Những rằm trăng ấu dại

SGGP
Trong những câu ca dao, dân ca ngày xưa mẹ dạy, đến bây giờ dù đã trưởng thành nhưng tôi vẫn luôn mang bên mình hình ảnh đẹp của những rằm trăng ấu dại: Cả năm không bằng rằm tháng bảy/Cả thảy không bằng rằm tháng Giêng. 

Những rằm trăng ấu dại

Hình như nét đẹp của ngày đầu năm với rực rỡ của vàng mai vừa kết hạt đã đánh thức cả vầng trăng đêm nguyên tiêu nên văn học dân gian vẫn còn lưu truyền những câu thơ hay đến vậy.

Tôi còn nhớ như in, sau tết như thế này, ngày xưa tôi vẫn thường theo chân ba mỗi khi đốt khói bảng lảng đồng chiều hay lúp xúp quẩy rọng (dụng cụ đựng cá được đan bằng tre hay trúc) bắt cá cạn mùa đìa.

Để rồi tối đến quây quần cùng nhau trên bộ ván bằng gỗ rất quý được để lại từ mấy đời trước, nghe mẹ kể chuyện Đông chuyện Tây như Tần Thủy Hoàng, Võ Tắc Thiên; riêng tôi, được nghe bà lẩy Kiều là thích nhất, sướng tai lắm. 

Mỗi năm có bao nhiêu tháng là bấy nhiêu lượt trăng tròn rồi khuyết, nhưng ký ức về mỗi tuần trăng lại khác nhau lắm. Tôi được sinh ra ở thôn quê, nơi thanh bình làm sao!

Như rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy hay rằm tháng Mười, ngoài chuyện vui chơi như thường lệ, còn được hưởng lộc rằm sau khi mẹ cúng.

Rằm tháng Giêng vọng âm hưởng mùa xuân, bánh mứt ngày tết vẫn còn, cứ thế đánh chén.

Theo dân gian như thế thì chưa đủ đâu, rằm tháng Giêng còn là ngày vía của Phật tổ nên cũng tâm linh lắm, người dân ở tất cả mọi nơi không phân biệt nông thôn hay thành thị đều đi chùa với một trạng thái vô cùng đặc biệt: Rằm đầu năm cầu may và luôn hướng thiện để được an bình cả năm; ngoài ra các họ tộc lớn còn cúng tổ tiên nữa; rằm tháng Bảy thì trăng tròn nhưng buồn lắm, Nam bộ mình lúc đó mưa dầm dề gợi nhớ mối tình Ngưu Lang - Chức Nữ cùng nhịp cầu Ô Thước.

Đêm, trăng như soi đáy nước, buồn chạnh lòng, nghe não nuột và dân mình có tục cúng vong nhà hay gọi là cúng ma đói vào rằm tháng Bảy. Nói vậy thôi, đêm rằm nào cũng đẹp hết, trăng tròn như cái thúng ba hay bưng lúa lường vô bồ vậy. 

Giờ thì khác rồi, đa số nông dân quê tôi đều làm 2 vụ lúa, đến công đoạn cuối cùng là thương lái xuất hiện và mua ngay, riêng lúa dự trữ để ăn chờ thu hoạch vụ sau được bà con cho vào bao để dễ bảo quản hay khuân vác đến nhà máy xay xát.

Có lẽ, rằm tháng Mười là rằm lớn nhất cuối cùng trong năm tính theo âm lịch, nhưng trước đó, rằm tháng Tám mới thật sự làm cho bọn trẻ con chúng tôi hăng hái nhất.

Vì không chỉ những thứ bánh hay trái cây đơn thuần như mọi khi cúng bái, mà còn được phá cỗ đêm rằm. Chúng tôi vừa được chơi lồng đèn ông sao, vừa được ăn bánh Trung thu và mơ những giấc mơ thần tiên khác nữa. 

Còn mãi trong tôi là ký ức những bữa cơm chay của mẹ. Sau những bữa cơm như vậy, tôi có cảm giác con người mình trở nên thanh thản và nhẹ lòng hơn.

Đêm Nguyên tiêu đang đến dần ngoài cửa. Cảm ơn tuổi thơ yên ả, thanh bình nơi thôn quê cùng câu hát à ơi đưa nôi, câu ca dao, dân ca của mẹ đã theo tôi suốt những rằm trăng thuở nhỏ...

HUỲNH THÚY KIỀU

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chùa Ba Vàng

Truyền bá mê tín dị đoan để trục lợi

Sáng ngày 21-3, Bộ VH-TT-DL đã cử đoàn công tác tới Quảng Ninh làm việc với địa phương về những thông tin liên quan tới hoạt động thỉnh vong, giải nghiệp như báo chí đăng tải tại chùa Ba Vàng.

Điện ảnh

VFC ra mắt phim về nàng dâu thời hiện đại

Ngày 18-3, Trung tâm Sản xuất phim truyền hình Việt Nam (VFC) đã ra mắt phim truyền hình mới dài 28 tập về đề tài gia đình với tên gọi Nàng dâu order. Dự kiến, phim này sẽ tiếp nối khung phim Việt giờ vàng trên kênh VTV3 vào tối thứ hai, thứ ba hàng tuần.

Âm nhạc

Gia đình nhạc sĩ Trần Thiện Thanh lên tiếng về tác quyền Hoa trinh nữ

Sau khi ca sĩ Đức Tuấn phát hành đĩa đơn Hoa trinh nữ (một nhạc phẩm của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh), ca sĩ Mỹ Lan (người tình cuối đời) của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh - đã lên tiếng về việc Đức Tuấn hát sai lời, tự ý sửa lời. Thậm chí bà còn đòi cấm lưu hành album Một ngày ta được yêu do ca sĩ Đức Tuấn phát hành có ca khúc Hoa trinh nữ trong đó. 

Sân khấu

Nghệ sĩ Thanh Sơn: Hãy nhìn thoáng hơn về nghệ thuật tuồng cổ

Nghệ sĩ Thanh Sơn, hậu duệ đời thứ 3 của cải lương tuồng cổ Bầu Thắng - Minh Tơ - Thanh Tòng, chập chững học lóm nghề của ông bà, cha mẹ khi mới 6, 7 tuổi. Khi có tuổi, nghệ sĩ Thanh Sơn lại đau đáu với công tác truyền nghề cho thế hệ trẻ, đó là lý do ông gắn bó 13 năm với vai trò giảng viên vũ đạo tuồng cổ Khoa Kịch hát dân tộc Trường Sân khấu điện ảnh TPHCM; rồi mở lớp học dành cho các bạn trẻ yêu thích nghệ thuật tuồng cổ.

Sách và cuộc sống

Sáng tác

Mỹ thuật