Tình hình xuất khẩu thủy sản (XKTS) đang gặp khó khăn, nhất là việc xuất hàng vào Mỹ đang trầm lắng. Một trong những nguyên nhân chính là do khoản tiền ký quỹ (bond) mà phía Mỹ đưa ra khiến các doanh nghiệp tiến thoái lưỡng nan. Cuộc họp của lãnh đạo Bộ Thủy sản, Bộ Thương mại, đại diện Hiệp hội chế biến thủy sản xuất khẩu Việt Nam (VASEP) diễn ra hôm qua, 26-5 tại Hà Nội nhằm tháo gỡ những khó khăn trên.

Chế biến tôm xuất khẩu tại Công ty Phát triển kinh tế Duyên Hải (COFIDEL).

Trước mắt, ĐBSCL đang chuẩn bị vào vụ thu hoạch tôm, để bảo đảm hài hòa lợi ích của cả người nuôi và các doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Thủy sản Tạ Quang Ngọc khẳng định, ngành sẽ chủ động tạo điều kiện thu mua hết tôm nuôi của dân khi đến vụ thu hoạch. Trong tình hình hiện nay, vấn đề kho trữ hàng và vốn lưu động được đặt lên hàng đầu, mục tiêu là bảo đảm được việc bảo quản và trữ tôm trong thời gian tới.

Ngoài ra, VASEP được Bộ Thủy sản chỉ định là đầu mối trong việc thỏa thuận với các đối tác nước ngoài có kho lạnh ngoại quan để các doanh nghiệp Việt Nam có thể chuyển tôm qua các kho của các nước, từ đó, tìm kiếm khách hàng, mở rộng thị trường xuất tôm và giảm bớt khó khăn nhưãng lúc cao điểm khi các doanh nghiệp trong nước thiếu hụt kho lạnh.

Ông Ngọc cũng cho biết, Bộ Thủy sản đã kiến nghị Chính phủ có cơ chế hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp vay vốn mua tôm của dân khi vào mùa thu hoạch rộ, cố gắng không để ứ nguyên liệu. Một cuộc họp với lãnh đạo các tỉnh có sản lượng tôm lớn như Sóc Trăng, Cần Thơ, Bạc Liêu, Cà Mau... và các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu tôm, các đơn vị dịch vụ cũng sẽ được tiến hành ngay trong tháng 6 tới để bàn biện pháp tháo gỡ khó khăn, cũng như hỗ trợ doanh nghiệp và người nuôi tôm.

Việc tháo gỡ những khó khăn do khoản tiền ký quỹ gây ra được coi là việc làm cấp bách trong tình hình hiện nay để đẩy mạnh xuất khẩu tôm sang thị trường Mỹ. Bộ Thủy sản đang đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước có cơ chế bảo lãnh mua bond (khoản tiền ký quỹ, đóng trước một năm đối với các doanh nghiệp bị áp thuế chống bán phá giá tôm), nhằm giúp cho các doanh nghiệp Việt Nam có thể xuất hàng sang Mỹ (theo phương thức 50:50, tức là phía Việt Nam chịu một nửa, các nhà nhập khẩu Mỹ chịu một nửa). Bởi trên thực tế hiện nay, các nhà nhập khẩu Mỹ cũng đang có nhu cầu nhập khẩu, còn các tỉnh ĐBSCL thì sắp bước vào vụ thu hoạch tôm mới.

Mặt khác, Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục chú trọng XKTS, nhất là các mặt hàng giá trị gia tăng vào các thị trường lớn như EU, Nhật Bản. Tại cuộc họp hôm qua, Bộ trưởng Tạ Quang Ngọc cũng cho rằng, bộ sẽ chỉ đạo các doanh nghiệp tăng cường mở rộng thị trường xuất khẩu sang các nước và khu vực mới nhằm điều chỉnh thị phần một cách hài hòa. Mục đích là tránh tập trung quá lớn vào thị trường EU hoặc một số thị trường lớn khác, chủ động không để bị các nước này sử dụng biện pháp hạn chế thương mại như kiện bán phá giá hay các rào cản thương mại khác.

“Chúng tôi cũng sẽ triển khai xúc tiến XKTS tại các thị trường mới ở các nước Đông Âu, Nga, Nam Phi, Trung Đông... và mở rộng thị trường qua các kênh khác nhau, nhất là hệ thống các nhà phân phối (ví dụ như việc Metro mua cá tra, basa Việt Nam) để từ đó xuất hàng đi các nước”, ông Ngọc nói. Tất cả những nỗ lực nói trên của ngành thủy sản đều nhắm tới mục tiêu tìm đầu ra cho con tôm Việt Nam, nhất là trong vụ thu hoạch tới!  

PHAN PHƯƠNG