Trong số hơn 41 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu 9 tháng qua, nhóm hàng nông, lâm, thủy sản chiếm 9,2 tỷ USD. Trong đó, nhiều mặt hàng nông sản đứng vào nhóm hàng xuất khẩu trên tỷ USD hàng năm như thủy sản, gạo, cà phê, cao su, chế biến gỗ.
Điều này cho thấy, đây là nhóm hàng mang về nhiều ngoại tệ cho đất nước, đặc biệt là trong bối cảnh suy thoái kinh tế thế giới, việc xuất khẩu nhiều mặt hàng bị trì trệ. Tuy nhiên, qua đây cũng thấy rõ những bất cập về chính sách thuế đã khiến các ngành này bị thiệt thòi trong cạnh tranh, làm chi phí tăng cao.
Ngành chế biến gỗ hàng năm phải bỏ ra cả tỷ USD để nhập khẩu gỗ nguyên liệu, nhưng không chỉ phải chịu mức 10% thuế nhập khẩu theo quy định của Bộ Tài chính (chỉ riêng mức này đã đẩy giá nguyên liệu đầu vào lên cao) mà khi xuất khẩu, doanh nghiệp lại phải nộp thuế một lần nữa. Trong khi đó, loại gỗ tạm nhập để tái xuất lại được áp mức thuế 0%. Quy định trên vô hình trung đã “ngược đãi” ngành sản xuất gỗ và ngược lại, có vẻ như “ưu đãi” việc buôn gỗ.
Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam thì lẽ ra phải áp mức thuế 0% đối với gỗ nguyên liệu chế biến nhằm khuyến khích sản xuất, qua đó tạo ra nhiều việc làm hơn cho người lao động. Với ngành chế biến nông sản, Nghị định 158/2003/NĐ-CP (khoản 2, Điều 7) quy định rau quả chưa qua chế biến hoặc chỉ sơ chế (làm sạch, ướp đông, phơi sấy khô, bóc vỏ) ở khâu kinh doanh thương mại chịu mức thuế suất 5%. Nhưng cũng nghị định trên ở khoản 3, Điều 7 lại quy định sữa, bánh, kẹo, nước giải khát và các loại thực phẩm chế biến khác phải chịu mức thuế suất là 10%.
Theo Hiệp hội Rau quả VN (Vina fruit), với thực phẩm chế biến thì rau quả chế biến cần được khuyến khích hơn, vì sản phẩm chế biến từ rau quả mang lại giá trị lợi ích thiết thực hơn cho sức khỏe cộng đồng và nhất là giúp mang lại lợi nhuận cao cho bà con. Vì vậy, cần xem xét lại một số điểm chưa hợp lý về mức thuế giá trị gia tăng (GTGT) các sản phẩm rau quả chế biến, theo nhiều ý kiến mức thuế trên chỉ nên 5% thay vì 10%.
Không chỉ với doanh nghiệp, bà con nông dân cũng bị tình cảnh ngược đời này khi nhà nước quy định nông dân không chịu thuế GTGT. Thoạt nhìn như vậy là ưu đãi, nhưng vì quy định này nên người làm nông nghiệp khi bán nông sản cho nhà máy không được hoàn thuế GTGT, trong khi đầu vào của những “nhà đầu tư” chân đất này là giống, phân bón, thức ăn chăn nuôi, các loại thuốc thú y và thuốc bảo vệ thực vật đều là những sản phẩm đã có thuế GTGT. Do vậy, chi phí này phải tính vào chi phí, đẩy giá thành tăng thêm thay vì giảm xuống.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, vì quy định này mà giá thành 1 kg tôm sú bị đội lên 5.000 đồng. Như vậy, các chính sách nhằm thể hiện sự hỗ trợ nông dân hoặc doanh nghiệp đã trở thành ngược đãi chính các đối tượng này?!
CÔNG PHIÊN | 
