Đã hơn 20 ngày trôi qua kể từ khi Bộ Tài nguyên-Môi trường đề nghị đình chỉ hoạt động của Công ty Vedan, nhưng đến nay việc xử lý vụ này vẫn chưa ngã ngũ. Hôm qua 28-10, bên hành lang kỳ họp Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường (ảnh) đã có cuộc trao đổi với báo chí xung quanh khía cạnh pháp lý của vụ việc. Bộ trưởng cho biết:
Việc đình chỉ hoạt động của Công ty Vedan dựa trên nhiều yếu tố pháp lý như quy định về bảo vệ nguồn nước, đầu tư, xử phạt hành chính…, chứ không chỉ riêng Luật Bảo vệ môi trường.
Tuy nhiên, theo tôi, đã đến mức tạm đình chỉ toàn bộ hoạt động của Công ty Vedan chưa thì cần phải cân nhắc thêm. Tôi cho rằng, việc Bộ TN-MT ký quyết định xử phạt hành chính, truy thu trên 127 tỷ đồng phí bảo vệ môi trường và đình chỉ hiệu lực giấy phép xả nước thải vào nguồn nước của Vedan trong thời gian 6 tháng là đủ, vì bản chất hoạt động của công ty này là dùng nước và xả nước. Còn các hoạt động khác không liên quan đến xả nước thì chưa nhất thiết phải dừng lại. Điều quan trọng là 2 quyết định trên của Bộ TN-MT cần được thực thi một cách nghiêm túc. Đương nhiên cũng phải tùy thuộc vào thái độ của doanh nghiệp, nếu họ không thực hiện nghiêm túc, thì sẽ phải tính đến các chế tài khác như đình chỉ toàn bộ hoạt động và thậm chí là rút giấy phép đầu tư.
* PV: Nhưng vấn đề ở chỗ hiện nay dù Bộ TN-MT đã đề nghị đình chỉ toàn bộ hoạt động của Vedan, nhưng tỉnh Đồng Nai lại nói rằng chưa đủ căn cứ?
* Bộ trưởng HÀ HÙNG CƯỜNG: Vụ việc do Thanh tra Bộ TN-MT phát hiện và những gì thuộc thẩm quyền thì Bộ TN-MT cũng đã làm. Còn bây giờ có tiến thêm một bước nữa không thì phải cân nhắc nhiều mặt, trong đó có thái độ khắc phục của Vedan. Và theo Luật Bảo vệ môi trường, thẩm quyền đình chỉ toàn bộ hoạt động của Vedan là của Thủ tướng và Thủ tướng có thể ủy quyền cho UBND tỉnh Đồng Nai ra quyết định.
* Một số ý kiến còn cho rằng, với những sai phạm nghiêm trọng như vậy thì cần truy tố trách nhiệm hình sự. Thưa bộ trưởng, về khía cạnh pháp lý, điều này có thể thực hiện được không?
* Các cơ quan có thẩm quyền cũng đã xem xét để có thể xử lý hình sự. Tuy nhiên, đã có những vướng mắc về mặt pháp lý. Theo Bộ luật Hình sự, các tội phạm về môi trường được cấu thành sau khi đã bị xử phạt hành chính mà cố tình không thực hiện các biện pháp khắc phục. Nhưng vụ việc được phát hiện khi đã quá 1 năm so với lần xử phạt trước đó, mà theo Nghị định 81/2006/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, nếu quá thời hạn 1 năm thì được coi là chưa bị xử phạt hành chính. Có ĐBQH cho rằng cần truy cứu trách nhiệm hình sự đối với doanh nghiệp, là pháp nhân. Nhưng điều này pháp luật hình sự chưa quy định. Sắp tới Chính phủ sẽ đề nghị sửa đổi theo hướng có thể truy cứu hình sự đối với pháp nhân.
* Ngay sau khi vụ việc vỡ lở, một số lãnh đạo Vedan là người nước ngoài đã rời khỏi Việt Nam. Phải chăng họ lo ngại sẽ bị xử lý hình sự đối với cá nhân?
* Tôi có nghe về việc đó. Nếu sự thật đúng như vậy thì đó là sự cố ý và nếu là cố ý thì cần phải trừng trị. Nhưng tôi nghĩ họ không thể trốn tránh được mãi, vì công ty họ vẫn còn ở Việt Nam.
* Hiện nay, đã có một số người dân bị thiệt hại vì nguồn nước ô nhiễm khởi kiện Vedan, nhưng về khía cạnh pháp lý để khởi kiện vẫn bị nhiều khó khăn. Bộ trưởng có ý kiến gì về vấn đề này?
* Đó là mối quan hệ dân sự, kiện hay không là toàn quyền của người dân bị thiệt hại. Tôi được biết một số luật sư cũng đã đứng lên tình nguyện giúp người dân làm việc này. Điều quan trọng là phải có chứng cứ, chứng minh được thiệt hại, chứng minh được mối liên hệ giữa nguyên nhân và hậu quả.
* Nhưng vừa qua tòa án đã trả lại hồ sơ khởi kiện. Theo bộ trưởng, việc làm đó có đúng không?
* Tôi nghĩ chắc chỉ là vướng mắc ở vấn đề thủ tục.
BẢO MINH ghi
Qui định người điều khiển xe đảm bảo nhiều tiêu chuẩn của Bộ Y tế |
