(SGGP).- Hiện nay giá cá tra nguyên liệu đã nhích lên. Giá tại hầm từ 14.800 đồng đến trên 15.000 đồng/kg. Dù vậy, người nuôi vẫn lỗ từ 800 đến 1.000 đồng/kg. Theo nhận định của Hiệp hội Nghề nuôi và chế biến thủy sản An Giang (AFA), nếu đến cuối năm 2009 tình trạng này vẫn tiếp tục thì nhiều khả năng cá nguyên liệu sẽ thiếu vào đầu năm 2010. Nguyên nhân do diện tích nuôi cá tra ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long đã giảm khoảng 30% so với năm 2008.
Nông dân tỉnh An Giang thu hoạch cá tra cung cấp cho các nhà máy chế biến thủy sản xuất khẩu. Ảnh: THÁI BẰNG
Không biết dự báo này chính xác đến đâu nhưng có một sự thật là người nuôi cá đón nhận thông tin trên với tâm trạng rối bời, họ không biết phải ứng xử ra sao.
Tại cuộc họp giữa tháng 1-2009 tại TPHCM của ngành thủy sản, nhiều doanh nghiệp (DN) từng nhận định, 6 tháng đầu năm 2009 sẽ khan hiếm nguyên liệu cá tra chế biến, do khoảng 50% người nuôi “treo” ao.
Vậy là nhiều chủ trại cá liều mình đi vay nóng để nuôi tiếp. Nhưng từ đó đến nay, người nuôi lúc nào cũng than trời vì giá cả diễn biến không như mong muốn. Trong khi chủ các ao cá đang lo lắng về giá cá, dù đã tăng vẫn chỉ hòa vốn, thì khoảng tháng 3, Bộ NN-PTNT cùng với Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) tuyên bố thị trường Nga đã được mở trở lại với giá bán cao hơn thị trường EU.
Thông tin trên đã làm bà con nuôi cá phấn khởi về triển vọng tốt đẹp cho con cá tra vùng ĐBSCL. Nhưng vài tháng sau tuyên bố này, anh Nguyễn Hoàng M., một chủ trại nuôi cá ở huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, cho biết, thông tin về cá tra xuất khẩu trở lại sang Nga đã làm cho người nuôi tưởng giá cá sẽ tăng cao, thực tế giá cá vẫn không tăng lên được. Hậu quả của thông tin này nhiều người nuôi rơi vào cảnh tán gia bại sản.
Tại buổi họp báo chuẩn bị Hội chợ triển lãm thủy sản quốc tế Vietfish tháng 6-2009 ở TPHCM, báo chí đã nêu nghịch lý này. VASEP và Bộ NN-PTNT cho đây chỉ là hiện tượng tạm thời, do các DN lấy cá tra nguyên liệu dự trữ theo chỉ đạo của Chính phủ cùng với việc thu hoạch chạy lũ và việc DN chủ động nuôi cá nên ít mua cá của người nuôi bên ngoài.
Theo dõi thị trường Nga sau khi mở cửa trở lại, có người nhận định, dù Nga chỉ là một trong nhiều thị trường, nhưng nhiều người vẫn trông chờ vào khả năng tạo chuyển biến về giá của thị trường này. Đáng tiếc là đến nay, tình hình gần như vẫn giậm chân dẫn đến những hoài nghi cho rằng nguyên nhân có thể do các “đại gia” đang ẩn mình vì lý do nào đó chưa thể trở lại thị trường.
Kết quả điều tra trước đó của Viện Nghiên cứu Phát triển ĐBSCL (Đại học Cần Thơ) cho thấy, trong chuỗi từ nuôi, thu mua, chế biến và xuất khẩu, lợi nhuận công ty chế biến chiếm 78,5%, người nuôi 19,4%, thương lái 2,1%. Nhưng với diễn biến 1 năm nay, mức lợi nhuận của bà con còn giảm hơn nữa.
Theo khảo sát mới nhất của AFA tại tỉnh An Giang, toàn tỉnh có 2.854 hộ vay nuôi cá tra với tổng số vốn gần 1.500 tỷ đồng, trong số này 152 hộ nợ quá hạn với số vốn 52 tỷ đồng. Hầu hết người nuôi không còn tài sản thế chấp để ngân hàng xét các khoản vay mới. AFA cho biết, khoảng 25%-30% số hộ nuôi bị phá sản; 40%-50% số hộ mất vốn và nợ ngân hàng. 90% hộ nuôi cá đang là con nợ của các ngân hàng.
Khó khăn của người nuôi cá tra suốt thời gian qua là do cân đối cung cầu và sự thiếu hợp tác giữa người nuôi với doanh nghiệp (trong khi lẽ ra đây là lĩnh vực dễ tạo ra sự hợp tác nhất vì người nuôi cá đều có vốn và diện tích khá lớn) và nhất là giữa DN với DN.
CÔNG PHIÊN
