Trong 3 ngày, từ 26 đến 28-10, tại TP Pleiku, TAND tỉnh Gia Lai sẽ chính thức đưa ra xét xử công khai vụ án vi phạm nguyên tắc quản lý kinh tế gây thất thoát nghiêm trọng tài sản nhà nước tại Công ty Xuất nhập khẩu tỉnh Gia Lai. 95% cán bộ chủ chốt của công ty này đều là bị can! Ngồi ghế chủ tọa phiên tòa là thẩm phán Đinh Minh.
Công ty Xuất nhập khẩu tỉnh Gia Lai (Cty XNK Gia Lai) được thành lập ngày 16-10-1992, với chức năng sản xuất chế biến, kinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp. Giám đốc (GĐ) công ty là Trịnh Xuân Nhân, Nguyễn Hồng Sơn làm phó giám đốc (PGĐ) và kế toán trưởng là Phan Đình Vinh.
Đánh giá đây là vụ án kinh tế đặc biệt nghiêm trọng, được dư luận xã hội quan tâm, các cơ quan chức năng tỉnh Gia Lai nỗ lực truy xét, điều tra làm rõ các sai phạm đã có. Tuy nhiên, ngày 1-7-2004, Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Gia Lai đã rút quyết định truy tố với các bị can: Nguyễn Thị Kim Chi (nguyên GĐ điều hành doanh nghiệp tư nhân Kim Chi tại Đắc Lắc), Lê Kim Anh (nam) (nguyên PGĐ chi nhánh Cty XNK Gia Lai tại Đắc Lắc), Tô Anh Dũng (nguyên GĐ chi nhánh Cty XNK Gia Lai tại Đắc Lắc) và hoàn tất cáo trạng truy tố 8 bị can sau:
7 cán bộ nhà nước bị truy tố với tội danh “Cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” gồm: Trịnh Xuân Nhân (nguyên GĐ Cty XNK Gia Lai), Nguyễn Hồng Sơn (nguyên PGĐ Cty XNK Gia Lai), Phan Đình Vinh (nguyên kế toán trưởng Cty XNK Gia Lai), Võ Văn Dũng (nguyên Trưởng phòng nghiệp vụ Cty XNK Gia Lai), Trần Kim Tá (nguyên Phó phòng nghiệp vụ Cty XNK Gia Lai), Võ Văn Tuấn (nguyên nhân viên kế toán Cty XNK Gia Lai), Nguyễn Tấn Hạnh (nguyên Trưởng phòng kế hoạch Cty XNK GL) và bị can Tô Thị Kim Phượng, đại lý thu mua cà phê của doanh nghiệp tư nhân Kim Chi tại Đắc Lắc bị truy tố với tội danh “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.
Các sai phạm của Cty XNK Gia Lai gồm: ký kết 35 hợp đồng kinh tế với doanh nghiệp tư nhân Kim Chi (DN Kim Chi), ứng trước 90% giá trị hợp đồng thiếu căn cứ dẫn đến việc doanh nghiệp này không thực hiện được 31 hợp đồng, 4 hợp đồng còn lại tất cả đều thực hiện dang dở, gây thiệt hại cho nhà nước 43,136 tỷ đồng (lấy số tròn).
Sai phạm thứ hai là lợi dụng việc được phân bổ chỉ tiêu mua tạm trữ cà phê đợt 2-2001 Cty XNK Gia Lai đã tạo hồ sơ tạm giữ khống 540 tấn cà phê để xin Bộ Tài chính chấp nhận hỗ trợ vay ngân hàng 112, 945 triệu đồng. Lợi dụng chủ trương cho khai hoàn thuế VAT, đơn vị Cty XNK Gia Lai đã khai khống, khai man với tổng số tiền vi phạm: 87,253 triệu đồng.
Cố ý làm trái khoản 3, Điều 7 Pháp lệnh kế toán, thống kê, GĐ Trịnh Xuân Nhân đã đưa ra chủ trương nâng khống giá mua vào mỗi tấn cà phê là 50.000 đồng để đưa vào việc giao dịch, tổng số tiền chênh lệch sai phạm này là 632,319 triệu đồng. Vi phạm quy chế trả lương trong năm 2000 và 6 tháng đầu năm 2002 là 50,593 triệu đồng.
Theo cáo trạng, Nguyễn Thị Kim Chi, bị truy tố ban đầu với tội danh “lừa đảo chiếm đoạt tài sản nhà nước”, do không thể thực hiện đủ 35 hợp đồng kinh tế với Cty XNK Gia Lai, làm thất thoát 43,472 tỷ đồng. Thế nhưng trong quá trình điều tra nhiều lần, Kim Chi được chuyển sang tội danh “lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” (cáo trạng không ghi rõ chiếm đoạt tài sản nhà nước hay cá nhân).
Sau đó “úm ba la” Kim Chi “sang nợ “ lại cho Tô Thị Kim Phượng (một nông dân được Kim Chi giao làm đại lý thu mua cà phê tại Đắc Lắc) số tiền 33,747 tỉ đồng trong số nợ hơn 43 tỷ đồng ở trên và với số nợ 337, 319 triệu đồng không biết sang nợ cho ai thì Chi được ngân hàng bảo lãnh vì có tài sản thế chấp. Kim Chi được VKSND Gia Lai rút quyết định truy tố, ung dung bước ra khỏi vụ án mà trong cáo trạng vụ án đã có hơn 22/44 trang nói về những sai phạm của cán bộ công ty này liên quan đến 35 hợp đồng kinh tế chỉ ký với Nguyễn Thị Kim Chi ?!
Ở đây có điều cần được cơ quan chức năng tại Gia Lai làm rõ. Trong cáo trạng, 35 hợp đồng cung ứng cà phê trị giá hơn 44 tỉ đồng là hợp đồng của Cty XNK Gia Lai ký với Doanh nghiệp tư nhân Kim Chi. Sau đó, Kim Chi tự ý ký lại hợp đồng con thu mua cà phê với Phượng và Nở để ăn chênh lệch. Nói cho dễ hiểu, nếu gọi Cty XNK Gia Lai là bên A thì Kim Chi là bên B và Tô Thị Kim Phượng, Hồng Thị Nở là các B’ của B.
Việc tách vụ việc chiếm đoạt tài sản của Hồng Thị Nở (tư thương ở Chư Sê, Gia Lai chuyên thu mua cà phê cho Chi) ra khỏi vụ án này và xem đó là vụ án dân sự giữa Nở và Kim Chi của VKSND tỉnh Gia Lai là hoàn toàn đúng, bởi Nở chỉ liên hệ, làm ăn và báo cáo với Kim Chi.
Vậy thì tại sao, Tô Thị Kim Phượng (một nông dân ở Đắc Lắc, được Kim Chi giao làm đại lý thu mua cà phê tại Đắc Lắc) cũng chỉ làm ăn với Chi (tất cả các giấy tờ, phiếu cắt giá cà phê hàng ngày Phượng chỉ báo và ký kết với Kim Chi) mà Phượng lại trở thành bị can chính cùng với 7 cán bộ thuộc Cty XNK Gia Lai trong vụ án này khi mà trước đó, họ chưa hề làm ăn hay giao cho nhau đồng tiền nào?
Qua cáo trạng, trong vụ án này, Nguyễn Thị Kim Chi mới là người chịu trách nhiệm chính về số tiền tỷ của Cty XNK Gia Lai bị chiếm đoạt trước pháp luật. Đây có lẽ là khúc mắc duy nhất trong vụ án cần được giải tỏa công khai.
THÚY THÚY | 
