Cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp

Không chỉ là vấn đề máy móc

22/02/2008 22:30

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vựa lúa hàng hóa, chiếm trên 50% sản lượng lúa và hơn 90% lượng lúa xuất khẩu cả nước. Vấn đề lao động thời vụ cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là lao động thu hoạch lúa trở nên khan hiếm trước việc hình thành các khu công nghiệp, thu hút một lượng lớn lao động trẻ vùng nông thôn. Vì vậy, cơ giới hóa (CGH) nông nghiệp là một yêu cầu bức bách

Thời điểm phải cơ giới hóa

Tiến sĩ Lê Văn Bảnh, Viện trưởng Viện Lúa ĐBSCL cho biết, CGH không chỉ làm giảm giá thành sản xuất mà còn giúp thu hoạch đúng thời điểm để giảm thất thu, tăng chất lượng hạt gạo. Vấn đề CGH càng trở nên bức bách hơn trong 2 năm qua, khi thời vụ thu hoạch tập trung từ chủ trương gieo sạ tập trung và đồng loạt trên các vùng lúa để né sâu bệnh (rầy nâu, virus bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá). Hơn nữa, việc xuất hiện nhiều vùng chuyên canh lúa từ việc hợp tác sản xuất và ngày càng có nhiều nông hộ với diện tích sản xuất lên vài chục đến cả trăm hécta.

Không chỉ là vấn đề máy móc ảnh 1 — Máy gặt đập liên hợp của ông Út máy cày (đoạt giải nhất tại Hội thi máy gặt đập liên hợp năm 2007 ở Kiên Giang).

Theo số liệu của Cục Chế biến thương mại nông lâm sản và nghề muối (Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn), so với cả nước, CGH sản xuất nông nghiệp vùng ĐBSCL tăng khá nhanh, một số khâu có tỷ lệ sử dụng máy móc khá cao như tuốt đập, xay xát lúa (đạt 90% - 95%), làm đất (85%), tưới tiêu (81%), vận chuyển (gần 80%), sấy lúa cho vụ hè-thu (38%), nhưng khâu quan trọng nhất là thu hoạch, mới có khoảng 20% diện tích lúa. Trước đây vùng ĐBSCL có khoảng 1.000 máy gặt lúa loại rải hàng, nhưng chưa thể đảm bảo nhu cầu sản xuất lúa hàng hóa, nhất là tính thời vụ. Ưu điểm của loại máy này là gọn nhẹ, dễ vận hành, tỷ lệ hao hụt thấp, thích hợp với những lô ruộng diện tích vừa và nhỏ, giá máy thấp. Nhưng nhược điểm là năng suất không cao (1 – 1,5ha/ngày), khi gặt sáng sớm rạ còn ẩm hoặc lúa bị đổ ngã, tốn thêm công thu gom lúa, người vận hành phải đi bộ trên ruộng.

Trong tình hình thiếu lao động thu hoạch ngày càng trầm trọng, giá nhân công lao động thời vụ tăng mạnh (từ 0,5 triệu đồng - 0,7 triệu đồng/ha lên 1,2 triệu đồng - 1,7 triệu đồng/ha), nhiều địa phương nhận định, việc sử dụng máy gặt đập liên hợp được xem là giải pháp hữu hiệu nhất trong bối cảnh hiện nay và làm giảm đáng kể thất thoát sau thu hoạch, giúp tăng lợi nhuận cho bà con. Theo Trung tâm Khuyến nông quốc gia, hiện nay có khoảng 1.000 máy gặt đập liên hợp (GĐLH), trong đó, Kiên Giang và An Giang có 200 máy/tỉnh, Long An 100 máy, còn lại thuộc các tỉnh khác trong vùng. Với số máy này chỉ giải quyết được khoảng 10% diện tích lúa thu hoạch.

Để cơ giới hóa hiệu quả

Ưu điểm của máy GĐLH là rút ngắn 3 công đoạn (gặt, thu gom, đập) làm thành một để giảm hao hụt, năng suất cao, thu hoạch nhanh (3 người/máy thay thế khoảng 150 lao động), đảm bảo tính thời vụ... Nhưng máy GĐLH có không ít nhược điểm như: cồng kềnh, khó vận hành ở các lô ruộng nhỏ, nhất là mặt đồng ẩm ướt lầy thụt, đường giao thông nông thôn kém, khó di chuyển máy.

Tiến sĩ Lê Văn Bảnh cho rằng, để hỗ trợ cho việc CGH, đặc biệt là khâu thu hoạch, không chỉ là vấn đề máy móc, thiết bị mà còn phải tiến hành đồng bộ nhiều khâu khác nhằm hỗ trợ cho việc CGH thành công. Trong đó, đường giao thông thủy bộ cần phải thuận tiện cho máy móc di chuyển từ đồng này sang đồng kia, chủ động rút nước làm khô mặt ruộng trước lúc thu hoạch, có thời gian cày phơi ải tạo tầng đế cày và cần có mặt ruộng tương đối bằng phẳng. Gieo theo hàng hoặc cấy giúp lúa có bộ rễ tốt hơn, làm giảm sự đổ ngã. Không nên sạ dày, bón phân hợp lý, có thời gian rút nước xen kẽ, tạm thời sau thời kỳ đẻ nhánh để tạo điều kiện cho rễ phát triển, ăn sâu hơn...

Như vậy, tùy đồng ruộng để chọn giải pháp thu hoạch thích hợp (gặt thủ công, dùng máy gặt rải hàng hay GĐLH) đồng thời tùy mùa vụ (đông-xuân hay hè-thu), điều kiện mặt đồng, diện tích lô ruộng… mà chọn loại máy GĐLH thích hợp. Máy GĐLH của một số cơ sở sản xuất trong nước tuy giá có thấp nhưng công nghệ chế tạo kém, chất lượng chưa đảm bảo, lượng sản xuất còn hạn chế. Một số máy nhập từ nước ngoài chất lượng tốt nhưng vẫn còn một số điểm chưa phù hợp, giá máy còn cao

CÔNG PHIÊN

Hội thi máy gặt đập liên hợp vùng ĐBSCL

(SGGP). – Phối hợp với Báo Nông nghiệp Việt Nam và tỉnh Đồng Tháp, Trung tâm Khuyến nông quốc gia sẽ tổ chức hội thi máy gặt đập liên hợp vùng đồng bằng sông Cửu Long tại huyện Thanh Bình từ ngày 1 đến 6-3. Có 13 mẫu máy của 10 doanh nghiệp, cơ sở tham gia, trong đó, có khoảng 5 mẫu máy sản xuất từ Trung Quốc (hoặc được cải tiến), còn lại là máy sản xuất trong nước như của Công ty Cơ khí Kiên Giang, Cơ sở Năm Sanh (TP Cần Thơ), Hoàng Thắng (TP Cần Thơ), Tư Sang (Tiền Giang), Minh Phát (TPHCM), Đại Lợi (tỉnh Đồng Tháp). Ngoài ra, có Công ty Liễu Lâm và Vĩnh Thái ở TPHCM lần đầu tiên tham gia hội thi.

Hội thi máy gặt đập liên hợp là hoạt động thường niên của công tác khuyến nông nhằm tìm ra loại máy phù hợp cho người trồng lúa trọng điểm vùng ĐBSCL so với điều kiện sản xuất, giá cả.
Đ.L.

Sau tết, lao động ngành điều khan hiếm trầm trọng

(SGGP). – Theo Hiệp hội Điều Việt Nam, sau tết các lao động ngành chế biến điều trở nên khan hiếm trầm trọng, đặc biệt là khu vực Đông Nam bộ, Tây Nguyên, kể cả tỉnh Long An (vùng ĐBSCL). Nhiều nhà máy chỉ có khoảng 70% lao động trở lại làm việc. Các nhà máy ở khu vực miền Trung và Tây Nguyên, khoảng 5% - 10% lao động chưa đến làm việc. Giải thích vấn đề này, ông Nguyễn Đức Thanh, Quyền Chủ tịch Hiệp hội Điều Việt Nam cho biết, việc công nhân ngành chế biến hạt điều sau tết đi làm trễ nhiều lần xảy ra, nhưng năm nay, con số lao động trở lại làm việc đã giảm rất mạnh, ngoài một số công nhân chưa kịp trở lại nhà máy, một bộ phận công nhân đã chuyển sang làm việc ở các lĩnh vực khác, nên lao động ngành điều ngày càng khan hiếm.
Đ.P.

Xuất khẩu cá sấu, cá cảnh đạt 2,6 triệu USD

(SGGP). – Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn TPHCM cho biết, các đối tượng chăn nuôi mới, mang đặc trưng nền nông nghiệp đô thị ở TPHCM như cá kiểng, cá sấu, trăn trong năm qua có những chuyển động tích cực, giá trị xuất khẩu các đối tượng này đạt 5,6 triệu USD, trong đó cá sấu đạt 1 triệu USD, cá cảnh đạt 1,6 triệu USD và trăn đạt 3 triệu USD. Tuy còn khiêm tốn, nhưng điều này cho thấy hướng đi và khả năng những vật nuôi này mang lại lợi nhuận trong thời gian tới.
Đ.N.

Giống OM 4900 đạt 8 - 8,5 tấn/ha

(SGGP). – Tại buổi hội thảo giống lúa do Trung tâm Nghiên cứu và sản xuất giống (Công ty cổ phần Bảo vệ thực vật An Giang) tổ chức, gần 400 nông dân An Giang và một số tỉnh bình chọn giống OM 4900, OM 6037, OM 2514, OM 4218, OM 2517, OM 6162, OM 4668, OM 4467, MTL 504, OM 4059. So với năm qua, năm nay nông dân thích chọn giống mới, quan tâm nhiều hơn đến chất lượng, năng suất. Trong đó, OM 4900 là giống dẫn đầu trong danh sách bình chọn vì bông tốt, ít hạt lép, cứng cây, gạo tốt, tương đối kháng sâu bệnh so những giống khác, đặc biệt là năng suất đạt 8 - 8,5 tấn/ha.
K.T.