồng sản xuất; thậm chí nhiều doanh nghiệp có hợp đồng mà không có quota cũng đang phải đàm phán chuyển nhượng với giá rất cao. Hoặc mặt hàng quần, khi liên bộ cho phép được chuyển nhượng quota thì giá chuyển nhượng có khi vọt lên ở mức 30-40 cent/sản phẩm vì nhiều doanh nghiệp đang cần.
Dự báo sẽ có một số khách hàng đang đặt sản xuất tại Trung Quốc sẽ đến Việt Nam và để thực hiện đúng thời hạn hợp đồng giao hàng họ sẽ chấp nhận đàm phán giá mua quota rất cao. Như vậy, tình trạng này sẽ tạo nên sự bất ổn rất lớn đối với các doanh nghiệp dệt may trong nước.
Ông Phạm Xuân Hồng, Giám đốc Công ty cổ phần May Sài Gòn 3 lo ngại, nếu các doanh nghiệp ham lợi trước mắt, “hét” giá quota thật cao thì khách hàng sẽ sang các nước bên cạnh hoặc họ chỉ chấp nhận làm đỡ một số đơn hàng gấp. Thế nhưng, tác hại lớn nhất là ở chỗ, giá quota trong nước bị đẩy lên cao một cách bất hợp lý sẽ làm đội giá thành sản phẩm; mất đi những khách hàng truyền thống gắn bó lâu năm.
Hiệp hội Dệt May Việt Nam và Hội Dệt May Thêu Đan TPHCM sẽ tổ chức nhóm họp với các doanh nghiệp thành viên để bàn cách ứng phó. Theo ông Diệp Thành Kiệt, những vấn đề được đưa ra lần này trước tiên sẽ làm thế nào khai thác tốt cơ hội khi có lượng khách hàng mới chuyển dịch đến Việt Nam. Rõ ràng, sẽ có những đơn hàng lớn, giá cả hấp dẫn sẽ được chuyển dịch sang Việt Nam, như vậy chúng ta có cơ hội lựa chọn những đơn hàng tốt nhất.
Các doanh nghiệp cần có sự liên kết để lựa chọn và sử dụng số quota còn lại vừa làm lợi cho doanh nghiệp vừa đưa khả năng khai thác hiệu quả tốt nhất hạn ngạch được giao. Nếu làm tốt các đơn hàng, chúng ta có thể giữ chân được khách hàng trong những năm tới, sẽ có điều kiện lựa chọn đơn hàng và giá tốt hơn, không bị ép giá gia công.
Mặt khác, tuy 3 mặt hàng đầu tiên bị áp dụng hạn ngạch nhưng còn tới khoảng 14 mặt hàng dệt may khác của Trung Quốc cũng đang trong giai đoạn bị xem xét và có thể nên áp dụng biện pháp hạn chế bằng hạn ngạch bất cứ lúc nào. Đó sẽ là cơ hội rất lớn cho ngành dệt may Việt Nam, nếu có sự chuẩn bị tốt để đón nhận ngay từ bây giờ.
Vì lợi ích của toàn ngành, dịp này, Hiệp hội cũng đưa ra lời kêu gọi các thành viên cần trung thực, không lợi dụng tình trạng này để ép giá quota đối với khách hàng. Chúng ta không nên vì số lợi cục bộ mà làm xấu đi tình hình đầu tư và sản xuất trong nước.
Việc đàm phán đơn hàng cần nhìn vào mặt bằng chung để vừa có thêm những đơn hàng có giá cả tốt, vừa chuẩn bị kỹ cho những đơn hàng của năm sau. Cũng vào lúc này, các doanh nghiệp ngành dệt may Việt Nam nên nhận rõ cơ hội và thách thức, cùng liên kết và tạo hệ thống thông tin minh bạch với nhau để cùng bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, giúp nhau cùng phát triển.
VĂN MINH HOA | 
