Anh Nguyễn Anh Tiến (thôn 2 – xã Đạ Ròn) bên con bò sữa kém chất lượng, sắp phải bán thải đi

Gia đình anh Bùi Công Sự ở thôn 2, xã Đạ Ròn đã rơi vào tình cảnh dở khóc, dở cười khi mua phải hai con bò sữa kém chất lượng. Tháng 5-2004, gia đình anh Sự mua một con bò sữa cái trị giá 28 triệu đồng từ Công ty cổ phần Giống bò sữa Lâm Đồng.

Cũng chung khẩu phần ăn và chế độ dinh dưỡng như các con bò sữa khác của gia đình, nhưng con bò sữa này cho lượng sữa rất ít, bình quân từ 5 đến 6 lít/ngày, trong lúc, những con khác cho từ 28 đến 30 lít sữa/ngày.

Thời gian đầu, hai vợ chồng bảo với nhau: tại mình rủi nên gặp con bò giống không tốt, thôi cứ cố nuôi tiếp xem thời gian sau có cải thiện lượng sữa và chất lượng sữa hay không.

Đến tháng 10-2005, anh Sự quyết định ký hợp đồng với Ban quản lý Dự án phát triển giống bò sữa huyện Đơn Dương nhận một con bò sữa giống với giá 22 triệu đồng (Nhà nước cho vay 12 triệu đồng, chủ hộ bỏ vốn 10 triệu đồng). Con bò giống lần này cũng mua từ Công ty cổ phần Giống bò sữa Lâm Đồng. Sau gần 6 tháng (từ 28-10-2005 đến 3-2006) chăm sóc cẩn thận, con bò sữa này cũng cho một lượng sữa “khiêm tốn” như con bò trước.

Anh Sự đã nhiều lần trực tiếp lên gặp lãnh đạo Công ty cổ phần Giống bò sữa Lâm Đồng xin đổi, nhưng lần nào anh cũng nhận được câu trả lời: “Công ty chỉ đảm bảo về bò có chửa, còn về lượng sữa và chất lượng sữa thì không liên quan gì đến chúng tôi”. Anh Sự lại làm đơn lên Trung tâm Nông nghiệp huyện Đơn Dương – đơn vị chủ đầu tư trực tiếp thực hiện dự án phát triển bò sữa nhưng vẫn không được giải quyết, nên gia đình anh đã buộc phải bán thải hai con bò “bị lừa” này với giá 14 triệu đồng...

Còn gia đình anh Phạm Văn Minh, thôn 2, xã Đạ Ròn lại nhận nuôi một con bò sữa trị giá 23,5 triệu đồng từ Dự án của Công ty sữa Vinamilk. Với hình thức chủ hộ nhận bò và trả vốn và lãi bằng cách trừ dần tiền bán sữa, sau hơn một năm nhận nuôi, con bò này cho lượng sữa ít, sữa lại kém chất lượng (sữa bị kết tủa), anh không làm sao trả hết nợ mua bò.

Nhiều lần anh làm đơn trình lên Công ty cổ phần Giống bò sữa Lâm Đồng (đơn vị cung cấp con giống và thu mua sữa) xin đổi con bò sữa giống khác nhưng không được chấp thuận, gia đình anh phải bán thải con bò trên với giá 5 triệu đồng. Khi được hỏi, số nợ còn lại gia đình anh trả bằng cách nào, anh Minh ngậm ngùi: “Mình cũng không biết nên làm như thế nào nữa, trong lúc lãi của tiền nợ càng ngày càng tăng. Thôi thì đến đâu hay đó”.

Không riêng gì gia đình anh Bùi Công Sự và Phạm Văn Minh phải chịu cảnh mua bò sữa, bán bò thịt, qua tìm hiểu của chúng tôi, trên địa bàn xã Đạ Ròn có nhiều hộ rơi vào tình trạng như vậy. Gia đình chị Đặng Thị Quyên hiện đang nuôi một con bò sữa giống kém chất lượng và đang tìm người để bán thải đi.

Chị Quyên tâm sự: “Con bò này mình mua trực tiếp từ Công ty cổ phần Giống bò sữa Lâm Đồng với giá 28 triệu đồng. Giờ đang tìm mối để bán đi, chứ kéo dài một thời gian nữa thì càng lỗ nặng. Bán được 5 hoặc 6 triệu đồng mình cũng bán”...

Cân công, cân tư, cân nào đúng?

Đàn bò của anh Nguyễn Đình Lâm (thôn 2 – xã Đạ Ròn).

Bên cạnh việc bà con “mua nhầm” những con bò kém chất lượng thì việc thu mua sữa ở đây cũng lắm chuyện phải bàn.

Anh Nguyễn Đình Lâm (thôn 2, xã Đạ Ròn) là một trong những hộ chăn nuôi bò sữa ở Đạ Ròn cho biết: “Việc cân thiếu sữa ở đây hầu như ai cũng bị cả. Cứ một lần cân ít nhất cũng mất 5 lạng sữa. Nghĩa là một ngày, một hộ nhập hai lần sữa ít nhất cũng mất một cân sữa”.

Để xác minh điều đó có đúng sự thực, chúng tôi đã cho cân thử hai thùng sữa của hai gia đình Nguyễn Hữu Tiến và Phan Văn Hùng (thôn 2, xã Đạ Ròn) qua 5 chiếc cân và đều cho trọng lượng: thùng sữa của anh Tiến nặng 28,7 kg, thùng sữa của anh Hùng nặng 12,1 kg. Thế nhưng đến nơi thu mua sữa thì cả hai thùng sữa đều cho trọng lượng nhẹ hơn 700 gram.

Ông Nguyễn Văn Thanh - Chủ tịch Hội Nông dân xã Đạ Ròn cho biết: “Việc cân thiếu sữa, hầu như ai đi nhập sữa cũng thắc mắc cả. Bà con nhiều lần có ý kiến lên các cấp lãnh đạo của công ty, thậm chí lên các cơ quan chức năng, nhưng việc cân thiếu không được cải thiện. Người dân chúng tôi kêu mãi không được giải quyết nên cũng nản”.

Được biết, điểm thu mua sữa thuộc Công ty cổ phần Giống bò sữa Lâm Đồng đóng tại thôn 3, xã Đạ Ròn thu mua với giá 3.900 đồng/kg sữa tươi. Bình quân mỗi ngày, điểm thu mua này có trên dưới 200 hộ đến nhập sữa, với số lượng khoảng 5 tấn sữa tươi. Nghĩa là mỗi ngày có ít nhất 200 kg sữa của dân bị thất thoát, quy ra tiền trên 7 triệu đồng...

Bên cạnh đó, việc trả tiền sữa cũng gây rất nhiều phiền toái cho những hộ nuôi bò sữa. Theo hợp đồng ban đầu thì cứ một tuần lễ, công ty sẽ thanh toán hết số tiền sữa cho người dân. Nhưng hiện tại, công ty vẫn còn nợ bà con đến 5 tuần thu mua sữa.

Chúng tôi mang những nỗi bất bình và thắc mắc của nhiều hộ chăn nuôi bò sữa ở xã Đạ Ròn trao đổi với ông Nguyễn Văn Bình – Giám đốc Công ty cổ phần Giống bò sữa Lâm Đồng. Nhưng ông Bình vẫn bình thản, một mực khẳng định rằng: “Bò sữa giống mà chúng tôi cung cấp cho bà con là đảm bảo chất lượng, còn việc thu mua sữa thì chiếc cân của công ty luôn rất đúng”.

Vậy ai sai, ai đúng, mong rằng các cơ quan chức năng sớm làm rõ những vụ việc nêu trên, để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho bà con chăn nuôi bò sữa.