Phòng Tiếp công dân TPHCM (số 15 Nguyễn Gia Thiều quận 3) sáng ngày 24-6 đông hơn thường lệ. Hôm nay, theo lịch, Phó chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Đua tiếp dân, giải quyết một vụ khiếu nại phức tạp kéo dài cả 10 năm nay. Người được tiếp là ông Tô Lâm, 78 tuổi ở số 137 tổ 4 khu phố 4, ấp Nam Hòa, phường Phước Long A quận 9.

Từ lúc 8 giờ sáng, cùng với nhiều người dân là cánh phóng viên báo chí thành phố và trung ương đóng trên địa bàn thành phố. Họ quan tâm đến vụ này vì đây là lần đầu tiên sau khi Nghị định 53/2005/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực (ngày 9-5-2005), một vụ khiếu nại có luật sư đại diện cho người khiếu nại cùng dự.

Luật sư Nguyễn Bính Châu (đứng) đại diện cho người khiếu nại đang trình bày tại buổi tiếp công dân.

Nghị định 53/CP ngày 19-4-2005 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Khiếu nại, tố cáo và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo có quy định: “Công dân tự mình hoặc thông qua người đại diện theo quy định pháp luật để thực hiện quyền khiếu nại; khi thực hiện việc khiếu nại, người đại diện phải có giấy tờ để chứng minh với cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc đại diện hợp pháp của mình”.

Nghị định 53/CP không hạn chế chủ thể được ủy quyền đại diện khiếu nại. Từ đây, luật sư, luật gia, cơ quan tư vấn và những người am hiểu pháp luật… đều có đầy đủ quyền đại diện cho công dân tham gia quá trình giải quyết khiếu nại, nếu người khiếu nại có yêu cầu.

Theo ông Phạm Văn Thành, Chủ nhiệm Phòng Tiếp công dân TP Hồ Chí Minh, với quy định này, người khiếu nại đã có những thuận lợi: Nếu nội dung khiếu nại không đúng pháp luật, người đại diện giải thích, thuyết phục rút đơn, hạn chế được đơn khiếu nại, tố cáo, tranh chấp vượt cấp; Nếu nội dung khiếu nại có căn cứ pháp luật, người đại diện sẽ xác định đúng cơ quan có thẩm quyền thụ lý, tránh được tình trạng gửi đơn nhiều cơ quan; Đơn khiếu nại của người đại diện sẽ nêu được bản chất sự việc; Người khiếu nại có thể tự xác minh truy tìm chứng cứ, hỗ trợ cơ quan giải quyết khiếu nại; Người khiếu nại có thể hệ thống, viện dẫn các văn bản pháp luật liên quan chứng minh nội dung khiếu nại, giúp cơ quan thẩm quyền nhanh chóng kết luận giải quyết.

Theo ông, điều có ý nghĩa là quá trình tham gia của người đại diện phía khiếu nại - vốn là người am hiểu pháp luật - sẽ tác động tích cực đến cán bộ, công chức trong bộ máy hành chính nhà nước, đặt ra đòi hỏi phải nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại tố cáo sẽ nhanh chóng hơn, góp phần thực thi Luật Khiếu nại, tố cáo có hiệu quả.

Tại Phòng Tiếp công dân, ngoài ông Tô Lâm, những người thân của ông, chúng tôi đã gặp luật sư Nguyễn Bính Châu (Đoàn Luật sư TPHCM), người đại diện khiếu nại cho ông Tô Lâm. LS Châu cho biết, ông rất vui khi người khiếu nại được mở rộng quyền lợi. Ông nói, có người dân khi đi khiếu nại, do hiểu biết về pháp luật không nhiều nên đã không trình bày được bản chất sự việc. Nghị định 53/CP, người khiếu nại được nhờ người am hiểu pháp luật đại diện khiếu nại, là một bước tiến mới.

Nội dung khiếu nại của ông Tô Lâm liên quan đến lãnh vực đất đai. Ông gửi đơn khiếu nại từ năm 1996, được UBND quận Thủ Đức ra quyết định giải quyết khiếu nại. Không đồng ý với cách giải quyết của quận, ông gửi đơn đến UBND TP. Ông vẫn không đồng tình với cách giải quyết nên tiếp tục khiếu nại.

Phó Chủ tịch UBNDTP Nguyễn Văn Đua sau khi làm việc với các sở ngành chức năng, nghe ông Tô Lâm và luật sư đại diện người khiếu nại trình bày… đã có kết luận vụ việc: Đất của ông Tô Lâm mua thuộc diện vắng chủ nên phần đất này do nhà nước quản lý. Tuy nhiên xét quá trình sử dụng đất của ông Tô Lâm và vì gia đình đông người, thành phố xem xét cấp cho ông 160 m2 đất ở tại quận 9 trong phần 3.100m2 đất nông nghiệp mà ông xin lại. 

CẨM PHÔ- XUÂN HƯƠNG