Cho đến bây giờ, 76 người dân còn sống sót sau trận lũ dữ lịch sử ở cái thôn nghèo Tùng Chỉn (Bát Xát-Lào Cai) vẫn nấc nghẹn mỗi khi ai đó nhắc đến cái tên “Phàn Láo Lở” (ảnh). Anh là binh nhất của Tiểu đoàn huấn luyện cơ động Bộ đội Biên phòng Lào Cai, đồng thời cũng là một người con của thôn Tùng Chỉn. Nhưng lũ dữ đã cướp đi sinh mạng anh và 20 người dân khác khi anh đang cùng đồng đội vượt qua con nước cứu bà con, khi anh mới tròn 20 tuổi.
Phàn Láo Lở là người Dao, sinh ngày 11-2-1988, trong một gia đình nông dân lam lũ ở thôn Tùng Chỉn. Lở là người con thứ 3 trong 4 anh em. Tháng 3-2007, anh đã nộp đơn xin gia nhập lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai. Sau 3 tháng huấn luyện, phát hiện anh là một quân nhân năng nổ, nhiệt tâm nên đơn vị đã giữ ở lại Tiểu đoàn huấn luyện cơ động Bộ đội Biên phòng Lào Cai.
Đầu năm 2008, tiểu đoàn đã cử anh đi tăng cường làm nhiệm vụ rà phá bom mìn, vật cản để chuẩn bị xây dựng trụ sở của Đồn biên phòng 273 thuộc xã biên cương Ý Tý (Bát Xát-Lào Cai).
Khi công việc vừa hoàn thành thì Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đã có chỉ đạo cho các đơn vị chuẩn bị phương án ứng phó với hoàn lưu của bão số 4 có thể gây mưa to và lũ quét trên địa bàn.
Lúc đó, Phàn Láo Lở chợt nhớ đến gia đình mình, ở nhà chỉ có mẹ già và đứa em gái nhỏ tuổi, chị dâu lại đang nuôi con nhỏ. Anh trai và bố thì làm công tác ở xã, bận bịu tối ngày. Và anh đã bày tỏ nguyện vọng với ban chỉ huy đơn vị cho được quay về thôn Tùng Chỉn để giúp mẹ già và cùng bà con nhân dân trong thôn chống lũ. Nguyện vọng của anh đã được đơn vị chấp thuận. Ngày 6-8, Lở về đến thôn Tùng Chỉn.
Sau 3 ngày mưa lớn, đến tầm 3-4 giờ sáng 9-8, một cơn lũ ống dội về. Con suối Tẻ Hồ thân thuộc chảy qua giữa thôn đã trở thành một cái máng nước khổng lồ, dồn tất cả sức mạnh của tai họa vào ngôi làng nhỏ, nơi những người dân nghèo đang sống thanh bình. Không còn đâu dấu vết của thôn làng.
Cho đến nay, nhiều người vẫn lầm tưởng rằng tai họa ở thôn Tùng Chỉn là do lũ của thượng nguồn sông Hồng dâng cao, con nước về đã cuốn trôi phăng tất cả. Sự thực không phải như thế và còn thảm khốc, kinh hoàng hơn nhiều. Thôn Tùng Chỉn gồm 40 hộ gia đình nằm dọc hai bên bờ suối Tùng Chỉn. Con suối đổ ra sông Hồng. Tai họa bắt đầu từ việc cách đây 2 tháng, một vạt núi lớn ở thượng nguồn con suối bỗng dưng đổ xuống chẹn ngang dòng suối, đã tạo nên một đập nước khổng lồ. Khi lũ về, con đập bị vỡ toác. Trong đêm tối, trước khi tất cả làng mạc bị chôn vùi trong lũ dữ, người dân Tùng Chỉn còn kịp nghe được một tiếng nổ kinh hoàng từ con đập vỡ. Và thế là hàng vạn tảng đá, hòn đá to như cái thúng cùng dòng thác như trời giáng đổ ập xuống ngôi làng nhỏ, thổi ngôi làng đi như thổi một cái lông chim. Chỉ có một vài người dân chạy kịp. Những người còn lại bị mắc kẹt trong nước lũ.
Nhanh như con sóc, Phàn Láo Lở đã xuất hiện cùng lực lượng cứu nạn của Đồn biên phòng 263 Trịnh Tường. Đồn 263 đã chia lực lượng ra làm 2 mũi. Họ lao ra giữa dòng nước để cứu vớt những người dân đang hoạn nạn, vùng vẫy trong đêm mưa lũ. Đưa từng người, từng người một ra khỏi dòng nước xoáy, sang bên kia suối, lên lánh nạn tại trụ sở Đồn 263.
Nhưng số nạn nhân vẫn còn nhiều quá. Tiếng kêu vẫn vang cả một vùng. Cùng đồng đội cứu đến người dân thứ 56, trong khi sức người đã kiệt thì Phàn Láo Lở nghe được tiếng kêu thất thanh của những người thân trong gia đình mình và một người bạn thân là anh Cao Gà Giá, sinh năm 1985. Không chút đắn đo, anh lại lao mình vào dòng nước lũ để bơi sang cứu bạn và người nhà. Nhưng nước dâng lên cao quá. Dòng chảy ngày càng hung bạo. Và lũ dữ đã cuốn anh đi, nhấn chìm vào dòng nước xiết, vùi sâu vào lớp bùn, đá dày 1-2m, không còn biết đâu mà tìm.
Không chỉ riêng anh bị lũ cướp đi sinh mạng, cả mẹ già, đứa em gái còn đang đi học, người chị dâu tần tảo, hiền lành và đứa cháu gái mới lên 2 tuổi của anh cùng người bạn thân cũng bị cuốn theo dòng nước xiết. Thi thể của binh nhất Phàn Láo Lở và gia đình anh đến nay vẫn vùi chôn dưới lớp đá trắng hoang tàn. Một nỗi đau không thể nói thành lời.
Ông Trần Đình Bình, Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai xúc động nói: “Phàn Láo Lở đã trở thành một tấm gương sáng ở Lào Cai. Anh thật xứng đáng với danh hiệu “Bộ đội Cụ Hồ”. Chúng tôi, những người dân thôn Tùng Chỉn sẽ không bao giờ quên anh”.
Văn Phúc Hậu | 
