Phát triển không gian ngầm: Nhu cầu tất yếu

Nếu không có gì thay đổi, ngày 2-8-2008, Sở Xây dựng phối hợp với Cục Giám định Nhà nước về chất lượng xây dựng, Hội Kiến trúc sư, Hội Xây dựng TPHCM sẽ tổ chức hội thảo “Các công trình xây dựng có phần ngầm-bài học từ các sự cố và giải pháp phòng chống”.

Nhiều người kỳ vọng hội thảo này sẽ giúp thành phố giải quyết những khó khăn trong việc thi công các công trình ngầm. Trước thềm hội thảo, Kỹ sư Phan Phùng Sanh (ảnh), Phó Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng TPHCM đã trao đổi với Báo Sài Gòn Giải Phóng một số vấn đề dự kiến sẽ được bàn luận tại hội thảo.

 Công nghệ xây dựng tiên tiến, quản lý thi công nghiêm túc: công trình tốt

-PV: Thưa ông, phải chăng hội thảo chỉ để giúp giải quyết những sự cố trong xây dựng tầng ngầm?

-Ông PHAN PHÙNG SANH: Không chỉ như vậy. Hội thảo – với sự có mặt của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước - còn hy vọng giúp thành phố có thêm những thông tin xung quanh việc phát triển không gian ngầm. Bởi lẽ, nếu căn cứ vào những đồ án quy hoạch đã có và những dự án xây dựng đã được thông qua thì sắp tới, TPHCM sẽ phải xây dựng tới 6 tuyến metro, 8 bãi đậu xe ngầm cùng hàng loạt cao ốc mà dự kiến sẽ có thêm tầng ngầm để làm bãi đậu xe cùng nhiều dịch vụ khác. Ngoài ra, TP sẽ còn có rất nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm khác như đường ống cấp nước, thoát nước, đường điện thoại, điện chiếu sáng, các nút giao thông ngầm… trong tương lai.

°Như vậy thì sắp tới, không gian ngầm của thành phố chắc cũng… đặc nghẹt như ở trên mặt đất? Sự đông đúc của không gian ngầm liệu có ảnh hưởng xấu đến các công trình xây dựng trên mặt đất cũng như chính những công trình ngầm lân cận khác không, thưa ông?

° Công nghệ xây dựng tiên tiến hiện nay đã làm được rất nhiều điều kỳ diệu. Đó là những đường hầm xuyên biển, xuyên núi dài hàng chục kilômét… cùng rất nhiều những thành phố “ngầm” đông vui không kém trên mặt đất. Chúng ta có thể tiếp thu và vận dụng tốt những công nghệ này trong việc phát triển không gian ngầm ở thành phố. Một khi đã vận dụng được công nghệ tiên tiến, có cơ chế kiểm tra, kiểm soát chất lượng thiết kế, xây dựng tốt thì mọi khó khăn đều có thể có phương án giải quyết.

 Điều kiện tiên quyết: nhanh chóng lập quy hoạch phát triển không gian ngầm

° Vấn đề là hiện nay TPHCM vẫn chưa có quy hoạch tổng thể về việc phát triển không gian ngầm ngoài 2 quy hoạch về metro và bãi đậu xe ngầm. Phát triển không gian ngầm trong bối cảnh thiếu quy hoạch như vậy liệu có an toàn?

° Phát triển không gian ngầm khi chưa có một quy hoạch tổng thể về không gian ngầm là một thách thức cực kỳ lớn cho cả ngành chức năng lẫn nhà đầu tư. Ngành chức năng không biết cấp phép xây dựng như thế nào cho hợp lý bởi biết đâu bây giờ là hợp lý nhưng sau này, ứng vào hoàn cảnh mới, lại không hợp lý?

Còn nhà đầu tư, bây giờ bỏ tiền ra làm nhưng biết đâu sau này có thể lại không được phép làm tiếp nữa? Tuy nhiên, thực tế phát triển của thành phố không cho phép chúng ta dừng lại. Yêu cầu và nhu cầu xây dựng tầng ngầm là có thật, thậm chí rất nóng trong bối cảnh đất đai thành phố không còn nhiều mà dân số lại đang tăng lên như hiện nay.

Vì thế, thành phố phải nhanh chóng hoàn thiện quy hoạch phát triển không gian ngầm. Trong thời gian chờ đợi bản quy hoạch này, thành phố nên mạnh dạn cấp phép đầu tư cho các công trình ngầm, đặc biệt là các bãi đậu xe ngầm (nếu xét thấy hợp lý) vì như đã nói ở trên, đây đang là nhu cầu rất nóng của thành phố.

° Nhưng nếu bây giờ cứ cấp phép đầu tư xây dựng công trình ngầm để rồi sau này thấy bất hợp lý thì dừng lại, rủi ro này ai chịu, thưa ông?

° Đây là điều không ai muốn song nếu nó xảy ra, Nhà nước nên chia sẻ rủi ro với nhà đầu tư để tạo lòng tin vào môi trường đầu tư của không chỉ nhà đầu tư phải chịu rủi ro mà còn những nhà đầu tư khác nữa. Mặt khác, đây cũng là giải pháp nâng cao trách nhiệm trong việc phê duyệt dự án đầu tư của các cán bộ Nhà nước.

° Một câu hỏi cuối. Có giải pháp nào khác thay cho việc phát triển không gian ngầm? Bởi lẽ, chi phí đầu tư xây dựng công trình ngầm thường cao gấp 3 lần chi phí xây dựng trên mặt đất?

° Đất không thể sinh sôi thêm trong khi dân số lại đang tăng nhanh. Do vậy, chỉ có cách… chui vào lòng đất mà thôi. “Xây cao” cũng được nhưng những công trình trên cao thường ảnh hưởng xấu đến mỹ quan đô thị. Hơn nữa, xây các công trình trên cao chi phí cũng rất lớn!

NGUYỄN KHOA - HẠNH NHUNG